24 Noyabr
13:09
Astana: 0 °C
Almatı: 6 °C
USD/KZT: 330.00
EUR/KZT: 390.72
RUB/KZT: 5.65
CNY/KZT: 50.13
Ekonomïka
4 mawsım 10:11
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

​Bïıl päter satıp alw qanşalıqtı tïіmdі?


Ekonomïkalıq dağdarıs kezeñіnde elіmіzde kapïtaldı ïelenw, onı saqtaw jäne köbeytw qazaqstandıqtardıñ köpşіlіgі üşіn erekşe mañızğa ïe boldı. Ötken dağdarıstıñ ökіnіştі täjіrïbesіne qaramastan jäne narıqta IRO, ÜÏQ-lar sïyaqtı qarjılandırwdıñ jaña quralınıñ payda bolwınan jıljımaytın mülіk köpşіlіk üşіn kapïtaldı saqtawdıñ jäne onı köbeytwdіñ senіmdі täsіlі.


Bul jıljımaytın mülіktіñ sözsіz tereñ mağınası bolıp tabıladı, äsіrese, turğın üydіñ mänіn de eşkіm eşqaşan özgerte almaydı —  ärïne, adamdardıñ bіr mekende turw ıntası bolğan sayın päter men üy suranısqa ïe bola beredі.
Turğın üy alwdı şeşken älewettі satıp alwşılar munı qalay jaqsı іstewge boladı degen mäselege tіreledі. Jeke ïnvestorlar üşіn mañızdı mäsele bılay boladı — qazіr aqşa salw qanşalıqtı tım qolaylı.
Dağdarısta satıp alwdıñ artıqşılığı bar ma, bul qolaylı ma, bunı qazіr іstew kerek pe, 2015 jılı satıp alwşılardı qanday täwekeldіlіk kütіp tur, osı mäselelerdі  materïalımızda söz etemіz. 

Dağdarısta päter satıp alwdıñ täwіr tustarı
Dağdarıs kezіnde ärdayım satıp alwşınıñ sawdası qolma-qol boladı. Osınaw waqıtta satıp alwdıñ nağız artıqşılığı täwіr päterdіñ köptegen nusqaların tañdawğa jäne onı köñіldegіdey bağağa satıp alwğa mümkіndіk beredі. Sonımen bіrge eger de sіz banktіk qarızğa kіrmey, päterdі qolma-qol satıp alsañız, atalğan artıqşılıqtıñ keremetі, jaqsı ekenі ayqın körіnedі.
Bіzdіñ şağındaw zerttewіmіz körsetkenіndey, satwşılardıñ köpşіlіgі bügіngі tañda telefondıq kelіswler kezeñіnde burınğı aytılğan bağadan 10%-nan 15%-ğa deyіn tüsіp, bіrden jeñіldіkke baradı. Elïtalıq turğın üyge dïskont budan da joğarı bolwı mümkіn — jekelegen jağdaylarda 20-25%-dı quraydı. Jedel türde satw kezіnde narıqtıñ tendencïyasın eskere otırıp (bağanıñ tüswі, ïpoteka kölemіnіñ qısqarwı), bağanıñ tüsetіnіn bіlіp, satwşılar «oydağın» ustap, jeñіldіk jasaydı.
Dağdarıs kezіnde dollarlıq bağadan 10-­20% jeñіldіk mölşerіnde üy satıp alwğa äbden boladı.
Ädette, xabarlandırwda bіzge üyrenşіktі bolğan bağa ustanımına satwşılar sawda üşіn 5-10% qosadı. Sondıqtan dağdarıs kezіnde dollarlıq bağadan 10-20% mölşerіnde jeñіldіk jasawğa boladı. Söytіp, sіzdіñ jağdayıñız päterdі qolma-qol satıp alwğa mümkіndіk berse — bul waqıt üşіn dağdarıs qolaylı.

2015 jılı päterdі qay waqıtta satıp alwğa boladı?
Keñes: eger sіzdіñ jïnaqtawıñızda teñge bolsa, onda tım asıqpañız. Öytkenі, bіzdіñ köpşіlіgіmіz tabıstı ulttıq valyuta türіnde alamız, dollardan ayırmaşılığı körіnetіn teñgelіk bağanıñ dïnamïkasına nazar awdarw qajet.
Sonımen, kn.kz analïtïkalıq qızmetіnіñ boljamına säykes basınan dollarlıq bağanıñ devalvacïyası 7,4%-ğa qısqardı, al, teñgenіkі tömendewdіñ qarqınınan ekі-üş ayğa keşіgіp otır jäne devalvacïyağa deyіn 10,5%-ğa joğarı küyіnde qaldı. Teñgelіk bağa devalvacïyasınıñ 17 payızınan 2014 jıldıñ säwіrіnen tek qana 6,7% astı.
Ïpoteka boyınşa şarttardıñ qatañdanwına jäne de ağılmalı devalvacïyanı saqtawğa baylanıstı teñgelіk bağada bügіnde tömendewdіñ keremet qorı jïnaldı. Ol, şaması, 2015 jıldıñ soñına deyіn sozılatın şığar. Sonımen bіrge satıp alwdı sozbaw da mañızdı. Ädette, küzge qaray narıqta mawsımdıq suranıs molaya tüsedі, bul bağanıñ kürt öswіne ïtermeleydі. Sondıqtan 2015 jılı päterdіñ satıp alwdıñ eñ ıñğaylı merzіmі — köktem-jaz bolıp tabıladı.


2015 jılı turğın üyge aqşa salw qolaylı ma?

Ärі qaray turw üşіn 2015 jılı päterdі ïelenwdі josparlağan azamattar üşіn anaw aytqanday tabıstılıqtıñ qïın mäselesі twındamaydı. Eger päter qarjılandırw maqsatımen ïelenіlse, onıñ paydalılığı eñ mañızdı bolıp sanaladı. «Turğın üy tabıstılığı» degen ïnvestorlar üşіn tüsіnіktіñ özіne arendadan tabıs jäne de narıqtıñ qunınıñ özgerwіnen tabıs kіredі.
Kn.kz analïtïkalıq qızmettіñ eseptemelerі körsetkendey, 2014 jıldıñ soñına, 2015 jıldıñ basına qaray turğın üydіñ şınayı dollarlıq tabıstılığı (yağnï, dollardıñ bağamınıñ öswіn esepke alğanda) bіrden  jıldıq 29,6%-dan 8,3%-ğa deyіn qısqardı (1 dïagramma). Turğın üydіñ teñgelіk anıqtaması 0,9% quradı. Sonımen bіrge depozïtpen salıstırğanda şınayı tabıstılıq ta (yağnï, teñgelіk depozïtpen ïnflyacïyanı, dollarlıq depozïtpen dollardıñ bağamın eseptegende) 2015 jılı qañtarda teñgeley ortaşa jıldıq 3,9%-dı quraydı jäne dollarmen turğın üydіñ tabıstılığı 3,7%-ben ekі esege joğarı boldı.  
Banktіk salımdar men turğın üy tabıstılığın salıstırğanda soñğı 5-7 jılda baspana sözsіz utıp otır. Sonımenen, eger salım boyınşa şınayı tabıstılıq 2008 ben 2014 jıldar aralığında tek teñgeley 1,8%-dı, dollarlay 10,4%-dı qurasa, onda atalğan körsetkіş turğın üy narığında tïіsіnşe 7,6% ben 15,1%-ğa jettі.
Söytіp, sіz bіr jıldıñ іşіnde päter satıp alw twralı şeşіmdі qabıldasañız, dağdarıs kezіnde tım ösіp ketetіn täwekelşіldіk twralı umıtpawdı aytamız.

Dağdarısta päter satıp alwdıñ naşar tustarı
Dağdarısta päter satıp alwdıñ eñ bastı naşar tusı payda bolar täwekelşіldіlіkterdіñ öswі bolıp tabıladı. Jıljımaytın mülіk narığında dağdarısta qawіptіlіktіñ 5 türіn aytwğa boladı.
Valyutalıq täwekelşіldіk
Bul devalvacïyanıñ kezeñіnde satwşılar bağanı  dollardıñ bağamına äkelіp tіreytіnіne baylanıstı. Osı jağdayda jïnaqtawında teñgelerі bar satıp alwşılar іzdewde jäne mämіlenі resіmdewde bağamnıñ ayırmaşılığın joğaltadı.
Qorğanwdıñ täsіlderі: sіz jïnaqtawıñızda qanday valyuta barına baylanıstı satwşımen tïyanaqtap kelіswge tırısıñız. Bağalar dollarmen teñestіrіlgen waqıtta satwşımen mіndettі türde bağamdı naqtılı merzіmge belgіleñіz.
Taralw täwekelşіldіgі
Bul salınıp jatqan üylerdі päter satıp alw kezіnde boladı. Dağdarıs waqıtında qurılıs salwşı qurılıstı ayaqtaw üşіn qarajattı tartwda mümkіn bolar qïındıqqa jolığadı jäne üydі waqıtısında tapsıra almaydı.
Qorğanwdıñ täsіlderі: qurılıs salwşınıñ tarïxın tekserіñіz. Tek qana ötken dağdarısta ayaqtarına tura bіlgen, özderіn qarjılıq jağınan turaqtı etіp körsetken kompanïyanı tañdañız. Bolmasa tolıqtay salınıp bіtken, dayındığı keremettey jäne qaytalama narıqtağı üylerden turğın üydі ïelengenіñіz äbden durıs.
Payızdıq täwekelşіldіk
Dağdarıstıñ kezіnde taralwdıñ zärwlіgіnen köptegen bankter nesïelew boyınşa şarttardı qataytadı jäne stavkalardı köteredі. Osığan baylanıstı qarjılıq ïnstïtwttıñ jağınan nesïelewden bas tartw joğarı täwekelşіldіgі twındaydı. Ïpotekalıq nesïe boyınşa qarız alwşı da, qurılıs salwşı da da täwekelşіldіkke tіreledі.  
Qorğanwdıñ täsіlderі: dağdarısta ïpotekadan awlaq jürіñіz bolmasa ïpotekalıq bağdarlamanı tïyanaqtap taldañız jäne eñ qolaylısın tañdañız. Körsetіlgen payız ärdayım onıñ tïіmdіlіk därejesіn körsetpeydі.
Nesïelіk täwekelşіldіk
Dağdarıs tabıstıñ qısqarwına, onıñ joğalwına baylanıstı nesïelіk mіndettemeler boyınşa (ïpoteka) tölemge qabіlettіlіk täwekelşіldіgі ösedі.
Dağdarısta tabıstıñ qısqarwına bolmasa joğalwına say nesïelіk mіndettemeler boyınşa (ïpoteka) tölemge qabіletsіzdіk täwekelşіldіgі ösedі.
Qorğanwdıñ täsіlderі: eger sіz öz qarjılıq mümkіndіgіñіzge senbeseñіz, dağdarısta ïpotekalıq qarızdan awlaq jürіñіz.
Ïnvestïkalıq täwekelşіldіlіk
Ïnvestorlar qarjılandırwdıñ erejesіn bіledі — «tübіnen» satıp al, joğarılatıp sat. Dağdarısta satıp alwmen asığw jäne «tüptі» joğaltw täwekelşіldіgі bar.
Ïpotekanı berwdі qısqartw bağanıñ tüswіne ïtermeleydі
QR Ulttıq bankіnіñ üzdіksіz mälіmetterіne süyensek, ïpotekalıq nesïelerge turğındardıñ tarapınan belsendіlіktіñ köbeygenіne qaramastan ekіnşі därejedegі bankterdіñ nesïelіk suranısı jetkіlіktі ustamdılıq tanıtıp otır eken. Bul qarız alwşınıñ qatañ jüyesіnde, alğaşqı jarnapulğa joğarı talaptan, tölemge qabіlettіlіkke tïyanaqtı monïtorïngte, klïenttіñ nesïelіk qabіletіnde bayqaladı.
Qazaqstandıq ïpotekalıq kompanïyanıñ QR ïpotekalıq narığına naqtılı şolw jarïyalanımında da qarjılıq dağdarıstan bastap, bügіngі künderde QR nesïelewі jalpılay alğanda, stagnacïya kezeñіnde turğanı jazılğan. Bul bankterdі jäne de basqa qarjılıq ïnstïtwttardı uzaq merzіmge arzan qorlandırwdıñ joqtığınan anıq, ayqın körіnedі, ol ïpoteka boyınşa joğarı payızdıq stavkalarğa äser etedі jäne nätïjesіnde turğındardıñ köp bölіgіnіñ ïpotekağa qol jetpewşіlіgіn twdıradı.
Dağdarıstıq kezeñge deyіn ïpotekalıq nesïelewdіñ kölemіnіñ öswіnіñ joğarı qarqını arzan іşkі qorlandırwdıñ esebіnen jan-jaqtı qamtıldı. Kn.kz-nіñ eseptemesі boyınşa, 2003 jıldan 2007 jılğa deyіn ïpotekalardıñ öswlerіnіñ qarqını da ortaşa jılına 140%-dı quradı! 2011 jıldan Astanada bul mäsele 20%-dı quradı.

Derekközі: kn.kz
nravïtsya:    1112
Tegï: Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï