13 Dekabr
01:55
Astana: -26 °C
Almatı: -5 °C
USD/KZT: 334.85
EUR/KZT: 394.29
RUB/KZT: 5.69
CNY/KZT: 50.60
Twrïzm
23 mawsım 09:42
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Korporatïvtіk twrïzmnіñ ğalamdıq narığı ülken qarqınmen ösіp keledі
Bïznes üşіn şekara joyılğan ğasırda korporatïvtіk twrïzmnіñ ğalamdıq narığı ülken qarqınmen ösw üstіnde. Bükіlälemdіk twrïzm jäne sayaxat keñesіnіñ (WTTC) deregі boyınşa, twrïzmnіñ bul türіnіñ kölemі 2020 jılğa qaray $1,6 trln-dı quramaq. Bul onıñ jıl sayın 4%-dan ösіp otıratındığın bіldіredі. Bul bağıttıñ Qazaqstanda qalay damıp jatqandığı twrasında «Kapïtal.kz-ke» Business&Sport Travel kompanïyasınıñ dïrektorı Svetlana Xaçatwryan äñgіmelep bergen edі.



- Qazaqstandağı korporatïvtіk twrïzm narığınıñ awqımı qanday?

Qazaqstan ekonomïkası damıp jatqandıqtan, іs jüzіnde, qazaqstandıq ärbіr törtіnşі sayaxattawşı – qızmettіk qajettіlіkter boyınşa іskerlіk saparğa şığıp jatqan adam bolıp tabıladı. Alwan türlі іskerlіk maqsattarmen jasalatın osınday saparlardıñ bütіn bіr sektorı іskerlіk twrïzm dep ataladı. Korporatïvtіk twrïzmdegі tek іssaparlardı ğana emes, sansız іs-şaralardı uyımdastırw jäne olarğa türlі qızmetter körsetw qajettіlіgі quramına körme-järmeñkelіk jäne kongrestіk ortalıqtar, bïznes-otelder, bïznes-avïacïya, tölem jüyelerі, onlayn-texnologïyalar kіretіn ülken bіr qızmetter ïndwstrïyasın twındattı, bïznesmender sol qızmetterdіñ arqasında özіnіñ geografïyalıq jağdayına täweldі bolmay-aq, «bïznes іşіnde» jüre aladı.

Korporatïvtіk twrïzm narığınıñ şınayı awqımın eseptep şığw qïın, öytkenі, atalmış salağa іssaparlarğa standarttı qızmet körsetwlerden özge, MICE (Meetings-Incentive-Conferences-Events) sïyaqtı bağıttar da kіredі, ol kompanïya qızmetkerlerіn, serіktesterі men klïentterіn damıtwğa, ıntalandırwğa, oqıtwğa, sonday-aq, kompanïyanıñ qundılıqtarın, onıñ ustanımdarı men іşkі jäne sırtqı tutınwşığa arnalğan mümkіndіkterіn tanıstırwğa bağıttalğan іs-şaralar. Іskerlіk twrïzmnіñ bul salasında ülken kölemdegі aqşa aynalımda jür, öytkenі, türlі deñgeydegі kompanïyalar türlі deñgeydegі іs-şaralarğa tapsırıs beredі. Bіrewі öz qalasında Qazaqstan іşіlіk іşkі jumıs konferencïyasın ötkіzse, endі bіrі tabïğatqa şıqqandı, tağı bіrі Türkïyağa nemese alıs şetelge barwdı durıs köredі. Ol іs-şaranı ötkіzw ornı, pіşіnі, şaqırılğan trenerler (eger trenïngke qatıstı bolsa), jıl mezgіlі jäne basqa da faktorlar soñğı bağağa qattı äserіn tïgіzedі. Sondıqtan bіr jaqtı bağa berw qïın-aq, degenmen, şamalap bağalar bolsaq, atalmış san $7-10 mlrd-qa jaqındaydı.

- Sіzder jumıs barısında qanday qïındıqtarmen betpe-bet kelesіzder?

- Bul narıq bіzde endі payda bolğandıqtan negіzgі qïındıqtar köptegen kemşіlіkterge baylanıstı twındaydı. Mısalı, jas kompanïyalardıñ täjіrïbelerіnіñ jäne qarjılıq qorlarınıñ joqtığı (öytkenі köbіnese, klïentterdі nesïelendіrwge twra keledі) klïentterdіñ jalpı sala jumısına bіrjaqtı bağa berwіne äkep soğadı. Aynalımdağı qarajattıñ bolmawınan, kelіsіlgen merzіm men şarttardıñ saqtalmawınan servïsten bas tartw jağdayları da bolğan, nemese qajettі baylanıstardıñ joqtığınan kompanïya üşіnşі taraptan tüsetіn belgіlі bіr jeñіldіkter kölemіn usına almaydı. Al bul öz kezegіnde, jalpı alğanda, narıqqa degen qarım-qatınasqa salqın äserіn tïgіzedі.

Ekіnşі jağınan, munday servïske bіrіnşі ret jügіnіp otırğan keybіr qazaqstandıq jergіlіktі kompanïyalar az ğana sanïtarlıq tölemdі tölese, kez kelgen, tіptі, negіzsіz talaptardı alğa tartwğa nemese bіrjaqtı tärtіp boyınşa qol jetkіlіgen kelіsіmderden bas tartwğa tolıq quqılımız dep oylaydı.

Jalpı alğanda, Qazaqstandağı korporatïvtіk twrïzm salası ayağınan endі nıq turıp keledі dep senіmmen aytwğa boladı.

- Korporatïvtіk twrïzm narığına Reseydegі jağdaylar men elіmіzdegі devalvacïyalıq boljaldar qalay äser etwde? Eger suranıs azayğan bolsa, onı uzaq waqıtqa sozılatın qubılıs dep esepteysіzder me?

Narıqqa Reseydegі jağdaylardan görі, devalvacïyalıq boljaldar köbіrek äser etwde, naqtıraq aytsaq, reseylіk jağday eşqanday äserіn tïgіzgen joq. Eger älі orın ala qoymağan jağdaydıñ (devalvacïyanıñ) saldarları jaylı aytsaq, bіr jağınan, özіmіzdіñ qazaqstandıq kompanïyalar üşіn qwanwğa da boladı – іskerlіk saparlar mäselesіndegі ünemdі täsіlge köşe bastağan qarjılıq tärtіp deñgeyі bіrşama östі. Burın keybіr kompanïyalardıñ top-menedjmentі kez kelgen jağdayda bіzden tek şeteldіk äwe tasımaldawşıları men joğarğı klastı talap etіp kelgen bolsa, qazіr onday suranıstar bіrşama azaydı. Soñğı jartı jıldıqtağı bastı talap – ekі jıl burınğıday joğarı märtebelіk emes, ünemdіlіk bolwda. Mısalı, qazіr MAW äwe kompanïyasınıñ ünemdі uşwlarına degen suranıs artıp keledі. Sonday-aq, elіmіz boyınşa jïі sayaxattaytın mamandardıñ (ekspedïtorlardıñ) uşaqtan poyızğa, «qubılmalı» bïletterden (uşw künі men waqıtın erkіn tañdawğa mümkіndіk beretіn) tіrkelgen bïletterge jappay «awısa» bastağanın bayqawğa boladı. Kompanïyalar öz qızmetkerlerіnen іssaparlardı josparlaw mäselesіnde muqïyat bolwdı talap ete bastadı. Eger cïfr tіlіmen aytsaq, framacevtïka, FMCG, qarjı ïnstïtwttarı (äsіrese xalıqaralıq tasımaldawlar) sïyaqtı salalardağı uşw kölemіnіñ 15-20%-ğa azayğanın bayqaymız.

- Köptegen qazaqstandıq kompanïyalarda іssaparlardı josparlawmen älі künge deyіn xatşılar nemese marketïng departamentіnіñ qızmetkerlerі aynalısadı. Sіzdіñ oyıñızşa, elіmіzdegі іskerlіk twrïzm mädenïetі nelіkten bayaw damwda?

Menіñ oyımşa, sіz sïpattağan jağday qazaqstandıq basqarwşılardıñ jalpı іskerlіk bіlіm deñgeyіne, jäne ärïne, kompanïyalar awqımına da tіkeley baylanıstı. Eger bіz şağın ştattı jeke käsіpker twralı söz qozğasaq, onday täsіldіñ key jağdayda özіn aqtap alatını da tüsіnіktі. Alayda, ortaşa kölemdі kompanïyalar twralı aytsaq, bіr qızmetkerge ünem jasaw äwe bïletіnіñ qunı, qonaqüylerde turw qunı jäne t.b. közge bіrden körіne qoymaytın şığındarğa alıp keledі.

Sonımen qatar, şeteldіk oyınşılar üşіn MICE salasında qızmetter körsetw türlі bölіmşelerdіñ mamandarımen özara äreketteswdі twdıratının ayta ketw kerek. Xalıqaralıq kompanïyalarda logïstïka bіrşama qurılımdalğan, äkіmşіlіk reswrstar jäne HR departamentterі bar, jalpı іs-şaralardı uyımdastırw barısında bіzben marketologtar tığız jumıs іstey aladı. Bärі kompanïya kölemі men basqarwşı qızmetkerdіñ täjіrïbesіne baylanıstı ekenіn qaytalap aytamın. Eger bіzdіñ іşkі statïstïkamızdı alsaq, mınaday cïfrlar keltіrwge boladı: іssaparlardı josparlaw kezіnde bіz 100 ötіnіştіñ şamamen, 30-ında xatşılarmen jumıs іsteymіz, 100 ötіnіştіñ 20-ında bölіm basqarwşıları, 100 ötіnіştіñ 45-іnde qatardağı qızmetkerler, marketologtar, qarjıgerler men HR bölіmіnіñ qızmetkerlerі boladı.

- Äkіmşіlіk şığındardıñ bul sanatın qalay durıs basqarsa boladı? Bälkіm, bar qïındıq köptegen kompanïyalardıñ twragenttіkter servïsіne razı bolmawınan jäne іskerlіk twrïzm mäselesіn jäne іssapardı josparlawdı öz qızmetkerlerіne senіp tapsırwdı durıs köretіndіgіnen şığar? Bіzdegі kompanïyalardıñ korporatïvtіk trevel-sayasatı bar ma?

Sawattı travel-management-tі aldıñğı jıldardağı saparlardı zerttep, solarğa taldaw jasawdan bastaw qajet. Kompanïyanıñ іssaparlar men saparlarğa jumsalğan şığındarın eseptep, sandıq jäne sapalıq qurılımdı qaraw kerek, paydalanılğan qonaqüylerdіñ qanşa juldızdıq ekenіn, korporatïvtіk jeñіldіkter men basqa da jayttardı anıqtaw kerek. Ağımdağı jäne aldağı jıldardağı saparlardıñ boljaldı kestesіn jasap, onı qarjı qızmetіmen talqılap, sırtqı sarapşınıñ kömegіne jügіnw kerek, onda da bіrden kelіsіm-şartqa otırw mіndettі emes. Özіñіzdіñ aldağı şığındarıñızdı keñesşіlermen talqılap, kontragenttіñ keñesіne qulaq asıñız. Bіzdіñ oyımızşa, іskerlіk saparlardı basqarw men josparlaw mäselesіn jılına 2 mln teñgeden oylastırw qajet. Qarjı kölemі jılına 120 mln teñgeden astam bolsa, jeke menedjer alwdı usınamız.

Eger kompanïya іşіnde trevel-byudjettі basqarw mäselesіne qatıstı barlıq deñgeydegі qızmetkerler üşіn mіndettі bolıp tabılatın sayasat nemese іşkі erejeler türіndegі bіr täsіl engіzіlmese nemese saqtalmaytın bolsa, іskerlіk saparlarğa ketetіn şığındardı oñtaylandırw іs jüzіnde, mümkіn emes. Atalmış qujatta äwe jäne t/j bïletterіn, qonaqüy nömerlerіn brondawdıñ, qunın tölewdіñ, vïzağa ötіnіm berwdіñ, avtokölіktі jalğa alw erejesіnіñ, reysterdі, qızmet körsetw klastarın tañdaw ölşemderіnіñ barlıq procesterі jazılwı tïіs. Sonday-aq, qızmetkerler іssapardı qujattıq räsіmdew barısında naqtı nusqawlıqtı saqtawı, іskerlіk sapalar byudjetіnіñ kölemіne qatıstı menedjementtіñ türlі deñgeyіne arnalğan bіregey talaptardı saqtawı tïіs. Al köptegen qazaqstandıq kompanïyalarda onday sayasat bolğannıñ özіnde, köbіnese, deklaratïvtіk türde ğana, onı qujat türіnde tіrkemegen qalpında qoldanadı.

Twrïstіk agenttіktermen jumıs іstewdіñ ökіnіştі jağdayları іskerlіk saparlarğa qızmet körsetw salasına da salqın äserіn tïgіzwі mümkіn. Tağı qaytalap aytamın, korporatïvtіk sektormen endі ğana jumıs іstey bastağan jas kompanïyalar da jağımsız äser qaldırwı ıqtïmal.



- Bіzdіñ komanïyalarımız qazіr nege tañdaw jasawda: sayaxatşınıñ qawіpsіzdіgіne me, älde ünemge me?

Eger xalıqaralıq oyınşılarğa qatıstı aytsaq (şeteldіk kompanïyalar, bіrіkken käsіporındar), onda ärïne, bіrіnşі kezekke qawіpsіzdіktі qoyadı. Atalmış mäselede qazaqstandıq kompanïyalardıñ jağdayı är türlі, іrі kompanïyalar öz qızmetkerlerіnіñ bağasın jaqsı bіledі, sondıqtan olardıñ qawіpsіzdіgіnen aqşa ünemdep qalwğa tırıspaydı, al basım köpşіlіgі qarjını ünemdew ayasınan şığa almaydı.

- Otandıq іskerlіk sayaxatşılardıñ nenі qalaytını jayında azdap aytıp ötseñіz. Qanday äwe jelіsіmen, qanday klaspen uşqandı täwіr köredі, qanday qonaqüylerge toqtaydı?

Qazіrgі şınayı jağdaylar men joğarıda aytıp ötken devalvacïyalıq boljaldardı qosqanda, ekonomïkalıq axwal köptegen tapsırıs berwşіlerdі tärtіpke keltіrwde, olar üşіn eñ durıs tañdaw qïsındı ünem bolıp qaldı. Ekі jıl burın bіz rasımen de, klïentterdіñ tek qana belgіlі bіr klastı, belgіlі bіr servïs deñgeyіnіñ bağasın (servïs deñgeyіn emes, bağasın) şeteldіk brendtі kompanïyalardı tañdaytının bayqaytınbız. Klïentter tarapınan orın alğan qazіrgі özgerіster menіñ oyımşa, jaqsı özgerіster ala kelgen sïyaqtı, öytkenі ol özgerіster klïent tartw іsіnde tasımaldawşılardı öz servïsіn tüzewge ïtermelewde. Bağa men sapanıñ şınayı arasalmağın oylaytın kez keldі.

Eger qonaqüy tañdaw jayında aytar bolsaq, bіrіnşі orınğa juldızdar sanı nemese jіbek jaymalardıñ bar-joğı emes, qonaqüydegі joğarğı jıldamdıqtağı ïnternettіñ bolwı bіrіnşі orınğa şığadı, ekіnşіsі – äkіmşіlіk jaylılıq (qaladağı ornalasw ornı, qoğamdıq transport jelіsі men іskerlіk ortalıqqa jaqın ornalaswı) jäne, ärïne, servïs. Eger top-menedjement nemese bïznes ïesі jaylı aytsaq, onda dwştağı qondırğınıñ markası nemese nömіrdegі teledïdar enіnіñ kölemі sïyaqtı usaq-tüyekterge män berіledі. Bul jerde jaylılıq pen bärіnіñ mіnsіz bolwı degen ekі närsenі eskerw qajet.

- Bіzdіñ twrïsterіmіz qanday elderge jïі qatınaydı? Damw qarqını boyınşa bïznes-sayaxattıñ aldıñğı qatardağı 5 narığın atay alasız ba?

Qazіrgі kezdegі іskerlіk twrïzmde aldıñğı orındı ïelenwşі el, ärïne, Türkïya. Onıñ twrïstіk salası korporatïv-іşіlіk іs-şaralar (konferencïya, dïrektorlar keñesі, köşpelі jïnalıs jäne t.b.) ötkіzgіsі keletіnder üşіn alwan türlі tañdaw usına aladı. Budan özge, Türkïyada soltüstіk ewropalıq elder arasında ülken suranısqa ïe bola bastağan «qısqı köşpelі keñse» dep atalatın bağıt payda bolwda. Jumsaq swbtropïkalıq klïmat, bіrqalıptı jılı teñіz, otelderdіñ tömengі bağadağı qalıptı qızmet körsetwler jüyesі (bos turğan qonaqüyler öz nömіrlerіn barınşa toltırıp alwğa umtıladı) – nömіrlerdі fïndіkterdіñ, şvedterdіñ, norvegïyalıqtardıñ, dattıqtardıñ jäne basqalardıñ qwana-qwana satıp alwınıñ bastı sebebі bolıp tabıladı.

Suranıs ösіmіnіñ qarqınına qatıstı aytsaq, Grwzïya, Ïspanïya, Malayzïya, Qıtay, Vetnam sïyaqtı elderdі aytwğa boladı. Olarda bağa men sapanıñ arasalmağı bіrşama oyğa qonımdı.

- Qazіr onlayn türіnde twrdı öz betіnşe bronday alatın twrsïter sanı ösіp keledі. Sіz munı korporatïvtіk klïentter üşіn ıñğaylı şeşіm dep oylaysız ba? Elіmіzde onlayn-brondaw ülsesі ösіp kele me?

Texnïkalıq damw bіr ornında tura bermeydі jäne oğan qarsı turwdıñ paydası da, eş mänі de joq. Trevel-kompanïyalar qalasa da, qalamasa da, onlayn-texnologïyalar bіzdіñ kündelіktі ömіrіmіzge enіp jatır, aldımızda aşılıp jatqan mümkіndіkterdі paydalanğan äldeqayda durıs bolar edі. Degenmen, jeke tulğalar üşіn narıqqa jıldam sіñіsіp ketken texnologïyalar korporatïvtіk twrïzmge bіrden sіñe almaydı. Mäsele kez kelgen bïzneste ayaq astınan twındaytın jağdaylardıñ ärqaşan bolıp turatındığında ğoy, sondıqtan іs jüzіnde, barlıq kompanïyalar täwlіk boyı qoldaw alwğa, operatordan qosımşa anıqtamalıq aqparat alıp turwğa müddelі, bіraq onlayn-brondawda onı jüzege asırw qïın.

Іssapardıñ künі men waqıtı aldın-ala belgіlі bolsa, ïä, onlayn-brondaw rasımen de, öte ıñğaylı. Öytkenі avïabïletter іssaparğa ketetіn şığındardıñ edäwіr köp bölіgіn quraydı jäne avïa-uşwlardı künіburın josparlaw, arnayı tarïfterdі paydalanw uşwğa ketetіn şığındardı qısqartwğa septіgіn tïgіzedі. Bіraq ayaq astınan twındağan іssapar jaylı aytsaq, bïznes oğan täwekel etpegendі durıs köredі.

- Qazaqstandağı іskerlіk twrïzm narığınıñ keleşegі zor dep oylaysız ba?

Qazaqstandağı twrïstіk salanıñ keleşegі qızığwşılıq twdırıp otır. Men nege bulay senіmmen aytıp otırmın? Bіrіnşіden, Qazaqstannıñ jıldam öse bastağan ekonomïkası men elіmіzge degen qızığwşılıqtıñ arta bastawı kompanïyalar sanınıñ öswіne ıqpal etedі, soğan säykes, bіzdіñ bïznesіmіzge de oñ äserіn tïgіzedі. Ekіnşіden, Kedendіk jäne Ewrazïyalıq odaqtarğa enwіmіzdіñ arqasında, qazaqstandıq kompanïyalardıñ іskerlіk bpylanıstarı küşeya bastadı. Jäne, ärïne, Ortalıq Azïyadağı Resey men Qıtay arasındağı küşeya bastağan bäsekelestіk ekonomïkalıq turğıdan bïznes damwınıñ jäne іskerlіk twrïzm keleşegіnіñ zor ekenіn körsetedі.

Derekközі: kapital.kz
nravïtsya:    1015
Tegï: Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï