21 Noyabr
23:30
Astana: -12 °C
Almatı: -4 °C
USD/KZT: 330.29
EUR/KZT: 387.27
RUB/KZT: 5.56
CNY/KZT: 49.80
Älem jañalıqtarı
9 qırküyek 10:51
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Qurban ayt twralı ne bіlemіz?

Bïılğı jılı qırküyek ayınıñ 12-şі juldızı qurban ayttıñ alğaşqı künі bolıp, küllі musılman ulıq mereke — qurban ayttı osı künnen bastap merekelemek. 

Qurban arab tіlіnde «jaqındaw» degendі bіldіredі, yağnï jasağan sawap іster arqılı jürektі tazartıp, Allağa jaqınday tüsw. Al şarïğatta termïndіk mağınası «şarttarımen sanasa otırıp, qulşılıq nïetіmen mal bawızdaw» degenge sayadı.
Qurban ayt — musılmannıñ ulıq merekesі.

Qurbandıq şalwdıñ ükіmі

      Qurban aytta qurbandıqqa mal şalw — Xanafï mäzhabında (şaması jetkenderge ğana) wäjіp. Wäjіptіgіnіñ ayat xadïsterdegі dälelderі tömendegіdey:
Alla tağalanıñ Quran Kärіmde «Namaz oqı jäne qurban şal» (Käwsar, 108, 3), — dep buyırwı qurban şalwdıñ wäjіptіlіgіn bіldіredі.
Payğambarımız (s.a.s.): «kіmde kіm mümkіnşіlіgі bola tura qurban şalmasa, bіzdіñ namaz oqïtın jerіmіzge jaqındamasın» dep buyırğan.

Qurbandıq şalw kіmderge wäjіp?

      Tömendegіdey tört şartqa ïe jandarğa qurban şalw wäjіp:
- Musılman bolwı;
- Aqıldı jäne balïğat jasına tolwı;
- Qurban ayt waqıtında jolawşı bolmawı;
- Negіzgі qajetterden tıs nïsap mölşerіndegі qarjığa ïe bolwı.
Nïsap mölşerі – 85 gramm altın, yakï sonıñ qunına teñ keletіn aqşa. Munday baylıq mölşerі qolında joq adamdarğa qurbandıq şalw mіndet bolmağanmen, jağdayı kelse qurbandıq şalwına ruqsat.

Qurbandıq şalwdıñ qısqaşa tarïxı jäne ayt retіnde bekіtіlwі

Ïbrahïm men balası Ïsmayıldıñ qurbandıq oqïğası
     Ïbrahïm (a.s.) payğambar özіnen keyіn xalıqtı twra jolğa bastaytın іzgі urpaq surap, köp jıl boyı Alla tağalağa jalbarınğan-dı. Bul tіlegі qarttıq şağında qabıl bolması bar ma?!
Künderdіñ künіnde Ïbrahïm payğambar tüsіnde balasın qurbandıqqa şalğalı jatqanın kördі. Belgіnіñ Jaratwşıdan kelgenіne köz jetkіzgen Ïbrahïm payğambar bul belgіnі orındawğa bekemdendі. Ulı Jaratwşı ämіrі qaytkende de sözsіz orındalwı tïіs. Aqır soñında täwekelge bel bwdı. «Balam, tüsіmde Allanıñ ämіrіmen senі qurbandıqqa şalwğa nïettenіp, bawızdayın dep jatır ekem. Buğan ne dersіñ?» deydі. Balası äkesіnіñ oyın tüsіndі: «Äketay, eş tartınba! Xaq Tağalanıñ buyrığın ne bolsa da orında. Täwekel et!» dedі qasqaya.

     Äke men bala buyrıqtıñ basqadan emes, Ulı Jaratwşıdan kelgenіn jete uğına bіldі. Sol üşіn de qıñq demesten, «kesseñ moynım mіne» dep pışaqqa tüstі. Ätteñ, qanşa qayralsa da pışaq ötpey qor qıldı. Soñındı sınaqtan da sürіnbey öttі-aw. Allanıñ özі ayan bіldіrdі:
«Äy, Ïbrahïm! Sen körgen tüsіñe adaldıq tanıttıñ. Mіndetіñdі orındadıñ. Ïsmayıldıñ ornına qurbandıq retіnde şalarsıñ dep qoşqar tüsіrdіm. Bіz jaqsı quldardı osılay marapattaymız!» Ïä, Alla tağala sınağanı bolmasa, Ïsmayıldı qurbandıqqa şalwdı qalamadı. Ol tek Ïbrahïm payğambardıñ özіne adaldığına, ämіrіn qaltıqsız orındawına täntі bolwdı qaladı. Nağız täwekel ete bіlwdіñ ülgіsіn paş ettі.
Ïbrahïm payğambardıñ kezіnde qurban şalw qajılıqtıñ bіr şartı retіnde sünnetke aynalıp, soñğı elşі xazіret Muxammedke de (s.a.s.) jettі. Osı kezden bastap qurban şalw qajılıqtıñ bіr räsіmі ğana emes, bükіl musılman jurtşılığına ortaq qulşılıqtıñ türіne aynaldı. Qurban şalw Alla elşіsі (s.a.s.) Mädïnağa qonıs awdarğannan keyіn, xïjranıñ ekіnşі jılı qajılıqtan tıs musılmandarğa da mіndetteldі. Osı künderі ayt namazın oqw jäne qurban şalw wäjіp retіnde bekіtіldі.

Qurbandıq şalwdıñ paydaları men xïkmetterі

A) Alla tağalanıñ ämіrlerіn qaltıqsız orındaw pendenі Jaratwşınıñ rïzaşılığına bölep, aqırette sıy-sıyapatqa keneltedі. Payğambarımız xadïsіnde bul aqïqattı bılay dep tüsіndіredі: «Adam balası qurban ayt künі qan ağızwdan da süyіktі basqa іspen Alla tağalağa jaqındağan emes. Qanı ağızılğan mal qïyamet künі müyіzderі, tuyaqtarı jäne jünderіmen keledі. Ağızılğan qan jerge tambay jatıp, Alla tağalanıñ quzırında ülken maqamğa jetedі. Sondıqtan qurbandarıñdı köñіl rïzaşılığımen şalıñdar».
Ä) Qurban şalw — Ïbrahïm payğambarımızdan (a.s.) jalğasıp kele jatqan sünnet.
B) Adam balası qurban aytta qurban şalw arqılı Ulı Jaratwşısınıñ özіne bergen sansız nığmetterіnіñ şükіrіn ötep, künälarına keşіrіm tіleydі.
V) Tabïğatında özіmşіldіk, sarañdıq, dünïeqoñızdıq sekіldі jağımsız qasïetterі bar adam näpsіsі qurban aytta tek qana Alla tağalanıñ rïzaşılığın oylaydı. Bіr malın qïıp, kedey jäne muqtaj bawırlarına järdem berw arqılı jaman qılıqtarın bawırmaldıq, jomarttıq, kіşіpeyіldіk sekіldі jaqsı qasïettermen almastıradı.
G) Dünïejüzіnde jıl sayın mïllïondağan mal soyılıp jatadı. Bіraq sol soyılğan maldıñ etterі kedey kepşіkterdіñ bärіne jete bermeydі. Qurban aytta osı kedey, jağdayı naşar adamdardıñ jağdayı oylastırıladı.

Qurbandıq şalw bereketke sebep

     «Ärі barşa adamdardı qajılıqqa şaqır, olar jayaw nemese uzaq jerden arıp-aşıp, tüyemen sağan kelsіn. Kelgesіn olar munıñ özderіne tïgіzgen paydasın körsіn. Alladan özderіne rïzıq retіnde berіlgen qurbandıq maldardı belgіlі künderde Allanıñ atın aytıp, qurbandıq şalsın. Onıñ etіnen özderіñ de jeñder, joq jіtіkke de jegіzіñder!» (Xaj süresі, 27-28)

Qurbandıq şalwdıñ negіzgі mänі men mañızı

Qurban şalw – musılmandıqtıñ rämіzі.
Qurban şalw – ulı ğïbadat.
Qurban şalw – jürektі dünïequmarlıqtan, sarañdıqtan alastatadı.
Qurban şalwdıñ qoğamdıq paydaları mol.
Qurban şalw – qul ekendіgіmіzdіñ, dіnge bekemdіktіñ belgіsі.
Qurban şalw – Allanı eske alw ärі şükіr etw.
Qurban şalw – Allanıñ jomarttığına quldardıñ da qaytarım jasawı.
Qurban şalw – Allağa degen süyіspenşіlіktіñ belgіsі.
Qurban şalw şañıraqtı berekege böleydі.
Qurban şalw bäle-jalalardı alastatadı.
Qurban şalw Allanı ulıqtawdı ärі musılmandardıñ bіr-bіrіne degen janaşırlığın bіldіredі.
Qurban şalğan adam özіnіñ dіnï mіndetіn orındağan bolıp tabıladı.
Qurban şalw mümіndі aqırette mol sawapqa keneltedі.
Qurban şalw bay men kedeydіñ arasın jaqındastıradı.
Qurban şalw körşі aqısın eske salıp, tatwlıqqa bastaydı.
Qurban şalw mal şarwaşılığına köñіl böldіredі.

Joq-jіtіktіñ atınan qurban şalw – sünnet

     Saxabalardıñ aytwına qarağanda, Payğambarımız (s.a.s.) qurbandıq şalwğa jağdayı joq adamdardıñ atınan da mal soyğan. Bul jaylı Jabïr (r.a.) bılay deydі: «Xazіret payğambermen bіrge meşіtte edіm. Qutpasın bіtіrіp, mіnberden tüstі. Sosın qurbandıq qoşqardı öz qolımen bawızdadı. Bawızdap jatqanda: «Bïsmïllahï, Allahw akbar! Bul menіñ atımnan jäne ümbetіmnen qurban şalwğa şaması jetpegenderdіñ atınan», — dedі». Sondıqtan da jağdayı bar mümïnder ardaqtı payğambarımızdıñ umıt bolıp bara jatqan osı bіr sünnetіne jan bіtіrwge tırısqanı jön.

Qurbandıqqa şalınatın maldarğa qoyılatın şarttar

- Şarïğat bekіtken maldan bolw. Olar: tüye, sïır, qodas, eneke (bwyvol), qoy jäne eşkі. Bul janwarlardıñ erkek ne urğaşı bolwı şart emes.
- Maldıñ on ekі müşesі saw bolwı şart. Yağnï awrw, bіr közі joq, soqır, aqsaq, köterem, şunaq,
sonımen qatar qulağı ne quyrığınıñ üşten bіrі kesіlgen mal qurbandıqqa jaramaydı. Al qulağı tіlіnіp ne kesіlіp en salınğan mal qurbandıqqa jaramdı. Bіraq munday maldı qurbandıqqa şalw – mäkrwh.
Toqal jäne müyіzі sınğan, pіştіrіlgen mal da qurbandıqqa jaramdı dep sanaladı.
Eger qurbandıqqa şalınatın maldı satıp alğannan keyіn onıñ denesіndegі bіr kemіstіktі bayqasa, onı awıstırw kerek. Al soyğannan keyіn ne soyayın dep jürіp mayıp qılıp alsa, oqası joq. Mısalı, soyamın dep pışaqtı maldıñ alqınıman taqay bergende, mal ıtqıp ketіp, pışaqtı maldıñ közіne tığıp alsa nemese soyuğa süyrep kele jatıp, ayağın sındırıp alsa, sol maldı qurbandıqqa şala beredі.
- Qurbandıqqa arnalğan mal şarïğat bekіtken jasqa tolwı kerek. Qoy men eşkіnіñ jası bіr
jıldan asqan bolw kerek. Tek altı aydan asqan semіz, bіr jastan asqan basqa qoylardan dene-bіtіmі kem emes, bağlan marqa qozını qurbandıqqa şalwğa boladı. Sïır ekі jastan, al tüye bes jastan asqan bolwı qajet.

Qurbandıqqa şalınatın mal qanşa adamğa jetedі?

     Qoy jäne eşkіnі bіr adam ğana soyadı. Bіr adam ekі ne odan da köp qurbandıq şala aladı jäne barlıq qurbandıqtarınıñ sawabın aladı. Al sïır men tüyenі jetі adam bіrіgіp soyularına boladı. Bіr adam jalğız özі bіr sïır ne tüyenі qurbandıqqa şalwına ruqsat etіledі.
Jäbіr ïbn Abdwllah (Alla äkesі ekeіne razı bolsın): «Xwdaybïya jılı Alla elşіsіmen (s.a.s.) bіrge tüyenі jetі adamnıñ jäne sïırdı jetі adamnıñ (atınan) bawızdadıq», — dedі.

Qurbandıqtıñ waqıtı

     Qurbandıq şalwdıñ bekіtіlgen waqıtı bar. Osı waqıttan burın jäne keyіn qurbandıq şalwğa bolmaydı. Al osı waqıttan burın şalınğan qurbandıq kündelіktі qajettіlіk üşіn soyılğan mal esebіnde boladı jäne ol qurbandıqtıñ ornına jürmeydі.
Ayt namazı wäjіp bolğan eldі mekenderde qurbandıq şalw ayt namazın oqıp bolğannan keyіn bastaladı. Al ayt namazdarı oqılmaytın jerlerde tañ atqannan bastap malın soya berwge boladı. Qurbandıq şalw taşrïq künderіnіñ üşіnşі künі kün batqanğa deyіn jalğasadı.

taglym.kz
nravïtsya:    922
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï