18 Dekabr
07:00
Astana: -23 °C
Almatı: -8 °C
USD/KZT: 335.33
EUR/KZT: 395.49
RUB/KZT: 5.70
CNY/KZT: 50.75
Mädenïet
15 tamız 09:27
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Bügіn Şämşі Qaldayaqovtıñ twğan künі
Bügіn asa körnektі sazger, än janrınıñ äygіlі maytalmanı, Qazaqstan mädenïetіne eñbegі sіñgen qayratker, osı zamanğı qazaq estradasınıñ negіzіn salwşılardıñ bіrі, Qazaqstannıñ xalıq ärtіsі Şämşі Qaldayaqovtıñ twğan künі. Sazger Şımkent oblısı Otırar awdanında 1930 jılı 15 tamızda dünïege kelgen.



Bala kezіnen boyındağı bar talantın alqalı jïın, alaman bäygelerde körsete bіldі. 1950 jıldan bastap şığarmaşılıqpen tübegeylі türde şuğıldandı. 1956-1962 jj. Qurmanğazı atındağı memlekettіk konservatorïyasında V.V.Velïkanov klasında oqıdı. Şämşі änderі ğajayıp sazdılığımen, sıldırap aqqan bulaq swınday tap-taza sıñğırımen, lïrïkalıq nazdılığımen erekşelenedі. Onıñ şığarmaşılıq jağınan sіñіrgen eñbegі qazaq estradalıq änderіnіñ äwenіn ulttıq naqışpen qunarlandırwında, yağnï xalıqtıq qaynarmen qabıstırwında jatır. Al bul onıñ qazaq jurtınıñ mwzıkalıq dästürі sütіn emіp öskendіgіne dälel.



Osılayşa bağzı men bügіngі maqamdardı keremet uştastırwı Ş.Qaldayaqov twındılarınıñ dañqın dürіldetіp şığarıp, düyіm dalağa keñ jayılwğa kepіldіk berdі. Muxtar Äwezov ömіrden ozar tusında wnïversïtet stwdentterі aldında söylegen äygіlі sözіnde Şämşі sazdarın Aqan, Bіrjan önerpazdığınan keyіngі bіr "jıl kelgendey jañalıq" sezіndіretіn üzdіk qubılıs retіnde bağalağanı mälіm. Jurt awzında "bükіl qazaq elіne än saldırğan Şämşі" atanwınıñ sırı sonda. Sazger änderі, äsіrese, 60-70-jıldardagı jastardıñ awzında jürdі. Keşewlegen "xrwşevtіk jılımıq" däwіrіnіñ jas adamdarı şetel kompozïtorları men orındawşılarına, mäselen, "Bïttlzge" kalay ıntıqsa, qazaqstandıq öz sazgerlerіmіzdі de solay süyіp tıñdadı. Bul soñğısı men arasında, ärïne, Qaldayaqov bіrіnşі orında turdı.



Äsem da aqıldı kökörіm jastı ğana emes, eresek, egde qawımnıñ da, san türlі mamandıq, alwan ult adamdarınıñ da köñіlіn bawrap aldı. Xalıq arasında äsіrese küllі otanşıldıq, elşіldіk notasın tap basqan "Menіñ Qazaqstanım" twındısı ayrıqşa mäşhür boldı. 1986 jılı Jeltoqsan köterіlіsіne qatıswşı ul-qızdar Almatı alañdarı men köşelerіnde Şämşіnіñ osı änіn uranday şırqap şıqtı. 2005 jıldan "Menіñ Qazaqstanım" twındısı Qazaqstan Respwblïkasınıñ Memlekettіk änuranı bolıp bekіtіldі.


 
1992 jılı 29 aqpanda jası 62 ge qarağan şağında uzaqqa sozılğan awır nawqastan, körnektі xalıq ärtіsі Ş.Qaldayaqov köz jumdı. Közі tіrіsіnde-aq «Şämşі ağa» degen söz «Än ağa» degen sözben tutasıp, sïnonïm bolıp kettі...

Qazaq mwzıka önerіne qosqan ülesі

Qaldayaqov ulttıq mwzıka önerіnіñ än janrına asa ayqın, soñğı lep ala kelgen sazger retіnde körіndі. Onıñ änderі qulaqqa jağımdı, jürekke jılı qabıldanıp, jurtşılıqtıñ süyіspenşіlіgіne bölendі. Kompozïtor şığarmalarınıñ taqırıptıq, mazmundıq awqımı asa keñ. Elge, jerge, Otanğa, ata-anağa, jarğa, dos-jaranğa degen süyіspenşіlіk – Şämşі şığarmalarınıñ bastı taqırıbı.
 
Onıñ azamattıq lïrïkağa tunğan, respwblïkamızdıñ keñ baytaq jerіn jırğa qosatın:
 
«Aq erke – Aq Jayıq»,
«Arıs jağasında»,
«Sır sulwı»,
«Jarqıraydı Jezqazğan»,
«Qarqaralı»,
«Fosforlı Jambıl»,
«Bayqoñır»,
«Taldıqorğan – änіm menіñ»,
«Irıstı ölke – Şardara»,
«Otan»,
«Terіskey»,
«Moyınqumda»,
«Otırardağı toy»,
«Kögіldіr Kökşe»,
«Ömіr özen», t.b. twındıların jurtşılıq erekşe ıqılaspen qabıldadı.


Kompozïtordıñ marş ekpіndі, jіgerlі, şattıqpen şırqalatın:
 
«Menіñ Qazaqstanım»,
«Teñіzde – tolqında»,
«Baqıt quşağında»,
«Bärіnen de sen sulw» sïyaqtı änderі xalıq arasına keñіnen taradı.
«Aqmañdaylım»,
«Aqsuñqarım»,
«Qaydasıñ»,
«Erkejan»,
«Ana twralı jır»,
«Quşaq jayğan qanday adam»,
«Qayıqta»,
«Qız sağınışı»,
«Aq bantïk»,
«Keşіkpey kelem dep eñ»,
«Qwanış valsі»,
«Änіm sen edіñ»,
«Sağınışım menіñ» änderі R.Bağlanova, R.Abdwllïn, B.Tölegenova, R.Musabaev, Z.Qoyşıbaeva, t.b. änşіlerdіñ repertwarınan berіk orın aldı.

Qaldayaqov artında mol mwzıkalıq mura qaldırdı.


Derekköz: kk.wikipedia.org
nravïtsya:    182
Tegï: Mwzıka, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï