18 Avgwst
14:50
Astana: 20 °C
Almatı: 23 °C
USD/KZT: 332.68
EUR/KZT: 389.40
RUB/KZT: 5.60
CNY/KZT: 49.85
Mädenïet
31 mamır 15:54
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Aşarşılıq pen sayasï qwğın-sürgіn taqırıbındağı qazaq fïlmderі



31 mamır - Aşarşılıq pen sayasï qwğın-sürgіn qurbandarın eske alw künі. Bul data Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentіnіñ Jarlığımen sayasï qwğın-sürgіn qurbandarın eske alw jılı bolıp atalğan 1997 jıldan bastap atap ötіledі. 

1930 jıldarı Keñes Odağınıñ quramında bolğan Qazaqstanda 103 mıñ adam qwğın-sürgіnge uşırağan jäne 25 mıñ adam atw jazasına kesіlgen. Naq osı jıldarı qazaqstandıq ğılım, mädenïet jäne sayasat salasınıñ zïyalı qawım ökіlderі atılğan. 

Jalpı 1930-1953 jıldarı aralığında 40 mïllïonnan astam keñes azamattarı repressïyağa uşırağan. Äsіrese bul zañsız jazağa Keñes Odağı quramında bolğan barlıq xalıqtar men ulttardıñ betke ustar ïntelegencïya ökіlderі tartıldı. Osı kezeñde qazaqtardıñ 40 payızı qaza tapqan. Al Qazaqstan awmağında ornalasqan lagerlerge koreyler, polyaktar, Edіl nemіsterі, Qırım tatarları, Kavkaz xalıqtarı jäne basqa da ult ökіlderі qonıs awdarılıp kelgen. 

Aşarşılıq pen qwğın-sürgіn, bïlіk tarapınan jasalğan zorlıq-zombılıq taqırıbında elіmіzde tüsіrіlgen bіrqatar kïnofïlmder bar. Bügіn solardıñ bіrneşewіne toqtalsaq. 



                                                               "Jansebіl" fïlmіnen kadr

Qazaq kïnematografşıları bul taqırıpqa täwіlsіzdіk alğan kezeñnen bastap nazar awdara bastağan eken. «Jansebіl» – sonıñ mısalı. 

Fïlm 1991 jılı Jüsіpbek Qorğasbektіñ «Jansebіl» äñgіmesіnіñ jelіsі boyınşa tüsіrіlgen. Twındıda soğıs näwbetі men Stalïndіk qwğın-sürgіndі bastarınan keşіrse de, jaqsılıqtan ümіtіn üzbegen qos qarttıñ ömіrі swretteledі. 

AQPARAT:

Jansebіl / Doxodyaga 
Öndіrwşі: Ş. Aymanov atındağı «Qazaqfïlm» kïnostwdïyası
Jıl: 1991
Uzaqtığı: 77 mïnwt
Rejïsser: Ayağan Şäjіmbay
Scenarïy avtorları: V. Trwnïn, J. Qorğasbek
Rölderde: Qasım Jäkіbaev, Galïna Makarova, Keñes Nurlanov, Anna Tarakanova, V. Bwtakov. 


Bastı röldі somdawşı Qasım Jäkіbaev Türkіmenstanda 1992 jılı ötken «Kümіs jartıay» xalıqaralıq festïvalіnde üzdіk debyut, bastı röldі üzdіk orındawşı sıylıqtarına ïe bolğan.




                                                                "Surapıl surjekey" fïlmіnen kadr

Sonday-aq, däl osı jılı Damïr Manabay da aşarşılıq taqırıbındağı kartïnasın tüsіrdі. "Surapıl surjekey" dep atalatın fïlm elewsіz qalğan jobalardıñ bіrі edі. Öytkenі täwelsіzdіk alğan alğaşqı jıldarı bunday taqırıptar älі de jabıq, köp qozğalmaytın. 

Fïlmde 1930 jıldardağı Qazaqstan swretteledі. Sawatsız Surjekey ujımdastırw sayasatınıñ qoljawlığına aynaladı. 

AQPARAT:

Surapıl surjekey / Swrjekey - angel smertï 
Öndіrwşі: «Katarsïs» şığarmaşılıq bіrlestіgі
Jıl: 1991
Uzaqtığı: 129 mïnwt
Rejïsser: Damïr Manabay
Scenarïy avtorları: Smağul Elwbaev, Damïr Manabay
Rölderde: Meyіrman Nurekeev, Nurmuxan Jantörïn, Jumaxan Äbdіqadırov, Baqıtjan Älpeyіsov, Janas Isqaqov.





                                                            "Zaman-ay" fïlmіnen kadr

Säken Jünіsovtıñ «Amanay men Zamanay» romanına negіzdelgen – «Zaman-ay» kartïnasında 1930-şı jıldarı qısım körgen qazaqtardıñ Qıtayğa köşwі bayandaladı. Fïlm 1990 jıldardıñ basında tüsіrіlgenіmen, türlі qïındıqtarğa baylanıstı altı jıldan keyіn jarıq kördі. 

Syujet boyınşa qonıs awdarğandardıñ arasında bіr baydıñ qızı boladı. Köp jıldar ötken soñ, ol özіnіñ nemeresіn ata-anasınan ayırıp, özіnіñ twğan elіne attanadı. Uzaq jol jürіp, ol özіnіñ twğan elіne qayta almay, qaytıs boladı. Onıñ öz elіne qaytwına tağı bіr sebep bar bolatın. Ol sebep - özіnіñ jas kezіnde süygen adamı Atımtay. 

AQPARAT:

Zaman-ay 
Öndіrwşі: Ş. Aymanov atındağı «Qazaqfïlm» kïnostwdïyası, «Beyne» kïnovïdeo stwdïyası
Jıl: 1997
Uzaqtığı: 67 mïnwt
Rejïsser: Bolat Şärіp
Scenarïy avtorları: Säken Jünіsov, Bolat Şärіp
Rölderde: Zämzägül Şärіpova, Gülnär Seytіmbetova, Erіk Joljaqsınov, Arıstan Qïqımov, Rayxan Aytqojanova.





                                                        "Mustafa Şoqay" fïlmіnen kadr

Mustafa Şoqay – Keñes bïlіgі tarapınan qwğın-sürgіnge uşırağan sayasï tulğalardıñ bіrі. Ol Orta Azïya xalıqtarın bіr twdıñ astına bіrіktіrwdі közdedі, xalqınıñ erkіndіkte ömіr sürgenіn qaladı. Satıbaldı Narımbetovtıñ «Mustafa Şoqay» kartasında osı tulğanıñ kürdelі ömіrі twralı mağlumat alıp qoymay, 1920 jıldarı Qazaq dalasında ornağan qïın-qıstaw kezeñderdіñ de kwäsі bolamız. 

AQPARAT:

Mustafa Şoqay 
Öndіrwşі: Ş. Aymanov atındağı «Qazaqfïlm» kïnostwdïyası
Jıl: 2008
Uzaqtığı: 140 mïnwt
Rejïsser: Satıbaldı Narımbetov
Scenarïy avtorları: Äkіm Tarazı, Ermek Tursınov, ülken Sergey Bodrov
Rölderde: Azïz Beyşenalïev, Karïna Abdwllïna, Lïya Nelskaya, Toqtarbek Qamşıbay, Berіk Aytjanov, Natalïya Arınbasarova, t.b.





                                                         "Jeruyıq" fïlmіnen kadr

Jappay qwğın-sürgіn bolğan jıldarı Qazaqstan jerіne köptegen ulttardıñ ökіlderі awıp keldі. Olar da köptegen qïındıqtardı, aştıq pen qorlıqtı bastan keşken xalıqtar edі. «Jeruyıq» - özіnіñ awır xalіne qaramastan, awıp kelgen ulttarğa qamqor bolıp, kömek qolın soza bіlgen qazaq xalqına arnaladı. Qïınşılıqtarğa bіrawızdan qarsı tura bіlgen xalıqtar bіrlіgіn paş etedі. 

AQPARAT:

Jeruyıq / Zemlya obetovannaya 
Öndіrwşі: Ş. Aymanov atındağı «Qazaqfïlm» kïnostwdïyası
Jıl: 2011
Uzaqtığı: 110 mïnwt
Rejïsser: Slambek Täwekel
Scenarïy avtorları: Lavrentïy Son, Slambek Täwekel
Rölderde: Bolat Äbdіlmanov, Nurqanat Jaqıpbay, An Çang Xen, Edward Pak, Nazgül Qarabalïna, Sergey Popov, Erjan Nurımbet, Änwar Nurpeyіsov, Bağlan Äbdіrayımov, Rayxan Aytqojïna, Dwlığa Aqmolda, t.b.




                                                                       "Amanat" fïlmіnen kadr

Satıbaldı Narımbetovtıñ «Amanat» draması – sayasï qwdalawğa uşırağan Ermuxan Bekmaxanovtıñ ömіrіne arnaladı. Alayda fïlmde qazaq tarïxınıñ üş kezeñі qamtıladı: Kenesarı xan zamanı, XX ğasırdıñ 60 jıldarı, yağnï Ermuxan Bekmaxanovtıñ ömіr sürgen kezeñі jäne osı tulğa twralı іzdenіp jürgen jas jwrnalïst Ramazannıñ zamanı, 1970 jıldar. 

Kartïnada Xalel Dosmuxamedov, Qanış Sätpaev, Bawırjan Momışulı sekіldі qazaqtıñ tarïxï tulğaların kezdestіrwge boladı.

AQPARAT:

 Amanat 
Öndіrwşі: Ş. Aymanov atındağı «Qazaqfïlm» kïnostwdïyası
Jıl: 2015
Rejïsser: Satıbaldı Narımbetov
Scenarïy avtorı: Satıbaldı Narımbetov
Rölderde: Berіk Aytjanov, Qarlığaş Muxamedjanova, Sanjar Mädïev, Azïz Beyşenalïev, Azat Nwrtaev, t.b.



Bulardan bölek, Rüstem Äbdіraşevtіñ "Stalïnge sıylıq", Ermek Tursınovtıñ "Jat" fïlmderіnen atalğan kezeñderdі swretteytіn kadrlardı kezdestіrwge boladı.



Derekközі: kinostan.kz
 
nravïtsya:    1150
Tegï: Kïno jäne TV,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï