23 Avgwst
10:13
Astana: 22 °C
Almatı: 20 °C
USD/KZT: 333.08
EUR/KZT: 391.50
RUB/KZT: 5.64
CNY/KZT: 50.00
Ekonomïka
27 säwіr 16:11
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Bankke sörelerі bosap qalğan dükenge aynalmas üşіn ne іstew kerek
Durıs tañdalğan strategïya bankter men kompanïyalardıñ tabıstılığına kepіldіk beredі


Durıs tañdalğan strategïya bankter men kompanïyalardıñ tabıstılığına jäne aldıñğı orınğa şığwına kepіldіk beredі. Alayda säl qïıs ketken qadam nemese jan-jaqtan jasalğan şabwıl top-menedjementtіñ bar eñbegіn joqqa şığarwı mümkіn. Mısalı, Wkraïnada ortaşa kölemdegі bankke jasalğan aqparattıq şabwıl bükіl sektorda dağdarıstıñ bastalwına türtkі bolğan edі. Bul bankter jalpı alğanda, jumısına xalıq ta, kompanïyalar da kümän keltіrmeytіn bekіnіs bolwı tïіs degen ïdeyanı naqtılay tüstі. Wkraïnalıq IDNT kompanïyasınıñ negіzіn qalawşı, basqarwşı serіktesі ärі strategïyalıq dïrektorı Nïkolay Çwmak bïznes pen onıñ servïsі jayında «Kapïtal.kz» іskerlіk aptalığına suxbat bergen edі.

- Nïkolay, sіzdіñ kompanïyañız bank bölіmderі men bölşek sawda jelіlerіne arnalğan standarttardı äzіrlewge mamandanğan. Sіzder bügіngі künі osı bağıtta qanday negіzgі ürdіsterdі bayqawdasızdar?

Rasımen de, bіz osı ekі salanı da qamtıp otırmız, bіzdіñ bïznesіmіzdіñ jartısı bank ïnstïtwttarımen, qalğanı – rïteyldermen tığız baylanıstı.

Bügіngі künі TMD narığında qalıptasıp otırğan negіzgі ürdіs – bankterdіñ eñ jaqsı qasïetterіn ala otırıp bölşek sawdağa köbіrek uqsawğa degen umtılısı. Olar klïentterge jaqın bola tüssek deydі. Alayda bul oñay şarwa emes, öytkenі bank ïndwstrïyası o bastan-aq jabıq ärі konservatïvtі bolğan, oyınşılardıñ taza oynamawı sebebіnen bul salağa degen senіmdіlіk deñgeyі ädette, joğarı emes.

Bіzdіñ bïznesіmіz marketïng, säwlet jäne dïzaynnıñ toğısqan tusında tur. Dïzayn twralı aytqanda, onıñ tek tüs, qarіp, logotïp qana emes, jalpı qurılğan sawda nüktesі ekenіn, onıñ aymaqtalwı, önіmderdіñ ornalaswı, qızmetker jumısına arnalğan jaylılıqtar jäne t.b. ekenіn tüsіnіp alğan jön. Bügіngі künі durıs uyımdastırılğan bölіmderі bar bankter köbіrek payda tüsіrwde jäne özgelerden erekşelene bastadı.

Sonımen qatar, ädette türlі önіmderdі satıp kelgen rïteylerler öz kіrіsіn servïsterdegі joğarı marjalar esebіnen arttıra otırıp, bіrşama servïstіk bolwğa umtılwda. Osılayşa, bankter rïteyler bolwğa umtılwda, al soñğıları öz servïsterіn jetіldіrw üşіn jumıs іstewde. Menіñ oyımşa, servïster men rïteyldіñ ozıq türlerіn bіrіktіrwdіñ tamaşa ülgіsі uyalı baylanıs operatorları bolıp tabıladı.

- Sіz Qazaqstandağı bank sektorın qalay bağalar edіñіz?

Bügіngі küngі Qazaqstandağı jağday 2006-2007 jıldardağı Resey men Wkraïnada bayqalğan jağdaylarğa uqsas. Ol waqıtta narıqta postkeñestіk bankterdіñ 100%-nıñ 20-30%-ı jañarıp ülgergen edі. Bіraq ol jaña standarttardı budan bılay qazaqstandıq qarjı ïnstïtwttarı emes, öz otanında damw satısınan ötіp ülgergen, sondıqtan turaqtanğan dästürge ïe bolıp qalğan şeteldіk oyınşılar alğa tartwda. Jergіlіktі bankter keyіnnen bіraz umtılıs jasap, öz deñgeylerіn köteredі. Wkraïnda osı bağıttağı köp närsenі ewropalıq bankter, al Qazaqstanda – reseylіk bankter äkeldі.

Eger jalpı ïndwstrïyağa köz salar bolsaq, menіñşe, onı jañarw men ülken özgerіster kütіp tur. Ol äldebіr ayrıqşa jol emes, degenmen, bіz de jaqsı damığan narıqtar ötken jolmen jürіp ötetіn bolamız.

- Sіz bankter damwınıñ strategïyası twralı aytıp tursız ba, älde olardıñ qızmet körsetw deñgeyіn be?

Menіñşe, özgerіster ekі bağıtqa da äserіn tïgіzbek. Strategïyalar tutınwşınıñ ömіr sürw saltı özgergen soñ іle-şala, jaña texnologïyalar payda bolğan kezde awısadı. Qızmet körsetw deñgeyі texnologïyalardıñ kömegіmen jäne qızmet körsetw scenarïylerіnіñ özgerwіmen basqaşa bolmaq (bіraq ärdayım jaqsarıp otıradı degendі bіldіrmese kerek).

- Sarapşılardıñ dağdarıs boladı dep boljağanın eskersek, rasımen de, bіrşama özgerіster kütіp turğan sïyaqtı. Qalay oylaysız, onıñ bankter men bölşek sawda jelіlerіne äserі qanday bolmaq?

Ekonomïkalıq turaqsızdıq kezeñіnde ädette, bіrіnşі bolıp qarjı ïndwstrïyası zardap şegedі. Odan görі, dağdarıs äserіn sezіnse de, rïteyl qattı zardap şege qoymaydı, öytkenі ondağı suranıs tömendewі mümkіn, bіraq eş joğalıp ketpeydі. Bul foodretail, beauty jäne densawlıqqa qatıstı salalarğa da tän qubılıs. Turmıstıq texnïka narığı dağdarıstıñ key kezeñіnde bіrşama ulğaya tüswі mümkіn, öytkenі adamdar osı kezeñde texnïkanı qor jïnawdıñ bіr amalı dep tüsіnedі. Ärïne, keyіnіrek onı tutınw da bіrşama azaymaq, bіraq qalay degenmen de, rïteylde aman qalwdıñ joldarı köbіrek.

Dağdarıs kezіndegі qarjı ïnstïtwttarı äreketterіnіñ eñ ayrıqşa belgіsі – turalap qalmas üşіn bankterdіñ klïentterdі müldem umıtıp, qoldan kelgenşe öz jağdayların küyttep ketetіndіgіnde.

Ädette, qarjı ïnstïtwttarı üşіn dağdarıs ekі scenarïy boyınşa örbwі mümkіn. Bіrіnşіsі onşa köñіl könşіtpeydі. Bіrіnşі nusqada jurt depozïtter aşpaq tügіlі, bar jïnağan qorın qaytarıp, jumıs іstep turğan depozïtterіn jaba bastaydı. Tutınwşılar köñіl-küyge berіlіp, öz aqşaların qor jïnawdıñ basqa täsіlderіne – jıljımaytın mülіkke, altınğa, turmıstıq texnïkağa, bіlіm alw men sayaxatqa şığwğa ayırbastawğa umtıladı. Jurt jaña nesïeler almawğa tırısadı, odan da jamanı, burınğı qarızdarın ötewge qawqarsız bolıp qalatındığı. Munday jağdayda bank sörelerі bos qalğan dükenge aynaladı. Oqïğa örbwіnіñ munday türіnde keñselerdіñ dïzaynı men servïs deñgeyіnіñ eş mänі qalmaydı, bankterdіñ qanday da bіr jañarwlarğa aqşası bolmaydı, şın mänіsіnde, bükіl ïndwstrïya toqtap qalğanday küyge tüsedі. Qarjı ïndwstrïyasına degen senіm qalpına kelwі üşіn 2-3 jıl ötwі tïіs, sonda ğana klïentter aqşaların qayta alıp kele bastaydı.

Al qarjı salasın şayqaltatın onday awır küyzelіsterі joq jumsaqtaw scenarïy orın alsa, bankterge barınşa belsendі damï berw qajet. Munday kezeñde bäsekelesterіnde twındağan qïındıqtar men ïndwstrïya damwınıñ bäseñdegen qarqının paydalana otırıp, mıqtıraq bankter men köregen ïnvestorlarğa serpіlіs jasap qalwğa mümkіndіk twadı. Bіraq odan da mañızdısı, oyğa qonımdı şeşіmderdі usına otırıp, dağdarıs kezіnde klïentterdіñ ayrıqşa qajettelіkterіn paydalana bіlw.

Ewropa men Amerïkadağı dağdarıs waqıtında tіptі usaq bankterdіñ jabılıp qalwı bükіl sektorğa jağımsız ıqpalın tïgіzgen edі. Sonday saldardı boldırmas üşіn, özge oyınşılar özderіnde bärіnіñ burınğışa jaqsı ekenіn jetkіze otırıp, klïenttermen qarım-qatınastı küşeyte tüsedі. Dağdarısqa qarsı munday sayasatqa köbіnese öz bïznesterіnіñ eşqanday jağımsız ıqpalğa tüspegenіn jäne bärіnіñ baqılawda ekenіn aytıp, jeke bastarımen kepіldіk beretіn bank ïelerі men top-menedjement tartıladı. Wkraïnadağı ewropalıq bankter de osı jolmen jürіp öttі. Olar qïın kezeñde basqarw іsіne bіrіnşі tulğalardıñ da qatısatının körsetw üşіn bank qabırğalarına öz prezïdentterіnіñ swretі men qolı qoyılğan plakattardı іlіp qoydı.

Dağdarıs kombankter üşіn – mığımdılıqqa degen tekserіs bolsa, memleket üşіn – damï tüswdіñ orasan mümkіndіgі. Dağdarıs kezіnde Wkraïnada ne boldı? Membankter degende, men bul jerde keñestіk Jïnaqbankіnen muragerlіkke qalğan qarjı ïnstïtwttarın aytıp otırmın. Qazaqstanda ol – Xalıqbank, Wkraïnada – Oşadnıy bank, Reseyde – Sberbank. Memlekettіk bankter asa mañızdı älewmettіk mіndetterdі atqaradı – zeynetaqı, järdemaqı berw jäne basqa da degendey, sondıqtan olar kommercïyalıq önіmderde, avtonesïede jäne ïpotekada onşa mıqtı emes. Onday bankter, şın mänіsіnde, tіkeley mağınada, bölşek sawda oyınşıları emes. Bіraq kommercïyalıq banktermen salıstırğanda servïs deñgeyіnіñ tömendіgіne qaramastan, dağdarıs kezіnde däl osı bankterge jurt aqşaların sala bastaydı. Jïnağan qordıñ qawіpsіzdіgіne qatıstı mäsele twındağanda, servïstіñ ekіnşі orınğa şığıp qalatını anıq. Asa tabıstı bïznes-ülgіler de bar – membankten tolıqqandı bölşek qarjı ïnstïtwtı qurılwın alwğa boladı. Mısalı, bügіngі künі Reseydegі Sberbankke köz salsañız, onıñ eñ ïnnovacïyalıq bank ekenіn köresіz. Onıñ janında tіptі şeteldіk oyınşılar da sonşalıqtı іlgerіlep kete qoymağan. Onşa tabısqa jete qoymağandarı da bar – onıñ іşіnde, keñestіk «muragerlіktі» saqtap qalğan, bölşek bank retіnde tartımdı bolıp körіne qoymağan Xalıqbanktı aytwğa boladı.

Wkraïnada bölşek sawda ïnstïtwtındağı membanktıñ türlenwі ağımdağı dağdarıs kezіnde anıq bayqaldı. Kommercïyalıq bankter qattı zardap şekkende, memlekettіk «Oşadbank» restaylïng jürgіzіp, özіn texnologïyalıq turğıdan edäwіr körsete bіldі. Jumıs barısın, keñseler men servïstі jañartqan jaña top şaqırtıldı. Öz jarnamasında olar banktіñ depozïtterge 100% kepіldіk beretіnіn jarïyaladı, tіptі qor bolğannıñ özіnde salımdarğa kepіldіktіñ berіlwі köp tabıs äkele bіldі. Onıñ naqtı dälelі – munday strategïya jağımdı nätïjelerge qol jetkіzdі. Burın ol jerdegі tozaqtıñ bіr bölіmіne uqsaytın jïnaq kassasın nemese TPK-nı eske tüsіrse, bügіnde ol membankqa uqsamay qaldı.

Dağdarıs jağdayında senіmnen ayrılıp qalmaw – bastı maqsat bolmaq. Bankïrler de belgіlі bіr merekelerge qanday önіm jasaw kerek degen sïyaqtı taktïkalıq turğıdan emes, dağdarıs bolğan jağdayda jurtşılıq öz depozïtterіn şeşіp ala bastamas üşіn ne іstewge bolatının oylastırıp, strategïyalıq turğıdan şeşіm qabılday bіlwі tïіs. Top-menedjement pen marketïngke aldın-ala äreket etіp, dağdarısqa qarsı strategïyanı erterek, köpşіlіk öz salımdarın alwğa kezekke turmas burın jüzege asırwı qajet.

- Senіm demekşі, bıltırğı jılı üş bіrdey qazaqstandıq bankke SMS-şabwıl jasalğan edі. Bankterge osınday jağdaylardıñ aldın qalay alw kerek dep oylaysız?

Wkraïnadağı 2008 jılğı bank dağdarısı däl sonday şabwıldardan bastalğan edі. Ayırmaşılığı tek aqparattı taratw arnasında ğana boldı. Ol kezde şabwıl naqtı bіr bankke jasalğan bolatın, sonda ertesіne-aq salımşılar sol banktegі bar aqşasın sıpırıp alğan edі. Bölşek portfelі tım şağın bolğandıqtan, ol taza korporatïvtіk bank bolatın. Nätïjesіnde, ol bank bankrotqa uşırap, jaña qojayındarğa jıldam satılıp kettі. Keyіnіrek sarapşılar bul qadamnıñ onı arzanıraq satılw üşіn jasalğanın ayttı. Bіraq sol oqïğa bükіl ïndwstrïyağa äser etken bolatın.

Älbette, onday şabwıldar ayaq astınan orın alatındıqtan, olarğa dayın turw mümkіn emes. Bul qazіrgі zaman erekşelіgі, öytkenі elde SMS-tі op-oñay jіberwge nemese adamdarğa ïnternet arqılı ıqpal etwge boladı.

Bar qïındıq bankterge degen senіmde jatqan sïyaqtı. Ol o bastan-aq «bekіnіs retіnde» qurılwı tïіs jäne oğan klïentter senіm bіldіrwі tïіs. Sonda kez kelgen SMS-şabwıldar nemese özge de ädeyі jasalğan qısımdar kezіnde salımdar jılıstawı köp kölemde orın almas edі. Bankïrlerge özderіnde bärі turaqtı ekenіn aytıp qana qoymay, onı mäselen, älewmettіk jelіler arqılı körsetіp nemese öz akcïonerlerі twralı aqparattardı aşıp otırw qajet. Menіñ Ulıbrïtanïyadağı ärіptesterіm aytpaqşı, bank - 90% köñіl-küyden turadı, qalğanınıñ bärі – aqşa men sandardan quralğan.

- Postkeñestіk keñіstіkte senіm mäselesіnіñ kürdelіrek ekenі sözsіz. Reseylіk bankïrlerdіñ pіkіrіnşe, bankter üşіn sonıñ bіr körsetkіşі retіnde keñselerdі aytwğa boladı eken.

Burınğı Odaq elderіnde qazіrşe şetelderdegі sïyaqtı klïentter men bankter arasındağı senіmge negіzdelgen qarım-qatınas joq. Sondıqtan tömen bolsa da soñğı bölіmşeler üşіn jaqsı qarım-qatınas qajet-aq. Eger burındarı onday bölіmşeler eseptіk-kassalıq operacïyalardı jürgіzw ornı bolsa, bügіnde olar klïenttіñ jeke tulğasın anıqtawğa ğana qajet bolıp qaldı. Barlıq bank operacïyalarınıñ 90%-ın özіne-özі qızmet etwge awıstırwğa boladı. Bіraq ol üşіn tağı da köpşіlіkke ïnternet-bankïng pen uyalı baylanıs qosımşalarında qalay jumıs іstewge kerektіgіn üyretw qajet. Keñselerde tek keñes berw іsterі ğana jürgіzіlwі tïіs. Aytpaqşı, damığan narıqtarda osınday maqsatta lounge, kafe nemese äwejaylardağı äwe jelіsіnіñ bïznes-klass aymaqtarına uqsaytın bölіmşeler keñіnen tanımal.

Eger baylanıs operatorların mısalğa keltіrsek, Kcell, Beeline, Tele2 keñselerіne klïentter tek keñes alw üşіn, sïm-kartaların qayta räsіmdew nemese joğaltıp alsa, qalpına keltіrw üşіn ğana keledі. Paketterdі kez kelgen swpermarketten satıp alwğa boladı. Onday keñse bіr

qalağa bіrew bolsa jetedі. Munday täsіl bank bïznesіne de qatıstı, eger adamğa ïpoteka kerek bolsa – ol onı räsіmdew üşіn qalanıñ kez kelgen nüktesіne baradı. Qarjı ïnstïtwttarına endі keñselerdіñ köp bolğanı kerek emes, sondıqtan menіñşe, aldağı jıldarı olardıñ köp bölіgі jabıladı.

Tağı bіr ürdіs – bölіmşeler awmağınıñ qısqarwı. Eger operacïyalardıñ köp bölіgіn klïent öz betіnşe atqara alsa, bankterge 300 şarşı metr jerde 15 qızmetkerdі ustap otırwdıñ eş mänі joq. Şağın bölіmşeler – qazіrgі eñ köp suranısqa ïe trend. Olardı aşw da oñay, ketetіn şığındarı da az ärі jıldamıraq jumıs іstewge de boladı, olardı basqa jerge köşіrw de oñay bolmaq. Osığan uqsas jağdaydı bіz swpermarketter men meyramxanalardan bayqawdamız.

- Sіz özіne-özі qızmet körsetw mäselesі dedіñіz, onlayn- jäne oflayn-qızmet körsetwlerge qatıstı qanday boljamdar aytasız?

Oñtüstіk-Şığıs Azïya elderіnde, AQŞ-ta, Ewropada bank jüyesі TMD-ğa qarağanda äldeqayda turaqtı. Nege? Öytkenі ol jaqta turğındar banktіñ senіmdіrek bolatınına üyrenіp qalğan – ol jaqta bankter örkenïettі qarım-qatınasqa negіzdelgen ärі türlі alayaqtıq äreketterge qatıspaydı. Narıqta rettewşі qatañ baqılap otıratın naqtı standarttar bar. Ol oyın erejesіnіñ bіr türі sïyaqtı. Ol jaqtarda bankter depozïtterdі 2%-ben qabıldap, sodan soñ jıldığı 16%-dıq nesïelerdі tarata almaydı. Olardıñ bank bïznesіnіñ täwekelі azıraq ärі tüsіnіktіrek. Senіm sonşalıqtı joğarı deñgeyde bolsa, köpşіlіk onlaynğa awıswğa dayın turadı.

Osı joldı jürіp ötken narıqtardıñ täjіrïbesіn saralay otırıp, bіz ïnternet-bankterdіñ senіmge qattı täweldі ekenіn köremіz. Öytkenі bіr nüktenі basıp-aq, aqşanı esepşottan kartağa awdarw qalay oñay bolsa, onı sol bankten şığarıp alw da sonday oñay. Bul іstі dästürlі bölіmşede jüzege asırw üşіn klïentter täwekel etwge jüreksіnetіn bütіn bіr äreketter tіzbegі atqarılwı tïіs.

Endі ïnternet-bankterdіñ ötіmdіlіgі jaylı aytsaq, olarda keyde ötіmdіlіkke qatıstı qïındıqtar twındap jatadı. Dağdarıs waqıtında klïentterdіñ mіndetter boyınşa tölem tölewі naşarlap ketedі. Ädette ïnternet-bankterge jurt onşa köp sene bermeydі ärі jïnağan qorların äkele bermeydі, klïentter olardı jumsap tastağandı täwіr köredі. Onday bankter üşіn qor jïnaw mäselesі öte mañızdı. Olardıñ köbіsі basqa bïznespen bіrіkken, keyde tіptі bіr іrі qarjı ïnstïtwtınıñ bölіmşesі ğana boladı. Aytpaqşı, onlayn-bankter soñğı kezderі satılım nüktelerіn aşwda köp belsendіlіk tanıtwda.

Ulıbrïtanïyada VirginGroup– VirginMoney bölіmşelerі bar – bul tolıqtay vïrtwaldı bank. Ol Rïçard Brensonnıñ strategïyası men xarïzmasınıñ arqasında öte sättі jumıs іstewde. Ol bank azğantay bolğanmen keleşegі zor awdïtorïya üşіn – sol jobanı bağalay bіletіn ärі onıñ qundılıqtarın unatatın awqattı adamdar üşіn qurılğan. Mіne, sol Virgin öz bölіmderіn aşw qajet ekenіn tüsіngendіkten, bankrotqa uşırap qalğan Northern Rock-tı 75 bölіmşesіmen qosıp satıp alıp, sonıñ bazasında Virgin Lounge tujırımdamasın örіstetwde. Onı bank bölіmşesі degennen görі, müddeler jönіndegі klwb degen durıs şığar. Onda ädettegіdey kassalar joq, esesіne, jaylı da jumsaq orındıqtarı, kafelerі, fortepïanosı, balalar arnalğan alañşası bar. Onday keñselerde klïentter keñes alıp nemese jay ğana dostarımen kezdesіp, kofe іşe aladı. Bul bank mekemesіnіñ bіrtіndep kofexanalarmen jäne meyramxanalarmen bäsekege tüse bastağanın bіldіredі.

Osığan uqsas jağday ïnternet-dükenderde de orın alwda. Burındarı ïnternet-keñіstіkte bolw paydalı bolatın, öytkenі onda bağa aytarlıqtay tömen edі. Klïentter «Swlpaktan» tawar qarap, ïnternet-düken arqılı tapsırıs bere alatın. Bіraq bіrtіndep bağalar teñese bastadı. Sondıqtan ïnternet-dükederge endі belgіlі bіr qızmetkerdіñ bolwı qajet etіlwde. Tіptі ïnternet-dükender men bankïrlerge ülgі retіnde bıltırğı jılı Amazon kompanïyası Nyu-York ortalığında öz swpermarketіnіñ aşılğanın jarïyaladı.

Jaqın waqıttarı menіñşe, dästürlі bankter onlayn-qızmet körsetw boyınşa damïtın boladı, al ïnternet-bankter qızmetkerler jumıs іsteytіn bölіmşelerіn aşatın boladı.

– Endі Wkraïna bankterі twralı aytıp ötseñіz. BAQ betterіnde eldegі narıqtan ewropalıq bankterdіñ ketіp jatqandığı twralı aqparattar öte köp-aq...

Bïznes jürgіzw qïın bolğandıqtan ewropalıq bankterdіñ Wkraïnadan kete bastağanı twralı xabarlamalar soñğı üş jıl boyına payda bolwda. Şındığında, jağday müldem basqaşa. Menіñ oyımşa, bul ewropalıq banktermen bäsekelesw qïınğa tüsken jergіlіktі bankterdіñ taratıp jürgen sıbıstarı sïyaqtı.

Bügіnde narıqta Credit Agricole, Rayffayzenbank, UniCredit, BNP Paribas, grekïyalıq jäne reseylіk bankter – Sberbank, VTB, Alfa bank jäne Vneşekonombank bölіmşelerі jumıs іstewde.

Rasımen de, şeteldіk bankterdіñ ketetіnі narıqtan kettі, al qalğandarı satılwğa qarsı emes sïyaqtı. Bіraq bul olardıñ bïznes jürgіzwі qïınğa tüswde degendі bіldіrmese kerek. Olar ötіmdіlіk moldığınan qïındıqtar körwde. Sonımen qatar, klïentterdіñ adal bolmaytındığınan jäne aqşanı qaytarmaw qawpіnіñ joğarılığınan, nesïe berwşіnі qorğaw turğısınan zañnamalıq bazanıñ naşar bolwınan belsendі türde nesïe bere almaydı.

Dağdarıs bastalğanda klïentter wkraïnalıq jäne reseylіk bankterden aqşaların alıp, ewropalıq bankterge sala bastadı. Salıstırw üşіn ayta ketsem: soñğılarınıñ valyutalıq salım boyınşa sıyaqısı 2%-dı, al jergіlіktі bankterdіkі 12%-dı qurawı mümkіn. Bіraq şeteldіk oyınşılardıñ senіmdіlіk deñgeyі jergіlіktі oyınşılarğa qarağanda joğarılaw. Nätïjesіnde, wkraïnalıq bankter ötіmdіlіk tapşılığımen betpe-bet keldі.

Reseylіk qarjı ïnstïtwttarı da sayasï oqïğalar kezіnde bіrşama zardap şektі, bіraq jaña aytıp ötkenіmdey, o basta іlgerіley jumıs іstegen bankter dağdarıstı jıldam eñsere aldı. Mısalı, bastapqı kezeñde-aq kommercïyalıq bank retіnde jumıs іstep, özіn reseylіk bank retіnde körsetpegen Alfabankte solay boldı. Al qïındıqtar bastalğan kezde – bul banktіñ salımdarı köptep qaytarıla bastağanda – menedjement payızdıq üsteme men kommwnïkacïyalardı qayta bağalaw boyınşa dağdarısqa qarsı bіrqatar şeşіmder qabıldadı, sonıñ esebіnen klïenttіk bazanı saqtap qaldı.

Sberbank, VTB jäne Promïnvestbank (VEB bölіmşesі) köptegen jıldar boyına Wkraïnadağı reseylіk membankter retіnde jarnamalandı. Munday marketïngtіk strategïyanıñ Wkraïnada emes, Reseyde jaqsı äserі boladı, al bіzde kіmdіkі bolsa da membank senіmdіlіk belgіsі emes.

Qırımdağı oqïğalar bastalıp, qoğam іşіnde Reseyge qarsı köñіl-küy qalıptasa bastağanda, jurt bіr ay іşіnde osı üş bankten öz depozïtterіnіñ 70%-ğa jwığın qaytarıp alğan. Eger salımnıñ 40%-ı alınar bolsa, kez kelgen qarjı ïnstïtwtına awır tïedі jäne onıñ turaqtap qalwına qawіp tönedі, al olar osınşama qısqa merzіm іşіnde 70% salımınan ayrılıp qaldı. Öytkenі köpşіlіk olardı basqınşı elden kelgen bankter dep qabıldadı. Nätïjesіnde, reseylіk bankter özderіnіñ barlıq damw bağdarlamaların qısqarttı da, öz ïeger kompanïyalarınıñ demewqarjısı esebіnen kün köre bastadı. Bas qurılımdar olardı sayasï eseppen qoldap otır ğoy.

Aytpaqşı, korporatïvtі jäne awqattı klïentterge qatıstı jağday budan da naşar bolıp kettі, olar da osı bankterden öz aqşaların alıp aldı, sebebі, sankcïya engіzіlwіnen qorıqtı. Tіptі Wkraïnada jumıs іsteytіn reseylіk kompanïyalardıñ özі aqşaların reseylіk qarjı ïnstïtwttarınan qaytarıp alwda, öytkenі sayasï jağdaylar wşığıp ketken jağdayda VTB men Sberbankke qarsı sankcïyalar engіzіlse, olar bïznesterіn jürgіze almay qalmaq. Qırımdağı oqïğalar men Wkraïnanıñ şığısındağı äskerï іs-äreketter qarjı jüyesі men tutınwşılar bet alısınıñ sayasatqa qanşalıqtı täweldі ekenіn ayqın körsetіp berdі.

Derekközі: kapital.kz
 
nravïtsya:    838
Tegï: Qarjı jäne ekonomïka, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï