19 Oktyabr
22:26
Astana: 5 °C
Almatı: 8 °C
USD/KZT: 334.11
EUR/KZT: 394.65
RUB/KZT: 5.81
CNY/KZT: 50.46
Älem jañalıqtarı
6 qırküyek 15:38
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Batır baba Keykіnі bіlemіz be?

Tarïx betterіne üñіlsek, ötken zamandardan berі «Tügel sözdіñ tübі bіr, tüp atası Mayqı bï» dep, azan şaqırıp qoyğan attarı qanattı sözge aynalğan ekі Mayqı bï babanıñ ömіrde bolğanın bіlsek te, osı atalı sözdіñ naq qaysısına qatıstı aytılğanı jönіnde älі naqtılı tujırımğa kele almay jürgenіmіz anıq. Bіraq ekewіnіñ de dana, oyşıl ğulama bolğanında daw joq. Sol sïyaqtı şığıstanwşı ğalım Äbsattar Derbіsälі tarïxta bіr emes, Äbw Nasırdan bölek onımen zamandas onşaqtı Farabï esіmdі ğalımnıñ bolğanın jіpke tіzіp berіp jür emes pe?! Munday mısaldar xandardıñ da, batırlar men bïlerdіñ de arasında jïі kezdesіp jatatını şındıq. Tek erekşelіgі, olardıñ el іşіnde nasïxattalwı ğana ärqalay bolıp keletіndіkten, jalpı xalıq bіle bermeydі. Al är öñіrdegі jergіlіktі xalıq añız etіp aytqanmen, keşegіnіñ quymaqulaq qarïyaları kelmestіñ köşіne іlesіp, qatarı sïrep, közden bulbul uşqan sayın, artında іzdewşіsі, joqtawşısı joqtarınıñ esіmderі köp jağdayda el jadınan joğala bastaytının nesіn jasırayıq.

Mіne, sonday batır babaları­mızdıñ bіrі Keykі Nïyazulı Rıspanbet twralı da osını aytwğa boladı. Tübі Arqanı jaz jaylap, Sırdı qıs qıstağan qıpşaq rwınan şıqqan Keykі batır künі keşege deyіn Torğay men Jetіswdıñ tel perzentі sanalıp, ekі jaqtıñ da atın aybar tutar maqtanışına aynalıp kelgenі aqïqat. XVIII ğasırdıñ soñı men XIX ğasırdıñ 40-şı jıldarı şamasında (1766 – 1842) ömіr sürgen Keykіnіñ erlіgіn el añızğa aynaldırıp, atağı däwіrlep turğan kezeñde Torğay topırağında dünïege (1871) kelіp, qarşadayınan qaytpas qaysarlığımen közge tüsken ataqtı mergen, Amangeldі batırdıñ qandıköylek serіgі, qıpşaq Nurmağambet Kökem­bayulınıñ jasınan Keykі atanıp, tarïxta solay tañbalanıp ke­twіnіñ astarında da sol rwlas batır atanıñ abıroy-bedelі jatsa kerek. Munday pіkіrdі 2000-jıldardıñ basında tor­ğaylıq qalamger, ömіrіnіñ keyіngі kezeñіnde zerttewşіlіkke den qoyıp, qırwar іs tındırğan satï­rïk ağamız Seyіt Kenjeax­metulınıñ da awzınan estіgenіmіz bar edі.

Al Keykіnіñ arğı babası, üş ğasırğa sozılğan qazaq-joñ­ğar soğısınıñ orta bölіgіn­degі, atap aytqanda, XVII ğasırda­ğı xalqımızdı «aqtaban şubı­rındığa» uşıratqan urıs­tarında xalqına qalqan bolğan ataqtı Aqbay batırdıñ äw bas­ta Jetіswğa barwınıñ tarïxın ärkіm ärtürlі bayandap jür. Osı arada türlі joramaldıñ іşіnde joñğar şapqınşılığı zamanında bïlerіmіzdіñ küllі qazaq dalasına at şaptırıp, el şetіn qorğar batır uldarın şaqırwımen Jetіsw jerіne kelіp turaqtap qalwı şındıqqa anağurlım janasatın sıñaylı. Sebebі, özіnen keyіnіrek Bektemіr ağasınıñ ülken ulı Qarabay batırdıñ da janına serіk bolıp kelіp, osında urpaq örbіtіp qalıp qoyuı tekten-tek bolmasa kerek. Keyіn patşa ökіmetі özderіne bodan bolğan qazaqtardı «bölşekte de bïley ber» sayasatımen wez-wezge, bolıs-bolısqa bölіp, bіr-bіrіmen qatınasın üzіp tastawı saldarınan Arqa men Sırdıñ arasında erkіn köşіp-qonıp jürgen qıpşaqtardıñ bіr bölіgі de Sır boyında qalıp qoyadı.

Bіraq XIX ğasırdıñ orta şe­nіnde batırdıñ Torğay öñіrіnde qal­ğan jaqın twıstarınıñ Je­tіswdağı ağayındarın sağalap dürkіrey köşіp ketwі Keykі twralı añızdardıñ da awızdan-awızğa tarağanımen, şın janaşırları qalmağandıqtan köne közderdіñ ömіr köşіmen bіrge bіrte-bіrte sayabırsıp, keyіnіrek endі olardıñ da közіn körgender tügіlі, sodan berі üş-tört urpaq almasıp ta ülgergendіkten umı­tı­la bastawın da zañdılıq der edіk. Öytkenі, jetpіs jıl boyı keñestіk ïdeologïyanıñ qurı­ğında qılğınıp, xalqımızdıñ ötkenі twralı jumğan awzımızdı aşpay kelgen bіzdіñ endі ömіrі atın estіp-bіlmegen qanşama batır babalarımız ben bïlerіmіzdі, kösemderіmіz ben şeşenderіmіzdі tarïx qoynawlarınan arşıp alıp, rwxın tіrіltіp, arwa­ğın äspettep, ataq-dañqın jañ­ğır­tıp jatqanımız da osı bügіn­gі täwelsіzdіgіmіzdіñ arqası eken­dіgіne bіr täwbe etіp qoysaq ta artıq bolmas.

Desek te ömіrіnіñ negіzgі bö­lіgіn Jetіswda ötkіzіp, qazaq-joñğar soğısına negіzgі nüktenі qoyıp, xalqımızdıñ tağdırın bіrjola şeşіp bergen Añıraqay şayqasında tas-talqan bolıp jeñіlіp, batısqa qaray jöñkіle qaşqan qalmaqtardıñ älі de el іşіnde qalıp, ara-tura tınış jatqan xalıqqa büyіrden kelіp tïіswіn toqtatpağan sar­qın­­şaqtarınıñ jımısqı jo­rıqtarına toytarıs berіp, jankeştіlіk erlіk tanıtqan Key­kіnіñ jasağı öz twıstarımen qatar, negіzіnen jergіlіktі nayman taypalarınıñ ökіlderіnen quralğan edі. Al qalmaqtardıñ bulay qutırınwınıñ sebep-saldarına kelsek, sol Añıraqay şayqasınan berі arada bіraz jıldar ötkennen keyіn bayağı qwattı äsker sapındağı qazaq sarbazdarınıñ awıl-awıldarına tarap, ataqtı batırlarınıñ ömіrden ötkendіgіn, tіrіlerіnіñ qar­tayıp, öz jönderіne ketken­dіgіn paydalanıp, zorlıq-zom­bı­lıq pen qoqan-loqığa köş­kendegі äreketterі bolatın. Bul qazaqtar şeşwşі şayqasta joñ­ğarlardı es jïğızbastay oysı­rata jeñgenіmen, munımen іs bіt­pey, el şetіne tolıq tınıştıq ornamağanınıñ dälelі edі.

Onıñ üstіne Qıtay ökіmetі de ekі xalıqtıñ arasına ot salıp, şapqa türtwіn toqtatpaq tügіl, qayta örşіte tüsken. Mіne, osınday surqïya sayasattıñ ayla-şar­ğısın arqalanıp, körşі awıl­dardıñ malın barımtalap, qızdarın küñdіkke alıp ketіp, eldі küyzelіske uşıratqan alasapıran kezeñderde kündіz külkі, tünde uyqı körmey, xal­qına qorğan bola bіlgen Keykі batır awıl-aymaqtıñ kewde­sіnde namısı, jüregіnde otı, boyında qayratı, jüzіnde ay­batı bar azamattarınan qur­ğan jasağımen jurtınıñ bey­bіt ömіrіnіñ şırqın buzıp ala­surğan jaw sіlіmtіkterіne atoy salıp, üy-orman, tüp-tuqïya­nımen köz körmes, qulaq estі­mes qïyan-tükpіrlerge türe qwıp tastap otırğan. Joñğar bas­qın­şıları jurnaqtarınıñ äygі­lі Añıraqay şayqasındağı tüpkіlіktі jeñіlіsіnen keyіn de endі qum-qumnıñ arasında otır­ğan şağın awıldarğa top-tobı­men tutqïıldan kelіp tün uyqısın tört bölgen şabwıldarına eldіñ är aymağındağı qazaqtıñ Keykі sındı batırları bastağan sayıpqıran sarbazdarı toytarıs berіp qana qoymay, olardı ığıstıra-ığıstıra özderіnіñ ataqonıstarınan da bezdіrіp, teñіzdіñ arğı jağınan turaq tabwına mäjbür etkenіn de tarïxtan jaqsı bіlemіz.

Keybіr derekter Keykі batır otız jasında öz jasağımen Jetіswdan ärі asıp, Altay öñіrіndegі qandastarına barıp, sol qarsañda qazaq-moñğol arasında bolğan qaqtığıstarğa da qatısıp, ekі jaqtı mämіlege keltіrwge atsalısqandardıñ іşіnde bolğanın da aytadı. Al Keykі batırdıñ XIX ğasırdıñ basında Torğay öñіrіndegі twıs­tarına aynalıp soğıp, munda kelgen soñ da qarap jata almay, negіzіnen osı topıraqtağı qıpşaq ağayındarı qatarınan jaña jasaq qurıp, sol Altaydan batısqa qaray bas sawğalay jıljï otırıp, jolındağı qazaq awıldarınıñ malın tonap, dünïe-mülkіn oljalap, qırğïday tïgen joñğarlarğa qarsı urıs aşıp, Irğızdan da ärі asırıp, qazaq jerіnen müldem qwıp tastağanşa tınım tappasa kerek. Söytіp, zamanında Torğay dalasınıñ tınıştığın küzetwge de eren erlіgіmen üles qosqan Keykі atağı köpke deyіn el awzınan tüspewі ırımşıl qazaqtıñ Amangeldі Ïmanovtıñ batır serіgі Nurmağambet Kö­kem­bayulın Keykі batır atap ketwіne osılayşa ıqpal-äserі tïgenіn jazıp jürgen keybіr av­tor­lardıñ tujırımdarın da joqqa şığarwğa bolmas degen oydamız.

Osılayşa elwden asqanşa jortwılda bolğan Keykі batır XІX ğasırdıñ 20-şı jıldarı Torğaydağı jetі-segіz üy atalas ağayındarımen bіrge Jetіswğa qayta oralıp, mundağı kezektі jorıqtarında іnіsі Qudastıñ nemeresі, sol kezdіñ özіnde, on bes-on altı jasında-aq boyındağı bwırqanğan bula küşіmen, qayt­pas qaysarlığımen közge tüsіp, batır bala atana bastağan Sır­lıbaydı janına ertіp alatın bolğan. Qalmaqtardıñ tut­qïıldan kelіp tïіsіp, körşі awıl­dı alasapıranğa tüsіrgen sonday bіr şabwılın estіgen boyda іle іzderіmen qanşama bel asıp, soñdarınan qwıp jetіp, jorıqşıların jayratıp salıp, barımtağa uşırağan malı men dünïe-mülkіn qaytarıp, qaraqşı top basşısınıñ boyjetken qızı men bozbala ulın tutqınğa alıp kele jatıp, jol-jönekey kezіkken qıstawlardıñ bіrіne qonadı. Tañ bozında jılqılardıñ kіsіnegen dawısınan oqıs oyanğan bular älgі ekі tutqınnıñ buğawdan bosanıp, ekі attı mіnіp qaşıp ülgergenderіn bіr-aq bіledі.

Bular özara aqıldasıp, endі ne іsteymіz degenşe Sırlıbay äy-şayğa qaramay, öz atına sekіrіp mіngen küyі soñdarınan quyğıtıp ala jöneledі. «Qap, mına bätşağar bіrdeñege urınıp jürmese bolar edі?!» dep sanın bіr-aq soqqan Keykі batır men onıñ serіkterі amalsız atqa qamşı basadı. Älden wa­qıt­ta barıp qozıköş jer uzağan qwğınşınıñ qarası körі­nіp, jandarına kelgende Sır­lı­baydıñ älgі tutqın jіgіttі qwıp jetіp, sayısıp jeñgenіmen qoymay, tamağınan bawızdap, qos qolına ağızğan qanın soraptap іşіp otırğanın körіp tіksіnіp qalğan Keykі: «Äy, ïttіñ balası, ne іstep otırsıñ sen?!» dep dürse qoya bergende, anaw basın köterіp buğan qarağanda onıñ közderі qantalap ketken eken deydі. Keyіn Keykіnіñ özі: «Apıray, ömіrі eşkіmnen ıqpawşı edіm, Sırlıbaydıñ közderіnen şoşıdım ğoy», deptі deytіn qarïyalar.

Sol sapar Keykіnіñ soñğı jorığı bolğan sıñaylı. Osı körіnіsten keyіn awılğa oralğan Keykі beldіgіn qılışımen bіrge Sırlıbayğa şeşіp berіp turıp: «Men osımen toqtadım», deptі de nayzasın bosağağa іlіp, taqwalıq jolğa tüsken eken. Al özderіmen ala kelgen qalmaq qızı Badma Keykіnіñ aldına qos tіzerley otıra ketіp, basın ïіp turıp: «Ata, menіñ kökіregіmde sіzderge degen eşqanday öşpen­dіlіk joq. Menіñ äkem de talay jannıñ qanın moynına jük­tedі. Aqırı ne boldı, özіnіñ de, ulınıñ da tübіne jettі. Anam bay­ğus dana eken: «Kіsіge qïyanat jasağan jaqsılıqqa aparmaydı», dep otırwşı edі, sol sözіnіñ törkіnіn bügіn tüsіndіm. Menі bala­larıñızdıñ bіrіne qosıñız, ötі­nemіn. Urpağıñızdı örbіtіp, adal kelіnіñіz bolwğa quday aldın­da ant etemіn», dep köz jasın köldetіp, ayağına jığılıptı deydі.

Qalmaq qızınıñ aqıldı­lığı men adaldığına täntі bol­ğan Keykі: «Tur, qızım, jaq­sı ayttıñ, senіñ de jazığıñ joq. Sözіñe ïmanday sendіm. Tіlegіñ bolsın!» dep sol jerde ağayınnıñ balasınıñ bіrіne qosıp turıp, awıldastarına: «Bärіñ de öz qızdarıñday körіp, sıy-qurmet körsetіñder, betіne kelmeytіn bolıñdar», dep aq batasın bergen körіnedі. Sol Badma anadan örgen urpaq bul künde bіr qawım elge aynalıptı desedі. Ïä, orayı kelgende ejelden qoñsılas otırğan qazaq pen qalmaq arasında tek jawgerşіlіk pen atıs-şabıs qana emes, dostıq, ağayıngerşіlіk pen qız alısıp-qız berіsken qudandalı-jegjattıq іzgі qarım-qatınastar bolğanın da aytw parız. Mısalı, Erjan Axmetov nusqasındağı «Arqalıq batır» jırında söz bolatın Arqalıq pen qalmaqtıñ Qoñqa, Äbzeyіt Mälіkeulı nusqasındağı «Er Äjіbay» jırında aytılatın Äjіbay men qalmaqtıñ Qora batırları arasındağı dostıqtarı osınıñ bіr ğana dälelderі. Tіze bersek, qazaq pen qalmaq arasında töskeyde malı, tösekte bası qosılıp, ıntımağı jarasqan munday mısaldar köp-aq.

Bіrde «erewіl atqa er salıp, eñkw-eñkw jer şalwmen» qoştasıp, ata qanımen boyğa darıp, urpaqtan urpaqqa jalğasqan emşіlіk qasïetіn ustanwğa bіr­jola bet burğan Keykі kün­şіlіk jerdegі nağaşı jurtı matay naymandardıñ ataqtı bіr bïі­nіñ asına kele jatıp, jol-jönekey bіr jonnıñ etegіnde oqşaw turğan jalğız qaraşa üydі körіp, janındağılarğa: «Munda bіr müsäpіr äl üstіnde jatır eken. Üstіnen attap ketkenіmіz künä bolar, käne, jürіñder», dep attan tüsіp, іşke ense, köş­ten jırılıp qalğan bіr qal­maqtıñ otbası eken. Üy ïesі orta jastağı otağası tınıs ala almay qırıldap, äyelі men üyelmelі-süyelmelі tört-bes jas balası ne іsterlerіn bіl­mey ürpïіsіp, bіr wıs bolıp otır­ğanınıñ üstіnen şığadı. Töten­nen kіrіp kelgen bulardı körgen olar odan sayın zärelerі uşıp, bіr-bіrіne tığıla tüsken.

Osı sät batırdıñ janındağı Jädіk іnіsі: «Keykі ağa, bul…» dey bergenі sol, älgі sırqat bayğus Keykіnіñ atın estіgennen közі alayıp, awzın aşwğa da şaması kelmey, sılq etіp esіnen tanıp qaladı. Munı qalt jіbermegen Keykі oğan:«Tart tіlіñdі, öy, bar bolğır! Qalmaq bіtkennіñ bärіn jaw sanağandı qoyıñdar endі. Bul beyşaranıñ ne kіnäsі bar?» dep ayqay salıp, sodan soñ älgіnіñ äyelіne: «Käne, kelіn, mağan bіr şüberektі jılı swğa malıp äkele ğoy», deydі de özіnіñ em-domına kіrіsіp ketedі. Älden soñ esіn jïıp, ma­na­ğı qırılı da basılıp, özіn jaqsı sezіne bastağan qal­maq eşteñenіñ mänіsіn tüsіn­bey, ayağınıñ uşınan basıp, dastarqan jayıp jürgen äyelіne bіr, janında özіne tönіp otırğan Keykіge bіr añırayıp qaraydı. Keykі: «Wayımdama, älі-aq jaqsı bolıp, sawığıp ketesіñ. Men Al­la jazsa qaytarda tağı bіr kelіp, em jasaymın. Äzіrge mınanı іşe tur», dep soñğı kez­derі ünemі janınan tastamaytın därі qaltasınan üş-tört tüyіr ösіmdіk dänіn berіp, sodan soñ dastar­qandağı nannıñ şetіnen sın­dırıp, däm awız tïedі de, serіk­terіmen bіrge asığıs attanıp ketedі.

Jolda kele jatıp üşіnşі ulı Jamanqul: «Äke, körіpkeldіgіñіz ben emşіlіgіñіzdіñ paydasın bärіmіzden burın sіz müsäpіr sanağan älgі qalmaq kördі ğoy. Atın kіm, Mänjі dep pe edі. Erteñ sol Mänjіñіz sawığıp, äl­de­nіp alğan soñ tw sırtımızdan tap berіp, topalañımızdı şığa­rıp jürmes pe eken?», degen küdіgіn de bükpesіz jayıp salğan­da, Keykі turıp: «Balam, bul oyıñ da durıs şığar. Bіraq qara­payım xalıqta turğan ne bar. Kez kelgen adamnıñ bärіn jaw sanay bersek, qalay el bola­mız? «Taspen atqandı aspen at» dep aytqan da atañ qazaq emes pe? Bular da adamnıñ balası ğoy. Jaqsılıq jasasañ, onı tüsіn­beytіn pende bolmaydı. Erteñ sol jaqsılığıñ aldıñnan şığa­tının umıtpa», dep bul äñgіme­nіñ nüktesіn qoyğanda, bärі de wäjdі sözge läm demey, ünsіz oyğa qalğan.

Şınında, astan qaytar jolında bergen wädesіnde turğan Keykі älgі qalmaqtıñ üyіne tağı da soğadı. At dübіrіn estіp, qaraşa üyden kіmnіñ kelgenіn іştey sezgen, ornınan turıp, jürwge jarap qalğan Mänjіnіñ özі, qalbalaqtap äyelі men olarğa іlese şubırıp, äkelerіnіñ aman qalğanına qwanğanınan ekі ezwlerі qulaqtarına jetken balaları da bіrge şığadı. Dastarqan üstіnde Mänjі: «Keykі ağa, sіz üyge alğaş kіrіp kelgende onsız da ölіm xalіnde jatqan menіñ qu­daydan: tek balalarımnıñ kö­zіnşe öltіrmese eken degen bіr-aq tіlegіm bolıp edі. Bіraq sіz mağan ölіm emes, ajal awzınan aman alıp qalıp, ömіr sıyladıñız. Son­dıqtan men endі sіzge ömіr boyı qızmet etіp, qulıñız bo­lwğa dayınmın. Tek bіzdі tastap kete körmeñіz, bükіl otbasımız bolıp ötіnemіz», dep quldıq urıp turıp aladı.

Mına körіnіske jüregі tol­qıp ketken batır: «Sender ne dey­sіñder?» dep іnіsі Jädіk pen ulı Jamanqulğa qaraydı. Oqıs jağdaydan qapelіmde abdı­rap qalğan olar: «Sіz ne ayt­sañız, sol boladı, qay şeşі­mіñіzge de bіz kelіsemіz», dep sal­maqtı özіne saladı. «Olay bolsa, – deydі Keykі az oylanıp barıp, – osı sätten bas­tap mına Mänjі men Kermen kelіndі qızmetşіlerіmіz demey, bawırlarımız dep esepteytіn bolıñdar», dep olardıñ azın-awlaq dünïe-mülkіn tüyege artıp, özderіn bala-şağasımen qosıp bіrge ala ketedі. Söytіp, awılğa kelgen boyda aymaqtağı küllі ağayındı jïıp, toy jasap, elge el qosılğanın köpke jarïyalap, Mänjі şañırağına enşі bölіp berіp, jeke otaw ğıp şığaradı. Sol Mänjі äwletіnen tarağan urpaqtardıñ qazaqtar arasına sіñіp, mïday aralasqan tarmaqtarı ötken ğasırdıñ 30-şı jıldarına deyіn osı Üşaral öñіrіnde bolıp, keyіn är tarapqa qonıs awdarıp ketken körіnedі. Qalay desek te budan bіz Keykі Nïyazulı Rıspanbettіñ jawdan betі qaytpağan batır ğana emes, eldіñ bіrlіgіn oyla­ğan, ulttardıñ ıntımağın uyıs­tırğan öz zamanınıñ sayasatkerі de, xalqınıñ qamın közdegen, aymağına äygіlі körіpkel-emşіsі de bolğanına anıq köz jetkіzemіz.

Almatı oblısı, Alaköl awdanınıñ Qızılaşı awılı іrgesіndegі uzınnan uzaq sozılıp jatqan bïіk jotalardıñ bіrіnіñ künі bügіnge deyіn Aqbay batır jotası atanıp kelwіnіñ astarında da talay sırdıñ jatqanı anıq. Keşegі 90-şı jıldardıñ orta şenіnde Qızılaşığa jol tüsken bіr saparımızda Keykіnіñ іnіsі, onıñ jasağınıñ bіr sarbazı atanğan Qudas urpaqtarı batırdıñ äkesі Nïyaz ben atası Rıspanbet te, osındağı nayman ağayındardıñ köpşіlіgіnіñ ataları da sol ataqtı Añıraqay şayqasına qatısqan batır sarbazdardıñ sapında bolğanın maqtanış ete otırıp aytqan. Sol saparımızda Almatı – Öskemen tas jolı jïegіndegі Keykі batır esіmіmen atalatın ülken jo­ta­nıñ da töbesіne şıqtıq. Jotanıñ etegіnen joğarı qaray örley bastağanımızda, sonadaydan töbede jerge tіk şanşılıp turğan ülken qayraq tas közіmіzge bіrden şalınğan. Janına köte­rіlіp barğanımızda, onıñ maña­y­ın­da usaq qïırşıq tastarmen kömkerіlgen kіşkentay-kіşken­tay bіrneşe töbeşіktі de kördіk.

«Keykі babamızdıñ zïratı osı. Batır öz ösïetі boyınşa mına qayraq tastıñ astında jatır. Al mına töbeşіkter onıñ sarbazdarınıñ özіnen keyіn ömіrden ötken bіr bölіgіnіñ qabіrlerі. Olar da özderіnіñ ur­paq­tarına ösïet etwіmen osında jerlengen. Munda basqa mürde joq…», degen jolbasşımız söz orayında Keykіnіñ tek batır ğana emes, äygіlі Rayımbek batır baba tärіzdі kіsі dertіnіñ dawasın döp basatın, emşіlіgіmen elіne tanılğan täwіp, boyına aldağını boljay bіletіn qa­sïet qonğan körіpkel-äwlïelіgі bar erekşe jaratılğan jan bol­ğanın da tіlge tïek etken. Sol öñіrdegі ekpіndіlіk şejіreşі qart Nurğïzat Şäkerulı ağamız da talay sırdıñ tïegіn ağıtqan.

Bügіnde batır jerlengen qayraq tastıñ ornında jer­lesterі men urpaqtarı ornatqan märmär monwment tas tur. Onda:

«Qalqanı boldıñ qazaqtıñ,

Armanıñ edі azat kün.

Araylap attı nur tañıñ,

Täw eter, baba, urpağıñ!» – degen jır joldarı tasqa oyılıp jazılğan. Ïä, bul bïıl twğanına 250 jıl tolğalı otırğan batır rwxına mäñgіlіk tağzımnıñ bas­taması ğana. 2011 jıldıñ jazında sazger Ömіrzaq Ospanovtıñ aqın qarındasımız Marjan Esjanovanıñ sözіne jazılğan «Keykі – batır babamız» attı änі efïrden şırqalıp, keyіn bul änge änşі Aman Törenіñ orındawında arnayı beynebayan da tüsіrіlgen. Osı än mätіnіndegі:

«Zar zamanda dalamdı

bult torlağan,

Twğan jerge qalqan bolğan

ör babam.

Süyem jerіn qazağımnıñ

qasterlep,

Qarıs jerіn qanımenen

qorğağan.

…Keykі baba şındığın,

Jar salatın kün bügіn.

Tw kötergen qazaqtıñ,

Intımaq pen bіrlіgіn…» – degen joldar bіzdіñ barşamızdı eldіk pen erlіkke ündep turğanday.

"Egemen Qazaqstan" gazetі
nravïtsya:    841
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï