18 Dekabr
20:44
Astana: -18 °C
Almatı: -5 °C
USD/KZT: 335.33
EUR/KZT: 395.49
RUB/KZT: 5.70
CNY/KZT: 50.75
Älem jañalıqtarı
8 tamız 16:16
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Densawlıqqa eñ qawіptі jemіster

Ğalımdar jemіsterdіñ bіz oylağanday paydalı emestіgіnen xabar berdі. Mamandardıñ aytwınşa, jemіsterdіñ key türlerі ölіmge alıp keledі.

Tabïğï medïcïnanıñ Oñtüstіk-Batıs kolledjіnіñ (AQŞ) professorı Wolter Krïnïon jemіsterdі tek qawіptі ğana emes, wlı dep bіledі: «Almada amïgdalïn bar. Al persïk quramına cïanïd kezdesedі. Şïe, qara örіk, örіkte – cïanogendі glïkozïd bar. Bul zattekterdіñ barlığı jürek aynwı, qızw köterіlwі, börtpelerdіñ payda bolwı, bas awrwı, bwındar men bulşıqet awrwları, qan qısımınıñ tömendewі men uyqısızdıqqa alıp keledі».

Tañğalarlığı, bastı qawіp frwktoza sebeptі. Tabïğï qant. Onı qant awrwına şaldıqqandarğa qoldanwğa keñes beredі. Bіz frwktozanı qanttıñ paydalı balaması retіnde bіlemіz. Olay bolsa, onıñ qawіptіlіgі nede?

Frwktoza – barlıq jemіs-jïdekterde derlіk kezdesetіn tabïğï kömіrsw. Ol, tіptі, bolgar burışı, qızanaq sındı kökönіsterdіñ quramında bar. Frwktozanıñ tättіlіgі – glyukozadan ekі esege artıq. Ağzağa ïnswlïnnіñ kömegіnsіz-aq sіñedі. Alayda, glyukozadan ayırmaşılığı, frwktozanı ağzamızda bawır ğana ıdırata aladı.

Nazar salsañız, frwktoza ïnswlïnsіz ıdıraydı. Demek, onıñ saldarınan qandağı qant mölşerі özgermeydі. Tujırımğa säykes frwktozalı tättіler men jemіs-jïdektі qalağanımızşa jewge boladı. Alayda іs jüzіnde bärі – basqaşa.

Şabdalı jewdі jön tutqan qızdıñ qanındağı qant mölşerі ekі esege ulğayğan. Qarbızdan keyіn onıñ mölşerі bіr jarım ese artqan. Qulpınay qant mölşerіn aytarlıqtay özgerte qoymağan. Dese de jemіs-jïdekter sebeptі qant mölşerіnіñ özgeretіnіn añdadıq. Al bärі de bawırdıñ ağzağa tüsken frwktoza kölemіn ıdıratwğa qawqarı jetpeytіnі sebeptі. Sondıqtan frwktozanıñ bіr bölіgіn glyukazağa aynaldıradı. Al ol öz kezegіnde qanğa tüsіp, qant mölşerіn arttıradı. Ol üşіn  3 alma jew ne jartı lïtr şırın іşwdіñ özі jetkіlіktі.

Frwktozanıñ keñes etіletіn täwlіktіk mölşerі 35-45 grammdı quraydı. Munday frwktoza mölşerі 100 gramm bal men qurma, 150 gramm meyіz, jartı kïlogramm jüzіmde  bar.

Bul jaylı köbіmіzdіñ bіlmeytіnіmіz anıq, bіraq, jemіster arıqtawdan burın, artıq salmaq qoswıñızğa sebepşі boladı.

Frwktoza ağzağa üstі-üsіtne tüse beredі. Nätïjesіnde bawır munday salmaqqa tötep bere almay, özge de kömіrswlar іspettі frwktozanı da jïnaqtaydı. Bіraq, artıq may retіnde.

AQŞ-ta Opra Wïnfrïdіñ äygіlі şowında bіraz waqıttan berі frwktozağa qarsı nasïxat jürgіzіlwde. Därіger-telejürgіzwşі Mexmet Ozdıñ sözіne säykes «frwtoza şärbatı trïglïcerïdter deñgeyіn arttırıp, leptïn gormondarınıñ mïğa tüswіne kedergі jasaydı. Demek, frwktoza toyğandığımız jönіndegі mï dabılın tejep, nätïjesіnde toqtawsız tamaq jeymіz».

Bіraq, bіz tutınatın barlıq tağamda frwktoza bar ekenіn esten şığarmañız. Gazdalğan swsındar, sowstar, nannıñ da quramında kezdesedі. Qorapta, qağazqapşıqta, qutıda satılatın önіmderdіñ barlığınıñ quramında frwktoza bar. Kalïfornïya wnïversïtetіnіñ tamaqtanw ïnstïtwtınıñ (AQŞ) bïoxïmïgі Robert Ryukerdіñ payımdawınşa: «Frwktoza jaswşaіşіlіk zat almaswğa kerі äser etedі, öz kezegіnde ol jıldam qartayuğa sep boladı. Frwktoza berіlgen egewquyrıqtardıñ terі kollagenіnde jağımsız özgerіster orın alğan. Al ol waqıtta qantpen qorektengen egewquyrıqtarda munday özgerіster bayqalmağan. Bul özgerіster qartayu belgіsі bolıp tabıladı».

Nazarlarıñızğa eñ wlı 5 jemіs tіzіmіn usınamız:

1. Alma

Öndіrwşіler alma ağaşına sebetіn dïfenïlamïn sebeptі alma tіzіmnіñ aldınan orın aldı. Dïfenïlamïndі jemіstі tömen temperatwrada  uzaq saqtaw barısında qabığı qoñıraymaw üşіn sebedі. Türlі derekter boyınşa almalardıñ 80 payızında atalğan w bar. Sonımen qatar, onı qağazqapşıqtağı alma şırınınan da tapqan. Ewropalıq odaq dïfenïlamïndі qoldanwğa 2012 jıldıñ özіnde-aq tıyım salğan.

2. Qulpınay

Bul jïdektі uzaq saqtaw üşіn öndіrwşіler fwmïganttar, köbіne bromdı metïl, xlorpïkrïn jäne 1,3-dïxloropropendі paydalanadı. Bul pestïcïdter qaterlі іsіk, gormondıq buzılıstar, balalar damwınıñ buzılwına alıp keledі.

3. Jüzіm

Bіr jüzіm alqabınıñ özіnen 15 pestïcïd tabılğan. Olardıñ eñ qawіptіsі fermerler men jaqın mañda turatın turğındardıñ jïі wlanwına sep bolatın w – xlorpïrïfosmetïl. Bul pestïcïdtіñ äserі jötel, demіkpe, bas awrwı, jürek aynwı, bas aynalwına alıp keledі. Zerttew jumıstarı olardıñ uzaq waqıt äser etwі mïğa wlı ärі köbіne balalar mïınıñ damwına terіs äser etetіnіn körsetken.

4. Şabdalı

Eger jabayı şabdalı ağaşın körseñіz, tütіkşe tärіzdі oralğan japıraqtarına, qoñır şіrіgіne nazar awdarğanıñız jön. Däl osı sebeptі fermerlerge süyektі jemіsterdіñ mol önіmіn alw üşіn pestïcïd pen fwngïcïdterdіñ köp mölşerіn qoldanwğa twra keledі. Tekserіs nätïjesі barlıq şabdalınıñ 96 payızında pestïcïd qaldıqtarı barın körsettі.

5. Şïe men qızıl şïe

Öte wlı jemіs. Naqtıraq aytsaq, onıñ süyegі. Olardıñ quramında küştі qışqıl bar (cïandı swtek). Ol ağzağa tüsw üşіn bіraz waqıt süyegіn sorw ne awızda usatwdıñ özі jetkіlіktі. Jeñіl wlanwdıñ belgіlerі – bas awrwı, bas aynalwı, mazasızdanw men qusw. Al köp mölşerі komağa tüswge, sіñіr tartılwına, dem toqtaw nätïjesіndegі ölіmge alıp keledі.
nravïtsya:    1041
Tegï: Densawlıq,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï