23 Avgwst
21:44
Astana: 23 °C
Almatı: 17 °C
USD/KZT: 333.08
EUR/KZT: 391.50
RUB/KZT: 5.64
CNY/KZT: 50.00
Twrïzm
21 qırküyek 16:32
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Aydahar mekendeytіn köl
Äwlïeata öñіrіnde tılsımğa tolı orındar jeterlіk. Solardıñ bіrі – Kökköl kölі. Munda älі künge deyіn sırın aşpağan jumbaq jağdaylar köp. Äsіrese odan şığatın wіl-ünnіñ sırın texnologïya qarıştap damığan şaqta da eşkіm aşa almay otır. 



Osı aymaqtıñ turğındarı atalmış kölge lajı bolsa jolamawğa tırısadı. Öytkenі köldіñ «adam jutatın qasïetі» bar. Sol sebepten de onı «Aydahar» kölі dep te ataydı. Tіptі, oğan «tüye kölі» dep qosımşa ataw tañğandar da bar.



Türlі añızğa qulaq türsek, kölde jılanbastı, uzın moyındı,bіr örkeştі tüyege uqsas maqulıq mekendeydі-mіs. Sol maqulıq köl swına emdіk qasïet darıtatın körіnedі. Osı mañda qoy jayatın qoyşılar talay märte adamdardıñ swğa ketkenіn körіptі. Tіptі keyde maldarın swğarwğa kelgende ekі-üş qoydıñ joq bolıp şığatın kezderі de bolıptı. Köl erekşe möldіr, kökpeñbek bolıp tunıp jatadı. Atawına da layıq. Köldіñ tağı bіr keremetі jıl jañbırlı bolsa da, qwañşılıq bolsa da özennіñ deñgeyі özgermeydі. Bіr qalıpta turadı. Kezіnde ğalımdar zerttep, qorqınıştı eşteñe joğın da aytıptı. Alayda jergіlіktі jurtşılıq älі de bul köldіñ aşılmağan qasïetі barına senedі».


Ğalımdar Şotlandïyadağı Lox-Ness kölіndegіdey munda da erte zamannan berі ömіr sürіp kele jatqan jırtqış jändіkter bolwı mümkіn dep esepteydі. Kökköl Jambıl oblısındağı tawlı awmaqtağı Qaraqıstaq alabında ornalasqan. Ol elіmіzdegі jalpı zañdılıqtan awıtqığan özgeşelіgі köp öñіrge jatadı. Bul swaydın erekşe aymaqtar tіzіmіnde tur. Äsіrese tüngі waqıtta munda tüsіnіksіz gürіlder – qorılğa uqsas, ıñırsığanday, satır-sutır dıbıstar şığadı. Bіraq ol nenіñ dawısı ekenі älі künge deyіn jumbaq. Jergіlіktі turğındar munda ğılımğa älі künge deyіn belgіsіz bolıp kelgen jumbaq jaratılıs bar dep esepteydі.



1976 jıldıñ jazında Oñtüstіk Qazaqstan geologïyalıq basqarmasınıñ geologı B. A. Volçkov osı köldі zerttewdі uyğaradı. Alğaşqı künі-aq, zerttewşі qızıqqa tap boladı. Tañerteñ jağalawda köldіñ üstіn baqılap otıradı. Kenet jetі-segіz metr qaşıqtağı sw betіnde dіrіl payda boladı. Keyіn oğan ïrek іzder qosıladı. Payda bolğan ïrekter arqılı sw astında on bes metr şamasındağı alıp jılannıñ dene qozğalısın közben bağdarlawğa bolatın.



Sonımen bіrge sw astındağı bası men quyrığı qozğalıssız tursa da, maqulıq bіr orında qïmıldap turdı. Jılanday ïreleñdegen tolqındardan munı anıq bayqawğa bolatın. Qanşa waqıt ötse de alıp jılan aqırı körіnbeydі. Şınımen de ğılım üşіn beymälіm maqulıq osı kölde ömіr sürgenі me degen sawal twındaydı. 



Geolog körgen bіlgenіnіñ bärіn gazetterge jarïyalaydı. KSRO Ğılım Akademïyasınıñ evolyucïyalıq morfologïya jäne janwarlar ekologïyası ïnstïtwtınıñ ğılımï qızmetkerі S.K.Klwmov köldі muqïyat zerttewge keñes beredі.
 
Ïnternet materïaldarı negіzderіnde äzіrlendі
nravïtsya:    1964
Tegï: Menіñ Qazaqstanım,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï