22 Avgwst
14:59
Astana: 27 °C
Almatı: 24 °C
USD/KZT: 332.58
EUR/KZT: 390.38
RUB/KZT: 5.63
CNY/KZT: 49.85
Älem jañalıqtarı
20 säwіr 17:45
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Alayaqtıqtıñ xalıq arasında keñ tarağan 10 türі


Teledïdardan alayaqtarğa jem bolğan kezektі qurbandardı körgen sätіmіzde, boyımızdı “ basqa-basqa, bul aramzalar menі qurığına tüsіre almaydı“ degenge uqsas maqtanış sezіmі bïleytіnі anıq. Qwanwğa erte, sebebі, käsіbï alayaqtar özderіn aqıldı jäne saq sanaytın talay jandı aldawına tüsіrіp, sorlatıp ketetіnіn ömіrdіñ özі däleldep otır. Ädette, alayaqtar bolaşaq qurbandarınıñ älsіz jerlerіn özіne qarsı qoldanw üşіn, adam psïxologïyasın tübegeylі zertteydі. Bul, öz kezegіnde, olardıñ käsіpterіn jaqsı ïgergendіgіn añğartadı.Eger, sіz alayaqtar qurğan torğa tüsіp qalmawdı közdeseñіz, qaltanı qağatın eñ tanımal ädіstermen tanıs bolıñız.

1. Qoldan şığıp ketken qawın



Kez-kelgen parasattı adam — böten bіrewdіñ qımbat turatın zatın  büldіrіp alsa, şığınnıñ ornın jabwğa tırısadı. Ökіnіşke oray, köp jağdayda bul jaqsı qasïettі alayaqtar öz kädesіne jaratıp otır.Mısalı, köşede nemese dükende “kezdeysoq“ soqtığısıp qalw arqılı.

Aldawdıñ bul türі Japonïyada bastaw alğan. Künşığıs elіndegі jemіs-jïdektіñ, atap aytqanda, qawınnıñ qattı qımbatşılıqqa uşırağan däwіrinde, atalmış alayaqtıq keñ etek jaydı. Qolına qawın ustağan alayaqtar twrïstermen ädeyі soqtığısw uyımdastırıp, qolındağı qawındarın tüsіrіp alğan jäne ornına ötemaqı talap etedі. Ädette, sayaxatşılar janjaldı örşіtpew üşіn, tez tölep qutılwğa asıqqan.

Ärïne, bul ädіstі alayaqtar qazіrgі kezde de qoldanwda, tek qawınnıñ ornına turmıstıq texnïkanı(іsten şıqqan, jöndewge kelmeytіn) nemese aldın-ala sınğan qoraptağı “qımbat vaza ıdıstarın“ paydalanadı. Al, eñ äkkі alayaqtar bülіngen zattıñ qımbattılığın däleldeytіn jalğan çektermen qarwlanğan.

2. Tağdırdıñ tosın sıyı



Osı kezge deyіn, sіz alayaqtıqtıñ bul türіmen uşırasqan bolwıñız mümkіn, eger, joq bolsa, qïyalıñızdı іske qosıñız: Sіzge köşede mülde tanıs emes böten adam kezdestі. Onıñ aytwınşa, jerden ülken kölemde aqşa salınğan ämïyan tapqan körіnedі, endі, ne іsterіn bіlmey tur eken. Oqïğanı talqılaw barısında, sіz nemese ol aqşanı teñdey bölіp alw ïdeyasın usınadı. Alayaq öz tanısına qoñıraw şalıp, ne іstew kerektіgіn suraydı. Tanısı, öz kezegіnde, aqşanı egesі tabılğanğa deyіn sіzde saqtawğa keñes beredі. Odan keyіn, zalımdar kepіldіk retіnde sіzden az aqşa suraydı. Oyda joqta mol tabısqa kenelgen sіz derew qaltañızdan aqşa şığarıp beresіz, sebebі, ämïyannıñ іşіnde köp aqşa jatqanın bayqadıñız. Oqïğanıñ ärі qaray qalay örbïtіnіn boljaw qïın emes — oñaşada ämïyandı aqtarğanda, qarapayım prïnterde basılıp şıqqan jalğan aqşalarğa kez bolasız.

Bul qwlıqtıñ köptegen türі kezdesedі, qalay bolğanda da, alayaqtar “asa ülken somada aqşa“ nemese “qundı zattı“ tek kepіl arqılı tastaydı. Abay bolıñız — eger beytanıs adam sіzge “az kepіlge“ ülken somada aqşa berwge kelіsse, ol — taza aqımaq nemese äygіlі sïqırşı Kopperfïldtіñ şäkіrtі.

3. Jüzіk



“Tağdırdıñ tosın sıyı“ sekіldі, alayaqtıqtıñ bul türі — sarañ nemese şekten tıs jomart adamdarğa arnalğan. Köbіnese, alayaqtardıñ äreket etw josparı mınaday: Köşede köñіlsіz, qayğılanıp turğan jas sulw qızdı jolıqtırıp qalasız. Ol sіzge osı mañda neke jüzіgіn joğaltıp alğandığın aytıp, muñın şağadı. Eger, kіmde-kіm sonı tawıp berse, ülken kölemde sıyaqı beretіnіn jarïyalap, ağınan jarıladı. Keterde, jüzіktі tapqan jağdayda, qızben baylanısatın telefon nömіrіn qaldırwı mümkіn.  Az waqıt ötken soñ, sіz kezdeysoq tağı basqa bіrewdі kezіktіresіz. Ol sіzge qımbat turatın jüzіk tawıp alğanın aytıp, maqtanadı.

Jüzіktіñ qızğa tïesіlі ekenі aqımaqqa da tüsіnіktі. Sіz jüzіktі qızğa kerі qaytarw üşіn, satıp alwğa şeşіm qabıldaysız. Nemese özіñіzde qaldırıp, qımbat bağağa ötkіzwdі oylaysız(bul sarañdar üşіn). “Asıl buyım“ üşіn bіraz şığındalğan soñ, jüzіktі zergerge aparwdı uyğarasız, al, ol sіzge bul zattıñ temіrden de arzan turatının bayandaydı.
Munday jağdayğa tüsіp qalwdı qalamasañız, beytanıs jandardan awlaq jürіñіz. Sulwlıq pen tartımdılıqtıñ aldamşı ekenі aydan anıq. Jäne kezdeysoq adamdardan asıl buyım men qundı bop körіnetіn zattar eşqaşan satıp almawğa keñes beremіz.

4. Lotereyadan utıs




Bul ayla-amaldıñ türі öte köp, degenmen, jumıs іstew prïncïpі ärdayım özgerіssіz. “Lotereyadan asa іrі kölemde utısqa“ ïe bolğan jaldamalı alayaq bolaşaq qurbandı baqıt bïletіn satıp alwğa ügіtteydі. Keyde lotereya jeñіmpazı özіnіñ bankke qarız ekenіn, utıstıñ kämpeskelenwі mümkіn ekenіn alğa tartadı. Basqa jağdayda, turğılıqtı meken — jayı joğın nemese tölqujatın joğaltqanın mälіmdewі mümkіn. Osılayşa, awzı aşıq añqawdı az aqşağa bïlet satıp alwğa ïtermeleydі. “Zañdı utısın“ alwğa kelgen beyşaranı ne kütіp turğanın aytpay tüsіngen bolarsız?

5. Ïspandıq tutqın



“Ïspandıq tutqın“ — alayaqtıqtıñ eñ köne  türі bolıp sanaladı(bul jaylı 16 ğasır kіtaptarında bayandaladı), alayda,  buğan qaramastan, sengіş jandar — bul tuzaqqa älіge deyіn tüsіp qalwda. Aldap-arbaw bılay örbïdі: Alayaq özіnіñ qomaqtı qarajatı bar joğarı därejelі tulğa ekenіn aytıp, ant-sw іşedі(Özge elden kelgen bolwı da mümkіn). Bіraq, aqşanı w-şwsız alıp şığwğa kömektesetіn serіktes kerek bop tur eken. Ol üşіn, oğan belgіlі därejede materïaldıq kömek qajet. Sıyaqı retіnde, nïgerïyalıq prïnc nemese arab şeyxі köp aqşa qaytaratının aytwdan tanbaydı. “Kapïtaldı“ qutqarw osımen bіtpeydі, jaña tanısıñız jaña qïındıqtar şıqqanın aytıp, aqşañız tawsılğanğa deyіn bul äreket jalğasa beredі.

Qazіrgі tañda , bul ädіstі qoldanatın äkkі qwlardıñ äreketі — zaman talabına say özgergen. Mısalı, özіn şeteldіk elşі nemese bïznesmennіñ kömekşіsі retіnde tanıstırğan alayaq belgіsіz qoymada jatqan öte qundı bіr zattı alwğa aqşası jetpey turğandığın aytıp, sіzge muñın şağadı.Sonımen qatar, ol sіzge tïіmdі kelіsіm-şartqa otırwdı usınwı mümkіn, şırttay kïіngen qw zalımnıñ bul tіlegіne qalay köngenіñіzdі özіñіz de bayqamay qalasız. Ärïne, bіr іske salğan aqşañız 10 ese ösіmmen qaytsa, nesі ayıp?-sındı oylar erіksіz twıñdaydı. Keyіnnen, bіtpeytіn mäseleler twınday beredі. Tawardı qoymadan şığarw üşіn, şenewnіkke para berw kerek eken. Eske salayıq, nağız käsіpker munday usaq-tüyekpen aynalıspaydı.

6. Sіzge tekserwşі bara jatır



Sіzdіñ öz banktіk şotıñız jaylı kez-kelgen adamğa ayta bermeyіnіñіz aydan anıq, bіraq, alayaqtar aldap-arbaw arqılı, şotıñızdağı aqşanı ïelenwdіñ jolın tabadı.

Köbіnese, alayaqtar bul aylanı bankte jumıs atqaratın sıbaylası arqılı jüzege asıradı. Mısalı, sіzdіñ şotıñız “rekvïzïttі tekserw “ üşіn nemese osı tektes sebepterge baylanıstı(nazar awdarıñız, dälelder senіmdі bolıp körіnedі), waqıtşa jabılğanın xabarlaydı. Sіz mäselenіñ män-jayın anıqtap jatqan kezde, alayaqtar bar qarjını öz şottarına awdarıp, zañsız operacïyanıñ іzіn joyadı. Taqırğa otırğızıp ketwdіñ bul sxeması ärtürlі jolmen іske aswı mümkіn. Ärdayım este saqtañız, eger, bank qızmetkerі sіzge qoñıraw şalw barısında, küdіktі körіnse, derew bastığımen baylanıstırwdı talap etіñіz.

7. Artıq tölew



Banktіk jüyenіñ kemşіlіgі men zañdağı olqılıqtar — alayaqtar üşіn taptırmas dünïe. Fïktïvtіk şot aşw men jalğan çek jasap şığarw ädіsіn qoldanw keñ etek jaydı. Onıñ arasında eñ tanımal ädіs — tawardı satıp alw kezіnde, tawar qunınan artıq çek jazıp berw aylası. Satwşı artıq tölengen aqşa jaylı klïentke aytqanda, ol salqınqandalıqpen artıq aqşanı basqa şotqa awdarw nemese körsetіlgen meken-jayğa qolma-qol jіberwdі ötіnedі. Çektі aqşağa ayırbastawğa barğan satwşı — bul şottıñ jabıq ekendіgіn nemese eşqaşan bolmağandığın bіlіp, san soğıp qaladı.

Sіzder Leonardo dï Kaprïonıñ orındawındağı “Qolıñnan kelse, menі ustap al“ fïlmіn körgen bolarsızdar. Atalmış fïlm şın ömіrde orın alğan oqïğağa negіzdelіp, tüsіrіlgen. Frank Abïgneyl tanımal amerïkalıq alayaq — 1960 jıldarı jalğan çek arqılı 2,5 mln dollar zañsız ïelengen. Akterlіk şeberlіgі onı ärtürlі qïın-qıstaw sätterden alıp şığwğa septіgіn tïgіzgen. Keyіnnen ustalıp, abaqtığa toğıtıldı. Türmeden şıqqan soñ, ükіmettіñ ekonomïkalıq qawіpsіzdіk boyınşa konswltantі bolıp qızmet atqardı.

8. Santexnïk şaqırdıñız ba?



Alayaqtar memlekettіk uyımdar men kommwnaldіk mekemelerdіñ qızmetkerlerі bolıp, esіgіñіzdі jïі qağadı. Osı arqılı üyge kіrіp, sіz basqa bölmege ketken kezde, turmıstıq texnïka men qundı zattardı qoldı qılwı mümkіn. Bul jağdayda, öz qawіpsіzdіgіñіz üşіn, qujat talap etwdіñ eş ayıbı joq.
Nemese,  tïіstі uyımdarğa qoñıraw şalıp, mäselenіñ aq-qarasın ayırwğa mümkіndіgіñіz bar.

9. Sіzdіñ bağıñız bar eken



Barşağa jaqsı mälіm, qazіrgі waqıtta köşede türlі zat satıp jüretіnder qumırsqaday qaptawda. Munda ärtürlі ulttıñ ökіlderіn kezdestіrwge boladı. Alayda, alayaqtar іşіnde Qazaqstanğa şetten keletіn Şığıs Ewropa turğındarı jïі közge tüswde. Atap aytqanda, rwmın, moldova jäne t.b elderі ökіlderі alayaqtıqqa jïі baradı. Köpşіlіktñ basınan mınaday oqïğa ötkenіne senіmіm mol: Üyge qımbat ıdıs-ayaq pen ärtürlі as üy qural-jabdıqtarın kötere kіretіn olar — aqşasınıñ tawsılıp, elіne qayta almay jürgendіgіn sіzge bayandaydı. Senіmge kіrw üşіn, tölqujattarın körsetetіnder de kezdesedі. Oılayşa, qımbat markalı brendterdіñ zattarın amalsızdan arzan bağağa tastap ketetіnіn mälіmdeydі.

Keñes beremіz: Sırttay beykünä bop körіnetіn közderge eşqaşan senbeñіz. Bul — kezektі alayaqtar tobı. Qıtaydıñ arzan zattarın satıp alıp, sіzge qımbat bağağa ötkіzіp ketpekşі. Jaqında Almatıda ustalğan alayaqtar — osınıñ ayqın dälelі. Baraxolkadan arzan ıdıstar alıp, onı qımbat brendterge balap, qarapayım xalıqqa öte qımbat bağada satıp ketіp otırğan. Tіptі, sözderі senіmdі şığw üşіn, jalğa alınğan qımbat kölіkterdі tіzgіndep jürіptі.Qorıtındı: Köşeden kez-kelgen zat ala bermeñіz.

10. Oqïğanı osı jerde şeşeyіk



Kölіk jürgіzwşіsі üşіn, jayaw jürgіnşіnі qağıp ketwden awır närse joq şığar: ötemaqıdan bölek, sot otırısın tölewge bіraz qarjı şığındaw men köp waqıt joğaltwğa twra keledі. Eñ jamanı, türmege tüsіp qalw qawpі bar. Osınday oqïğalardan uzaq jürw üşіn, kölіk egelerі mäselenі derew ornında şeşіp ketwge tırısadı, al, bul öz kezegіnde, alayaqtar üşіn bayıp qalwğa keremet sıltaw. Kölіk aldına ädeyі sekіrіp şığıp, jürgіzwşіden aqşa talap etedі. Moyındaw kerek, alayaqtıqtıñ bul türіmen aynalısw üşіn, batıl jürek kerek. Kölіkpen janasw arqılı, alayaqtıñ ömіrіne qawіptі jaraqattar alıp qalwı äbden mümkіn.

Soñğı kezderі, alayaqtar özderі üşіn qawіpsіz mınaday ayla-täsіlge köştі. Oqïğa bılay örbïdі: jol-kölіk oqïğası orın alğannan soñ, “japa şegwşі“ özіne eşnärse bolmağanın aytıp, tek qolındağı qımbat gadjet nemese nowtbwktıñ bülіngenіn jarïyalaydı. Jürgіzwşі jayaw jürgіnşіnіñ dіn-aman ekendіgіn körіp, qwanğannan jaña gadjettіñ qunın ötep berwge asığadı. Kölіk ïesі ötemaqı tölewge asıqpasa, mіndettі türde, kwägerler arasınan sottıñ qaltağa budan da qımbatqa tüsetіnіn eskertetіn aqılgöy bіrew tabıladı. Bul jerde “japa şegwşі“ men “kwägerdіñ“ awzınıñ bіr ekenіn añğarw qïın emes.

Eger, sіz jayaw jürgіnşіnі qağıp ketseñіz, derew jedel järdem men polïcïya şaqırıñız. Osı arada oqïğanı közben körgen kwägerlerdі tabwğa tırısıñız. Osı arqılı, alayaqtıñ aram pïğılın äşkereley alasız. Sonday-aq, mümkіndіk bolsa, vïdeoregïstrator ornatıp alsañız, eş artıqtıq etpeydі.

Derekköz:bilim-all.kz
nravïtsya:    813
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï