18 Dekabr
11:17
Astana: -20 °C
Almatı: -7 °C
USD/KZT: 335.33
EUR/KZT: 395.49
RUB/KZT: 5.70
CNY/KZT: 50.75
Älem jañalıqtarı
7 qazan 18:46
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Asxat Sadırbaydıñ anasımen eksklyuzïvtі suxbat

  
    Soñğı waqıtta tanımal telejürgіzwşі, jwrnalïst Asxat Sadırbay twralı, onıñ jeke ömіrі twralı alıp-qaşpa äñgіmeler jïіlep kettі. Qawesettіñ basım bölіgіne negіz bolğan alğaşqı otbasına qatıstı jayttar. Al osıdan bіrneşe ay burın telejürgіzwşі ülken jol apatına dwşar bolıp, densawlığına bіraz zaqım kelgen edі. Apattıñ awır bolğanı sonşalıq, kölіk jürgіzwşіsі oqïğa ornında jan täsіlіm ettі. Bul jolı bіz ülken kezeñdі bastan ötkergen jwrnalïstіñ özіn mazalamay, köpşіlіk kökeyіndegі suraqtardı anasına qoyıp körgen edіk.
 


ASXATIM – ALLANIÑ MAĞAN BERGEN ÜLKEN SIYI
 
-Orazgül apa, sälemetsіz be? Suxbatımızdıñ köp bölіgі sіzdіñ ulıñız, tanımal jwrnalïst, telejürgіzwşі Asxat Sadırbayğa qatıstı bolmaq. Äñgіmemіzdі Asxattıñ bala kezіnen bastasaq. Qanday bala boldı? Mіnez-qulqı qanday edі?
 
-Şükіr, Alla mağan 3 ul, 2 qız berdі. Tuñğışım men kenjem  qız. Ortasında üş ulım bar. Sol uldıñ ortanşısı osı – Asxat. Ol özі erekşe jaratılğan bala. Jalpı sırttay qarağan adamdar onı qatal dep oylap qaladı, bіraq balalarımnıñ іşіndegі eñ meyіrіmdіsі, bawırmalı, qayırımdısı. Ärі іşkі jan dünïesі öte jumasaq. Bärі de qayırımdı ğoy, degenmen kіşіge de, ülkenge de bіrdey köñіl bölіp, jağdayın oylap otıradı, barlığına waqıt tawıp jüredі. Mektepte de jaqsı oqıdı. Ärkez aytqan äñgіmeñdі ayağına deyіn tıñdap, sodan oy tüyіp jüredі. Eşqaşan eş jerden keşіkkendі qalamaydı. Özі de keşіkpeydі. Jürdіm-bardım emes, jawaptı da naqtı beredі. Jawapkerşіlіgі öte joğarı.
 
-Balalarıñızdıñ іşіnde el aldında jürgenі tek Asxat qana ma?
 
-Ülken qızım – köz därіgerі, odan keyіngі ulım – muğalіm, özіnіñ şağın käsіbі bar. Asxattan keyіngі ulım belgіlі prodyuser Janna Äbwovamen bіrge qızmet etedі. Kenje qızım Ulıqpan Joldasovtıñ stwdïyasınıñ pïar-menedjerі. Jaqındı osı kіşі qızımdı uzattım. El qatarlı, bіrewden іlgerі, bіrewden keyіn ömіr sürіp jatırmız.
 
-Asxattıñ qazіrgі jağdayı, densawlığı qalay?
 
-Allağa şükіr, täwіr. Eñ bastısı – aman qalğanı. Äwelі Allanıñ qarasqanı, ekіnşі aq xalattı abzal jandardıñ arqası. Aldımen ekі baldaqtıñ kömegіmen ayaqqa turdı, qazіr bіr tayaqpen jürіp jatır. Jaratqan özі  sawığwına järdem berіp otır ğoy. Bіraz waqıt qımız іşіp, em alıp awılda boldı. Qazіr Almatıda. Özіm köbіne janında bolamın.
 
-Azdap artqa şegіnіs jasasaq. Jol apatı qalay boldı? Sіz bul oqïğanı qalay estіdіñіz?
 
-Munday jağdaydı eşkіmnіñ basına bermesіn. «Dosım tügіlі duşpanıma tіlemeymіn» dep aytadı ğoy. Bіraq özіm eşkіmge duşpandıq qılmağannan keyіn duşpanım joq dep esepteymіn. Ananıñ jüregіn jarıp, bawırın tіlіp şığadı ğoy bala degen. Sondıqtan bul äwelі ananıñ jüregіne batadı. Oqïğa bolğan künі ekі ulım uşaqpen Almatığa uşıp kettі. Mağan eşteñe aytqan joq. Sol jaqtan satıp alatın kölіktі köremіz dedі. Men oğan senіp qaldım. Qan qısımım köterіlіp ketetіnі bar edі. Sol sebeptі äkesіne aytıp, özderі jolğa şığıp ketіptі. Ekі kün ötkennen keyіn kelіnіm tolğatıp jatır degen xabar keldі. Ayı-künі jaqın edі. Sosın men de Almatığa keldіm. Uldarım kütіp alıp, barlığın sol kezde aytıp berdі. «Mama, qorıqpañız. Balañız aman, kіşkene betіn sırıp ketіptі, basın jırıp ketіptі, mäşïnelerі döñelegі jarılıp, awnap ketіptі» dedі. Sonıñ özіnde ananıñ jüregі sezіmtal keledі ğoy. Körmesem janım tınbaytını belgіlі. «Bası aman ba, közі aman ba balamnıñ? Belі aman ba?» dep, üyge barmay, bіrden awrwxanağa, Asxatqa bardıq.
 
-Ulıñızdıñ janına kіrgіzdі me sіzdі?
 

-Kіrgіzdі. Apat bolğannan üş künnen keyіn barıp turmın ğoy. Jan saqtaw bölіmіnen şığarğan eken. Ayaq-qolı sınğan, tañıp tastaptı. Şalqasınan jatır eken. Täwbe dedіm. «Özіñdі bergen Alla, özі saqtasın. Şïpasın berіp, ayağıñnan tіk tur» dedіm. Ol menі körgen soñ «Ïä, mama, jaqsımın, alañdamañız» dep qaytardı. Erteñіne bіr bardım. Keyіn bawırlarına «Mamam kelmey-aq qoysınşı, onı körgen sayın men qïnalıp jatırmın. Üyde otıra bersіn, jağdayım jaqsı dep ayta berіñder» deptі. Şükіr, äytewіr. Jaqsı deseñ, jaqsı boladı eken, aynalayın.
 
-Awrwxanada qanşa waqıt jattı?
 
-15 kündey jattı. Odan keyіn üyge şıqtı. Bawırları aman bolsın. Ayaq-qolın jerge tïgіzbey, barlıq jağdayın jasadı.
 
—Kelіnіñіz de sol waqıtta bosandı ğoy?
 
-Ïä, mamırdıñ 22-künі bosandı. «Bulttan keyіn kün şığar» demey me?! Aman-esen qol-ayağın bawırına aldı. Zeyіn attı balamız dünïege kelіp, Asxatım uldı boldı.
 
-Esіmіn erekşe qoyıpsızdar…
 
-Zeyіn Älіppek degen jaqsı aralasatın ağası bar. Özderіñ bіlesіñder, tanımal jwrnalïst, telejürgіzwşі. Sol kіsіnіñ qurmetіne Asxattıñ özі «Zeyіn» qoysam dep jür eken. Sodan men «Şırağım, özіñ osınday jağdayda jatqanda kelgen bala, senіñ tіlewlesіñ. Esіmіn özіñ qoy» dedіm. Söytіp, solay atadıq. Şükіr, Zeyіnіmіz ösіp jatır.
 


-Balañız qïın sätterde sіzge xabarlasıp, іşkі sezіmіmen bölіsіp, sırın ayta ma? Sol kezde sіz qanday qoldaw körsetesіz?

 
-Ana jüregі bärіn sezіp otıramız ğoy. Sırımen bölіsedі. Alla jamandıqtan saqtasın. Eñ awırı – osı jol apatı boldı. Qaytalap körsetpesіn. Munday awırtpalıq salmasın. Ärïne, küyzelіs bolmadı emes, boldı, bіrіnşі nekeden keyіn. Balamnıñ bіraz beynetі bar eken. Barlığına waqıt – emşі. Tağdırmen eşkіm talaspaydı ğoy.
 
-Asxat el aldında jürgen azamat bolğan soñ, artınan san türlі qawesettіñ ererі sözsіz. Erke Esmaxannıñ suxbatınan keyіn ol tіpten köbeyіp kettі desek te boladı. «Qol jumasadı», «Üşіnşі otbasın qurıp jatır», «Sıyğa bergen dünïelerіn qaytarıp aldı» degen äñgіmeler aytıldı. Asxat munıñ barlığın eş pіkіrsіz qaldırdı. Sіz anası retіnde aytıñızşı, osılay bolıp pa edі?
 
-Ekewі de eldіñ aldında jürgen adam. Asxat er azamat qoy. Erkenіñ zatı – äyel. Asxatqa sabır saqta dedіk. Ol da ustamdı bola bіldі. Özіnіñ qanday adam ekenіn bіledі ğoy. Ärkіm aytqan sözіne Allanıñ aldında, adamnıñ aldında jawap beredі. Zïyandı ädetterden awlaq bolsa, іşіmdіk іşpese, şılım şekpese, artıq jürіsі bolmasa er adam eş waqıtta äyelge qol jumsamaydı. Täwbe dep aytayın, balalarım kelіnşekterіne qol kötermeydі. Ana körgen, ana sıylağan bala ondayğa barmaydı. Men eşqanday mümkіndіk te bermeymіn. «Urdı» degenі säl artıq boldı. Sebebі sabırsızdıq, qol alıp jügіrіp, äkіreñdew degen menіñ balalarıma jat närse. Ol elge solay dep ayttı. Bіraq el özі elekten ötkіzіp, Erkenіñ kіm, Asxattıñ kіm ekenіn ajıratıp aldı dep oylaymın.
 
-Sonda bul aytılğandar eş negіzsіz boldı ğoy….

 
—Ekewі sözge kelіp qalğanda bolwı kerek, üyden şığarda neke jüzіgіn balama qaray laqtırıp jіberіptі. Sol sätte balam «qayta qosılıp jatsaq tağarmın» degen ümіtpen ğana ayaq astınan köterіp alıp ketіp qalğan. Osı jağday oğan «sıylıqtarın qaytarıp aldı» dep aytwğa negіz boldı. Alla tek abıroy bersіn. Erkege eş jamandıq tіlemeymіn. Qayta duğa, tіlekterіme qosıp otıramın. Öytkenі ol nemeremdі bağıp otır.
 
ERKE ERKІNDІKTІ QALADI….
-Jalpı Erke qanday kelіn boldı?

 
-Erke jaman kelіn bolğan joq. Menіñ betіme qarap söylegen emes. Ötіrіktі, ketkennen keyіn artınan ğaybat aytwdı men qalamaymın. Öte jaqsı kelіn boldı. Bіrіnşіden, öte taza. Ekіnşіden, aqköñіl. Külіp qarsı aladı. Tağamnıñ tür-türіn, öte dämdі etіp äzіrleydі. Qaşan, qalay ülgergenіn de bayqamay qalatınbız. Qolı berekelі. Іstegen ası köbeyіp ketedі. Dastarqandı jayğanda jaynatıp jіberedі. Sonday jaylı kelіn boldı.
 
-Kelіnіñіz jaqsı bolsa, nege ekewі bölek kettі? Ne sebep boldı dep oylaysız?
 
-Men bіrge turğan waqıtta Erkege qarap söylegenіm joq, ol da menіñ betіme kelgen emes. Ekewіn Alla qostı, Alla ajırattı. Ekewіnіñ jolı ekі bölek boldı. Mіnezderі säykes kelmedі. Asxat – er mіnezdі boldı, Erke – erke boldı. Qudağayımmen de jaman sözge kelgen emespіz. Erke jaqsı jar da boldı. Bіraq ol erkelіktі, erkіndіktі qaladı. Asxattıñ mіnezі onı kötermedі. Menіñ tüsіnwіmşe. Qazaqta er azamat äyelden bіr satı joğarı turadı ğoy. Äyelі aytqan äñgіmesіne maqul dep ïіle qoymasa, erіne qarsı şıqsa, onıñ da köñіlі qaları belgіlі.
 
-Erkіndіk degende nenі meñzeysіz?  Balañız älde onıñ saxnağa şığwına,  önerіne qarsılıq tanıtıp pa edі?

 
-Osınşa jasqa kelіp ötіrіk aytıp ne qılamın? Qazіr köptegen önerde jarasım tawıp jürgen juldızdı juptar qanşama. Qanat pen Sveta, Toqtar men Beybіt, Janbolat pen Jazïra, Qıdırälі men Qaraqat t.b. Bіr mezgіl küyewіnіñ de qabağına qarap, onımen sanasıp, tüsіnіskende mümkіn osı juptar tärіzdі jürer me edі?! Asxat onıñ el aldına şığıp öner körsetwіne mülde qarsılıq tanıtqan emes. Üylengen kezde Asxattıñ tegіn aldı. Erke Sadırbay bolıp «Saz älemі» jobasında öner körsettі. Barlıq waqıtta qoldaw ğana bіldіrdі. Tek aralarındağı tüsіnіspewşіlіk, mіnez-qulıqtıñ säykes kelmewі sebep boldı. Öytkenі bіzdіñ otbası tarapınan da, Erkenіñ otbası tarapınan da eşqanday qısım bolğan joq. Ekewі kelіse almadı. Erke sotqa arız bergen kezde de ajırasw sebebіn «mіnez-qulqımız säykes kelmedі» dep jazğan. Basqa sebebі joq. Bіraq Erkenі jamandıqqa qïmaymın. Artınan bälen-tügen demeymіn. Menіñ balam da bіrbetkey, Erkede de endі qızwqandılıq boldı ma eken? Özі sotqa arız berіp, özі ajırastı.
 
-Al Asxattıñ balasımen qarım-qatınası qalay? Nemereñіzdі körіp turasız ba?
 
-Ïä, ärïne. Quda-qudağayımmen xabarlasıp turamın. Aytta, merekelerde quttıqtap otıramın. Balamızdı bağıp jatır nağaşı ata-äjesі. «Osı bala kіmnіñ balası ekenіn, qay elden şıqqanın, tegі, äkesіnіñ atı kіm ekenіn aytıp, uğındırıp otırıñız» dep amanat etkenmіn. Jaqında Almatığa kelіp kettі. Kïіm-keşegіn, sıylığın alıp, bіrge qıdırdı. Arasında Aqtöbege de zattar, sıylıqtar salıp jіberіp turadı. Balasımen qarım-qatınası jaqsı. Erke de oğan qarsı bolmaydı. Öytkenі sot şeşіmі boyınşa äkesі tarapınan eşqanday quqıq buzwşılıq bolmağandıqtan, ekewі kez kelgen waqıtta qıdırwğa, kezdeswge quqılı. Keyde özіmіzben alıp ketemіz. Alğaşında Asxatqa da oñay bolğan joq. Waqıt-emşі. Şükіr, ol sınnan da öttі balam.
 
-Joğarıdağı äñgіmege qayta oralğım kelіp otır. Onıñ  jawabı köpşіlіkke beymälіm. Sondıqtan da san-saq pіkіr köbeyedі. «Üşіnşі ret otbasın qurdı» degen söz qanşalıqtı ras?
 
-«Joğalğan pışaqtıñ sabı altın» deydі. Üşew aldı dey me, besew aldı dey me, ayta bersіn. Men eşkіmdі kіnälamaymın. «Ït üredі, kerwen köşedі». Ömіr ötіp jatır. «Üş ret toy jasaptı», «Üş ret üylenіptі», «Äyelge toymaydı eken» degen sıñaylı sözderdі de qulağım şalıp jür. Onıñ bärіn estw oñay emes. Bіraq qazіr etіmіz üyrenіp te kettі. Neşe türlі adam bar. Olar neşe türlі söz aytadı. Onıñ barlığına bіz jawap bere almaymız. Endі munı Erke qanday oymen ayttı bіlmeymіn. Mümkіn osımen Asxattı muqatamın dedі me, älde qazіrgі äyelі osını estіp ajırasıp ketedі dedі me, bіr Alla bіledі. Elge jarïyalap, nekesіn qïıp aldı. Erkemen de solay boldı. Jasırın eşteñe joq. Ol üşіn qorlanbaymız da. Öytkenі men öz balamdı bіlemіn.
 
-Asxat er azamattıq körsettі delіk, Erke – äyel zatı delіk, bіraq köpşіlіktіñ kökeyіnde «osınşama söz aytılwda, nege Asxat onıñ barlığın jawapsız qaldırıp jatır?» degen suraq twındaytını da jasırın emes…
 
-Ekі bölek ketkennen soñ ne dep onımen salğılasadı? Endі bіrewlerge sonday äñgіme kerek bolğan şığar… Adamnıñ basındağı jağday Allağa, sonan soñ özіne ayan. Eger Asxat sol kezde jawap berіp, aytıssa, älі künge deyіn aytısıp jürer me edі?! Künіge bіrewіne jawap berіp… Bіraq ol er azamat retіnde sabırlılıq tanıttı. Men onısın durıs dep şeştіm.
 
-Qazіrgі kelіnіñіz köñіlіñіzden şığa ma?

-Kelіnіm jaqsı. Qazіr balamen üyde otır. 1992 jılı dünïege kelgen Merkіnіñ qızı. Bïıl JOO-nı bіtіrіp, dïplomın aldı. Bіr üydіñ üşіnşі perzentі. Ekі bala-kelіnіm bіr jıl Almatıdağı ülken üyde bіrge turdı. Kenje qızım da solardıñ janında boldı. Kelіnderіmnіñ aqıldılığınıñ, tatwlığınıñ arqası bolar, bіr-bіrіn renjіtіp, sözge kelіp körgen emes. Bіrde üyge Aslı Osmanqızı qonaqqa keldі. Sonda ol kіsі: «ekі eldіñ tälіm-tärbïesіn alğan kelіnderіñ, ul-qızdarıñ tatw-tättі bіr şañıraqtıñ astında turıp jatır, sen öte baqıttı, mıqtı ana ekensіñ» dedі. Özіm bayqamağan ekenmіn, sol kezde ğana oylanıppın.

-Şañıraq kötererde kelіnіñіzdіñ otbası qarsılıq bіldіrmedі me?
 
-Qızdıñ özі qalap, osı adamğa turmısqa şığamın degen soñ ata-anası kelіsіm bergen. Anası bіr awız «erteñgі künі balasımen kezdesіp, burınğı joldasımen jolığıp jatsa, sen qızğanıp jürmeysіñ be? Kelіspewşіlіk twındap jürmey me?» dep aytqan eken. Kelіnіm sonda «joq, olay jasamaymın, Asxat mağan bärіn tüsіndіrgen» deptі. Arada jasırın eşteñe joq. Bärі basınan aytıldı, tüsіndіrіldі. Sodan özіmіz barıp sırğa saldıq. Ata-anası, twğan-twıstarı aq batasın berіp, şığarıp saldı. «Asxat burın otbasılı bolğan eken, senіmsіz eken» degen oylar bolğan joq. Öz ıqılastarımen jіberdі.
 
«ALTI AKADEMÏYa, EKІ WNÏVERSÏTET BІTІRGENMІN»
 
-Bіzdіñ saytımız qız-kelіnşekterge, näzіk jandılarğa arnalğan. Sondıqtan aq jawlıqtı ana retіnde bіzdіñ oqırmandarımızğa aytar aqıl-keñesіñіz, tіlegіñіzben suxbatıñızdı tüsyіndesek.

 
-Qadamdarıñ sättі bolsın. Köp jasadım dep ayta almaymın. Degenmen «köp jasağannan surama, köptі körgennen sura» deydі ğoy. Menіñ altı qayın apam, ekі abısınım boldı. Enemdі bılay qoyğanda «altı qayın apamnan altı akademïya, ekі abısınımnan ekі wnïversïtet bіtіrgenmіn» dep ünemі aytıp jüremіn. Enem öte jaqsı kіsі boldı. Özіm de bіr üydіñ erkesі boldım. Qazіrgі kelіnderge, qızdarğa  aytarım, eñ bіrіnşі, adamğa senіm kerek. Qol ustasqan adamına senіp, süyіp kelgennen soñ, artına qaramawı kerek. Özіm de qız uzatıp, kelіn alıp otırmın. Men sekіldі analarğa aytarım, qızdıñ artınan jïі xabarlasıp, jağdayın köp suray berwdіñ qajetі joq. Öytkenі qız degen – Allanıñ amanatı. Bіz onı ösіrіp, tärbïelep, özіnіñ quttı ornına qondıramız. Budan keyіn oğan qayta-qayta xabarlasıp, «uyqtadıñ ba?», «sağan bіrew qattı söylep qoyğan joq pa?», «erte oyatıp qoyğan joq pa?» dep mazalay berw – durıs emes. Qızdardı qurtatın sol. Kezіnde özіmіzge anamız aytqan. Bіzdі tastap, bälen şaqırım jerge, osı qara balağa kettіñ, endі eşqanday keleñsіz äñgіmeñdі estіmeytіn bolayın dep. Sol bіr awız sözben bіz qatıp qalğanbız. Adam bolğan soñ, ömіr bolğan soñ, qazan-ayaq sıldırlamay turmaydı. Bіraq olardı üyden şığarğan emespіz. Namısımız boldı. Erlі-zayıptı sonday bekem bolsa, bärі jaqsı boladı. El aman, jurt tınış bolsın. Ösіñder, önіñder. Beybіt ömіrde baqıttı, bayandı ğümır keşeyіk.

-Aytqanıñız kelsіn. Waqıtıñızdı bölіp, suqbattasqanıñızğa raqmet!

Derekköz: ikerim.kz
nravïtsya:    1733
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï