13 Dekabr
09:44
Astana: -27 °C
Almatı: -6 °C
USD/KZT: 334.85
EUR/KZT: 394.29
RUB/KZT: 5.69
CNY/KZT: 50.60
Mädenïet
16 şіlde 17:39
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

«Deştі-Qıpşaq: Qupïya belgіler» attı derektі fïlm körermenge jol tarttı (FOTO)


Qazaq xandığınıñ 550 jıldığın toylaw ayasında «Deştі-Qıpşaq: Qupïya belgіler» dep atalatın ekі serïalı derektі fïlm körermenge jol tarttı.QR Mädenïet jäne sport mïnïstrlіgіnіñ bastamasımen tüsіrіlgen fïlmnіñ scenarïy avtorı ärі joba rejïsserі - Baqıt Qayırbekov.

 




«Bіzdіñ fïlmde qıpşaq tіlіnіñ 14 ğasırdağı däwіrlegen tusınan öte köp mağlumat beredі. Mısalı, Ïtalïyada qoljazba tabıldı, onda Venecïya köpesіnіñ balasına jazğanı bar: «Sawdağa şıqpas burın, uzaq jolğa dayındalwıñ kerek. Sondıqtan Qara teñіzden ötw üşіn parsı tіlіn ğana emes, Ulı Jіbek jolına tüsw üşіn Deştі Qıpşaq elіnіñ ülken awmağınan ötesіzder jäne qıpşaq tіlіn meñgerwlerіñ qajet» deydі. Fïlmdі tüsіrw barısında Armenïyağa bardıq. Onda da armenïyalıq qarіpte, bіraq qıpşaq tіlіnde jazılğan dünïeler tabıldı. Keyіn bіz Ïtalïyağa, Venecïyağa jol tarttıq. Onda Qıpşaq jazwınıñ eñ іrі eskertkіşі, qundı dünïesі «Kodeks Kwmanïkws» saqtawlı jatır. Ol kіtap Örkendew däwіrіnіñ ulı aqını Françesko Petrarkağa tïesіlі bolğan», - deydі B. Qayırbekov.



 Onıñ aytwınşa, Petrarka qala esebіnen kün körw üşіn osı kіtaptı qala äkіmşіlіgіne sıyğa tartqan jäne ol Petrarkanı köz jumğanğa deyіn qarajatpen qamtamasız etken.
«Qıpşaq tіlіnen tіkeley qazaq tіlі tarap otır. Ol bügіngі ağılşın tіlіnіñ tanımaldılığımen bіrdey bolatın. Qıpşaq tіlі mädenïetterdі jalğaytın xalıqaralıq tіl retіnde sanalatın», - deydі rejïsser.






 Qıpşaq taypaları Oñtüstіk jäne Batıs Qazaqstan, Povolje, Kavkaz jäne Qara teñіz jağalawı awmaqtarın meken ete bastağan. Orıs xalqına olar polovecter (qıpşaqtar) degen atpen belgіlі boldı. Şıñğıs xan şapqınşılığına deyіn Altay men Edіl awmağında twısqan türkі xalıqtarınıñ bіrіgw processі jürіp jattı. Bul process qazaq xalqınıñ xalıq retіnde qalıptaswına sebepşі boldı deydі tarïxşılar.



Fïlm osı kezeñdі qamtığan. Onda qazaq xalqınıñ qalıptasw tarïxı, etnogenezdіñ payda bolwı, ulttı qurağan taypalar jayında keñіnen bayandaladı.










 


 
nravïtsya:    2392
Tegï: Kïno jäne TV,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï