19 Oktyabr
00:41
Astana: 5 °C
Almatı: 6 °C
USD/KZT: 333.57
EUR/KZT: 391.81
RUB/KZT: 5.81
CNY/KZT: 50.37
Älem jañalıqtarı
27 şіlde 10:34
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Bügіn qazaqtıñ qos ğarışkerіnіñ twğan künі


Bügіn qazaqtan şıqqan qos ğarışkerdіñ twğan künі. 

Bul jay ğana säykestіk emes. Osı jıldıñ basında Astanadağı Ewrazïya ulttıq wnïversïtetіnde "Tulğatanw" qoğamdıq jobası ayasında qazaqtıñ Tuñğış ğarışkerі, Xalıq qaharmanı Toqtar Äwbäkіrovpen kezdesw uyımdastırğan stwdentter qos ğarışkerdіñ ömіrіnde bіrneşe qızıqtı säykestіkter bar ekenіn jarïyalağan bolatın. Sol maqalanı qaz-qalpında qayta usınğandı jön kördіk.

"Bіz köz jetkіzgen köptegen ğajayıp säykestіkter.

Özderіñіz bіletіndey 2015 jıldıñ qırküyek ayında qazaqtıñ üşіnşі ğarışkerі Aydın Ayımbetov aspan älemіn bağındırdı. Al Toqtar ağamız oğan aq batasın berіp attandırğan edі. Muqïyat baqılıp qarasaq, qos batırımızdıñ arasında köptegen uqsastıqtar bar eken. Nazarlarıñızğa qazaqtıñ qos ğarışkerі jaylı sol faktіlerdі usınayıq.

Olardıñ ekewі de bіr ayda, bіr künde dünïege kelgen eken. Twğan künderі - 27 şіlde. Toqtar Äwbäkіrov 1946 jıldıñ, Aydın Ayımbetov 1972 jıldıñ jazında dünïe esіgіn aşqan. Juldıznama belgіlerі - añ patşası - arıstan. Aytpaqşı, astrologïya ğılımında bіr künde twğan adamdardı "Juldızdı egіzder" dep ataydı. Ğalımdar olardıñ ömіrlerіnde, mіnezderіnde uqsastıqtar bolatının da joqqa şığarmaydı.

Negіzgі keyіpkerlerіmіzge qayta oralayıq. Qos ğarışker arasındağı ekіnşі uqsastıq: Toqtar Oñğarbayulı da, Aydın Aqanulı da bіr oqw ornınıñ - "Armavïr joğarı äskerï uşqıştar wçïlïşesіnіñ" tülekterі. Toqtar Äwbäkіrov 1969 jılı, al Aydın Ayımbetov 1993 jılı oqwdı ayaqtağan. Arası - 24 jıl. Toqtar Äwbäkіrov ğarışqa 1991 jılı uşsa, Aydın Ayımbetov 2015 jılı kökke köterіldі. Arası - 24 jıl. Bul - olardıñ ömіrіndegі üşіnşі säykestіk. Qızıq emes pe?!

Törtіnşі säykestіk: Tuñğış ğarışker 2 qazan künі, al Aydın ağamız 2 qırküyek künі ğarış saparına attandı. Küntіzbege qarasañız ekewі de aptanıñ sättі särsenbіsіne twra keledі eken.

Soñğı jäne eñ qızıq säykestіk: Toqtar Äwbäkіrovtıñ ğarışqa uşqandağı komandïrі - Aleksand Volkov bolatın. Al Aydın Ayımbetovtıñ komandïrі Aleksandr Volkovtıñ ulı - Sergey Volkov!

Munıñ barlığın jay kezdeysoq säykestіk dersіz, degenmen mıqtı tulğalar arasında bіz tüsіne bermeytіn qupïya uqsastıqtar bolatını şındıqqa janasatın sïyaqtı. Osı faktіlerdіñ barlığın Toqtar Äwbäkіrovpen ötken kezdesw barısında özіne aytıp bergenіmіzde, ol kіsі tañ-tamaşa qalğan. Sodan keyіn bіz "Osınşama uqsastıq bolatınday Aydın Ayımbetov ekewіñіzdіñ arañızda qanday baylanıs bar?" dep surağanımızda, ol kіsі: "Aydın - menіñ balam!" - dep äzіldegen edі.

Rasında qazaqtıñ batırları öz іzbasarlarına osılay qamqorlıq jasap, qoldap jürgenі öte jarasımdı emes pe?!" - dep ayaqtaladı L.N. Gwmïlev atındağı EUW stwdentі, "Tulğatanw" qoğamdıq jobasınıñ jetekşіsі Abay Seyfwllaulınıñ maqalası.




Al endі resmï derekterge kezek bereyіk. 


Osıdan 70 jıl burın (1946) Qazaqstan Respwblïkasınıñ uşqış-ğarışkerі, Keñes Odağınıñ eñbek sіñіrgen uşqış-sınaqşısı, avïacïya general-mayorı, Qazaqstan Respwblïkasınıñ eñbek sіñіrgen sport şeberі, Kökşetaw qalasınıñ qurmettі azamatı Toqtar Oñğarbayulı Äwbäkіrov dünïege keldі.
Ol Qarağandı oblısınıñ Qarqaralı awdanında twğan. Armavïr joğarı äskerï uşqıştar wçïlïşesіn, Mäskew uşqış-sınaqşılar mektebіn, 1979 jılı Mäskew avïacïya ïnstïtwtın bіtіrgen. 1988 jılı Keñes Odağında tuñğış ret äwede uşaqqa 2 ret janarmay quydırw arqılı soltüstіk polyuske uşw saparın erlіkpen orındağan. 1989 jılı 1-şі bolıp avïataswşı kreyserdіñ alañqayşısına «MïG-29g» reaktïvtі uşağın şeberlіkpen däl qondırğan. Sonday-aq ol reaktïvtі uşaqtıñ 50-den asa jaña türіn sınaqtan ötkіzgen.
1990 jılı ğarışkerler quramına alınıp, 1991 jılı säwіrdіñ 2-sіnde Keñes Odağı Ğarışkerler dayarlaw ortalığında ğarışqa uşw dayındığına kіrіsіp, sol jılı qazannıñ 2-sіnde Bayqoñırdan «SoyuzTM-13» kemesіmen uşqan. 
Ğarışqa Aleksandr Aleksandrovïç Volkovpen jäne avstrïyalıq ğarışker Franc Fïbekpen bіrge «Soyuz TM-13» ğarış kemesіnіñ ğarışker-zerttewşіsі retіnde ğarışqa attandı. Qazaqstan men Avstrïyağa ğarışqa jol aşqan bul tarïxï oqïğanı Qazaq KSR-nıñ Prezïdentі Nursultan Nazarbaev pen Avstrïya Respwblïkasınıñ kanclerі Franc Vranïckïy baqıladı.
Osı künі Nursultan Nazarbaev Bayqoñır ğarış aylağında respwblïkanıñ Ulttıq ğarış agenttіgі qurılatındığı twralı mälіm ettі.
Ğarışta ol özge serіktesterіmіn bіrge bïotexnologïya, metallwrgïya, medïcïna salaları jäne Aral aymağı boyınşa ğılımï-zerttew jumıstarın jürgіzgen. Zerttew nätïjesіnde Aral üstіndegі tuzdı şañ boramasınıñ payda bolw procesі, sol zïyandı aerozoldardıñ Qazaqstan men Resey aymaqtarına taralwınıñ ğarıştıq swretterі alınğan. Sonımen qatar Qazaqstan awmağındağı atmosferanı jäne jer betіn zerttew, juldızdı, aspandı astrofïzïkalıq baqılaw jumıstarı da oydağıday ötken. Ol Qazaqstandağı ğarıştıq zerttewlerdіñ negіzіn qalawğa, otandıq Qarwlı Küşterdіñ äskerï dayarlığın jetіldіrwge, äskerï partrïottıq tärbïe jumıstarın jolğa qoyuğa belsene aralastı.
1992-1993 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Qorğanıs mïnïstrіnіñ bіrіnşі orınbasarı. 1993-1994 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq Aeroğarıştıq agenttіgіnіñ bas dïrektorı, Ğılım jäne jaña texnologïya mïnïstrіnіñ orınbasarı.
1994-1995 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Joğarğı Keñesіnіñ depwtatı, Qorğanıs jäne qawіpsіzdіk komïtetіnіñ törağası.
1996-2000 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentіnіñ kömekşіsі, keñesşіsі. 2000-2001 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Qawіpsіzdіk keñesі xatşısınıñ orınbasarı.
2002-2003 jıldarı - «Ïspat-Qarmet» AAQ-ınıñ korporatïvtіk іster jönіndegі orınbasarı. 2004-2007 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Parlamentі Mäjіlіsіnіñ depwtatı, Xalıqaralıq іs, qorğanıs jäne qawіpsіzdіk komïtetіnіñ müşesі.
«Parasat» ordenіmen, medaldarmen, Qazaq KSR Joğarğı Keñesіnіñ Qurmet gramotasımen «Qurmet belgіsі», Lenïn, Qazan revolyucïyası, «Altın krest» ordenderіmen marapattalğan.

***


44 jıl burın (1972) «Qazaqstan ğarış saparı» AQ ğarış jüyelerіn qurw men paydalanw jönіndegі vïce-prezïdentі, qazaq ğarışkerі, älemnіñ 545-şі ğarışkerі, Qazaqstan Xalıq Batırı, Qazaqstan ÄÄK general-mayorı AYIMBETOV Aydın Aqanulı dünïege keldі.

Taldıqorğan oblısında twğan. Armavïr joğarı äskerï avïacïyalıq wçïlïşesіn bіtіrdі, uşqış-ïnjener (1993), Yu.A. Gagarïn atındağı ğarışkerlerdі dayındaw ortalığı, jalpığarıştıq dayındıqtan ötken (2003).

Eñbek ötіlі: QR ÄÄK qızmetі, joyuşı uşqış (1993-1995); «SW-27» (1995-2003) uşaqtarında avïacïyalıq eskadrïl avïacïyalıq bwınınıñ komandïrі, QR UĞA törağasınıñ keñesşіsі (2009-2016).

Qazіrgі lawazımında 2016 jılğı qañtardan bastap qızmet etedі.

Aydın Aïmbetov 2015 jıldıñ 2-nen 12-şі qırküyek ayında «Soyuz TMA-18M» 2 kölіk basqarw kemesіnіñ (TBK) bortïnjenerі retіnde «Xalıqaralıq ğarıştıq stancïyağa» (XĞS) ğarıştıq uşwdı іske asırdı. XĞS EP-18 ekspedïcïyasınıñ müşesі boldı. Jerge «Soyuz TMA-16M» TBK oraldı. Uşw merzіmі aralığı 9 täwlіk 20 sağat 13 mïnwt 51 sekwndtı quradı.



BAQ jäne ïnternet jelіsі materïaldarı negіzіnde dayındağan: Aydar Janay
 
nravïtsya:    7345
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï