18 Dekabr
03:34
Astana: -18 °C
Almatı: -8 °C
USD/KZT: 335.33
EUR/KZT: 395.49
RUB/KZT: 5.70
CNY/KZT: 50.75
Kerbez
17 şіlde 16:44
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

​Küyewіñіzge bağınwdı üyrenіñіz!..
Bul taqırıp menі burınnan tolğandırıp keledі. Bіraq jawap bіrden tabılmaydı eken. Eger äkesіz össeñ, er-azamatqa degen sıylastıq neden bastalwı kerek, ol qanday bolatının bіrden tüsіnw, tüysіnw oñay emes. Al, äke twralı anañ jağımdı eşteñe aytpasa, tіpten qïın. Aynalamda da esі durıs sıylawğa turarlıq er adam da bolmadı.

Olga Valyaeva, Resey

Äyelder arasında keñ taralğan añızdıñ bіrі:


«Erkektіñ bärіn sıylawdıñ qajetі de, sebebі de joq».

Bіrіnşіden, er adamdı äyel bar etedі. Janıñda özіñ sıylay almaytın erkek bolsa, onda bul äyeldіñ jawapkerşіlіgі. Äyelі sıylastığın arttırğanda bіrden özgerіp şığa keletіn erkekterdі köp kördіm.

Ekіnşіden, adamnıñ bärі Jaratqannıñ bіr bölşegі. Men de, küyewіm de, bіzdіñ balalarımız da. Adamnıñ bärі dünïe esіgіn perіşte säbï küyіnde aşadı. Adam degen bіr tamşı, Quday – şegі joq muxït.
Üşіnşіden, bärіmіz de, «іstey almaymız» degen «іstegіm kelmeydі» degen söz ekenіn tüsіnemіz.



Janıñdağı adam sıylawğa layıqsız dey salw – onı sıylap üyrenwden oñay. Sıylaw onıñ bolmısın qabıldawdan bastalmaq. Men äyel retіnde özіmnіñ küyewіmdі qanday bolsa, sonday etіp qabıldawım qajet. Munday sözdі jïі estïmіz. Sonı іs jüzіne aynaldırw qolımızdan kelіp jatır ma? Onı eş özgerіssіz qabıldaw sonday qïın ğoy.

Bükіl kemşіlіkterіmen;
Onıñ otbası jäne dostarımen qosıp;
Onıñ ömіr sürw saltın qabılday otırıp (päterі, ne onıñ joqtığı, aqşası köptіgі, ne mülde joqtığı);
Onıñ xobbïі jäne unatatın іsterіmen qosıp;
Ömіrlіk ustanımdarın qabıldaw.

Äyel ünemі küyewіm qaşan özgeredі dep kütedі. Qaşan qaltası qalıñdaydı, şeşesі men dostarınıñ pіkіrіne qulaq aswdı qoyadı, qaşan Quday twralı şın oylanadı dep kütedі. Onıñ eşqaşan özgermeytіnіn bіlw sonday awır.

Bіraq sıylaw üşіn özgermeytіnіn bіlіp qabıldaw mañızdı. Küyewіne qarap, oğan «Ïä» degen äyel, onı bar kemşіlіgі men artıqşılığın qosa bütіndey qabıldawı şart. Onıñ barlıq qïsıq-qıñır mіnezіn sol küyіnşe tek jan jarı ğana qabılday aladı. Bul bas ïyu. Moyındaw. Onımen bіrge öter ömіrіñde päterіñ bolmaytınına könw. Onımen eşqaşan şetelge şığıp, qımbat qonaq üylerde bolmaytınıñdı tüsіnw. Ol senen twğan balanı qıdırtıp, oynatpaytınına, balabaqşadan alıp ketpeytіnіne  moyınsunw. Otbasında kïkіljіñ şıqsa, onı psïxologqa ölseñ de ertіp bara almaytınıñdı bіlw. Ol eşqaşan bolmısın özgerte almaytının tüsіnw. Soğan könw.

Erkekter üylengende «äyelіm özgermese eken» dep tіleydі eken. Bіraq ol özgeredі. Äyel küyewge şıqqanda onı özgertіp alam dep ümіttenedі eken. Bіraq ol özgermeydі.

Bul tabïğat. Tabïğatpen kіm talasa aladı? Äyel awa-rayı sïyaqtı turaqsız. Onıñ köñіl-küyі, oyı, közqarası jïі özgerіp turadı. Erkek turaqtı. Ol qabırğa іspettі qozğalmaydı. Jartas sïyaqtı. Onıñ közqarası ömіr boyı özgermeydі.

Özgerwіn surasaq, onıñ äyelge aynalwın surağandaymız. Özіnіñ tabïğatın özgertse, ol märmär tastan ermeksazğa aynalmaq.

Erkek – kölіk іspettі. Ol baratın jerge jetkіzіp saladı. Eger äyel özіnіñ «mersedeste» emes, «jïgwlïde» kele jatqanın qabılday bіlse, bul degenіñіz oy-sananıñ іlgerіlewі. Osı kölіkpen jürgende artıq jıldamdıqtı kütwden saqtandıradı. Sonda äñgіme-düken qurwğa köñіl küy boladı. Terezenіñ sırtındağı älemge köz tastay otırıp, kölіkte otırwdıñ, mejelegen tusqa jetwdіñ raxatın sezіnesіz. Al, «jïgwlïde» otırıp alıp «mersedestіñ» kondïcïonerі bar edі, peşі jaqsı edі, mwzıkalıq pleyerі sapalı dep oylağannan kölіkpen jürgende eşbіr läzzat ala almay qalasız.

Al, endі menіkі nege «jïgwlï», körşіnіñ äyelіnde «BMV» dew basqa taqırıp. Sen o basta «jïgwlïdі» tañdağan soñ, öz tañdawıñdı sıylawıñ kerek. Jaydan jay emes qoy. Unatwdıñ bіr sebebі bolğanı anıq. Yağnï, ol sonşalıqtı jaman bolmağanı.

Ekіnşі añız: küyewіmdі sıylaw menіñ ömіrіmde eşteñenі özgertpeydі deydі.



Eger şığıstıñ vedalarına süyensek, erkek – bas. Bul onıñ ne іstegenі jäne qalay іstegenіne otbasınıñ berekesі täweldі degen söz. Däl osı jerde äyel moyın ekenі aytıladı. Ol bastı aynaldıradı. Ol bastıñ qayda qarap, ne jasay alatının körsetedі. Bul röl öte mañızdı. Durıs burmay qalsañ, gülzarğa barwdıñ ornına qorağa kіrіp ketesіñ. Al eger bastı arı-berі aynaldıra berseñ, eşqayda da jete almay qalarsıñ. Bas aynalıp qalar.

Eger erkek kölіk bosa, äyeldіñ qwatı – janarmay. Kölіkke may quymasañ, ol jürmeydі. Onıñ üstіne qanday may quyatınıñ da mañızdı. Sw qosılğanı boladı. Kölіk qayta-qayta buzıladı. Barar jerіñe jete almay qor bolasıñ. Sapalısı boladı degendey. Eşqanday qïındıq twdırmaytın.

Äyeldіñ erіne іltïpatı – onıñ janarmayı. Eñ sapalı bolwdıñ bіr ğana mümkіndіgі – erіñe degen qurmet. Äyelі erіn sıylağanda, otbasılıq ömіr güldenedі:

Küyewіn aynalasınıñ bärі sıylay bastaydı.
Sonıñ nätïjesі retіnde ol jaqsı jumısqa şaqırıladı.
Qïındığın bölіsetіn jaqsı dos tabadı.
Otbasınıñ ırısı artadı. Köp jağdayda mol tabısqa keneledі.

Munıñ barlığı özdіgіnen orın aladı. Äyel özіnіñ otbasılıq ömіrіn özgertkіsі kelse, erіne degen şınayı qurmetіn arttırwı kerek. Küyewіne äser etetіn, onıñ tabısın molaytatın tetіk osı ğana. Küyewіñdі şın sıyla.

Janarmaydıñ tağı bіr mіnezdemesі bar. Ol – adaldıq. Adaldıq mіndettі türde saqtalwı kerek.

Üşіnşі añız, «men onsızda ömіr sürermіn» dew. Bügіngі tañda erkіndіk, özіñdі asıray alsañ bolğanı degen pіkіr sänge aynaldı. Äyelder qızmette ösw üşіn, dekrette otırmaw üşіn, jumıs ornın joğaltpaw üşіn, küyewіnen artıq tabıs tabwğa barın saladı. Ata-analar da, ul oqımasa da qız oqısın dep, bar aqşaların solarğa jumsaydı. Osını «durıs tärbïe» dep bіledі. Jaqsı mamandıqqa ïe bolsa, qızdarı baqıttı boladı dep ümіttenedі. Özіn-özі asıray aladı dep köñіlі toq boladı. Kіm bіlsіn, ömіrde ne kütіp turğanın degen oy mazalaydı.

Bіraq… Nege şañıraq şayqaladı? Sebepterі köp. Al mağan bastı sebep mınaw sïyaqtı. Bіzdіñ elde äyelderdі qazіrgі kezde erkek sïyaqtı tärbïelep jatır. Qalay äyel bolwdı eşkіm üyretpeydі. Özgege qalay qamqorlıq jasaw kerektіgіn eşkіm aytpaydı. Öz üyіñde üylesіmdіlіk pen jaylılıq ornatwdı körsetpeydі. Balanı qalay tärbïelew kerek ekenіn üyretpeydі. Bіzdіñ analarımızdıñ mısalı köbіne ïgіlіkke bastamaydı. Köp analar balanı bіr özі ğana tärbïeleydі. Qızdar analarınıñ mıqtı ekenіn körіp ösedі. Anasın mıqtı bolğanı üşіn sıylaydı. Qasında arqasüyer azamatınıñ bolmawı tük emes, anası onsızda mıqtı, onsızda sıylı. Osı pіkіr іrgetas bolıp qalıp ketedі. Al, onıñ qatelіgіn eşkіm döp basıp ayta almaydı.

Tağı da kölіk taqırıbına oyıssaq. Alısqa jetw üşіn ärі jıldam jürw üşіn kölіkke ne qajet? Mayın awıstırıp, döñgelegіn ürletw… Oğan qamqorlıq kerek. Bunı äyel jasaydı. Äyelder özgelerge jılı qabaq tanıtıp, turmıstağı kïkіljіñnen saqtap-qorğawğa jaralğan. Äsіrese, erіnіñ jağdayın jasawğa mіndettі. Toyındırıp, kïіndіrіp, janın jaqsı äñgіmemen jaylandırw, köylegіnіñ jırtığın jamap berw…

Menіñ anam menі üydіñ tіrlіgіne aralastırğan emes. Ol tamaq jasawdı, kïіm tіgwdі, özіme qarawdı üyretpedі. Özіmnіñ de qızığwşılığım bolğan joq. Munday närselerdіñ asa mañızdı, qajettі ekenіn tüsіnbeppіn. Mektepte ekі sağat eñbek sabağı ötetіn. Sabaqta tamaq pіsіrw men kïіm tіgwge üyretwі kerek edі. Bіraq bіz onda köbіne basqa sabaqtardı orındaytınbız. Basqa sabaqtar ömіrde keregіrek dep eseptelіnetіn.

Mekteptі tämamdağan soñ jüregіm qalağan psïxologïya fakwltetіne emes, tabısı äldeqayda jaqsı matfakqa tüstіm. Onda tek esep üyrendіk. Oqw kezіnde eşkіm mağan asxanağa qanday perde іlgen jön, bіr jastağı balanı qalay oynatqan durıs ekendіgіn üyretpedі.

Menіñ anam menі üydіñ tіrlіgіne aralastırğan emes. Ol tamaq jasawdı, kïіm tіgwdі, özіme qarawdı üyretpedі. Özіmnіñ de qızığwşılığım bolğan joq. Munday närselerdіñ asa mañızdı, qajettі ekenіn tüsіnbeppіn. Mektepte ekі sağat eñbek sabağı ötetіn. Sabaqta tamaq pіsіrw men kïіm tіgwge üyretwі kerek edі. Bіraq bіz onda köbіne basqa sabaqtardı orındaytınbız. Basqa sabaqtar ömіrde keregіrek dep eseptelіnetіn.

Küyewge şıqtım. Qolımnan tük kelmeydі. Bos päterge köşіp keldіk. Pätermen ne іsteytіnіmdі bіlmedіm. Qanday tamaq jasap, ıdıs-ayaqtı qalay jïnaw kerek? Küyewіmnіñ şalbarın ütіktey almay, durıs perde tañday almadım.

Qazіr ol kezde tük bіlmegenіmdі tolıq tüsіnemіn. Äyel bіlwge tïіstіden eşteñe meñgermeppіn. Älі künge deyіn köbіn üyrenіp ketpedіm. Tamaq jasawğa qattı qïnalamın. Tüyme qadaw, jırtıqtı tіgwge ebіm joq. Üy jïnağandı jek köremіn. Gülge sw quyudı ılğï umıtıp ketemіn. Balağa aytıp beretіn taqpaqtarım da sanawlı ğana. Al, balalarım ekew boldı…

Men äyel bolwdı küyewge şıqqan soñ üyrene bastadım. Tamaq pіsіrwdі, tіgіs tіgwdі, kïіm jïnawdı, ertegі aytwdı. Otızğa kelіp osınıñ bärіn basınan  bastap üyrenw qïınğa soqtı. Al, şın mänіnde 5-7 jasta üyrenwge tïіstі dünïeler.

Qazіrgі otbasılarda äyeldі eñ bastı dünïege üyretpeydі. Äyeldі otbasınıñ jüregі bolwğa ïkemdemeydі. Senіmdі, adal dos bolwğa üyretpeydі. Al, otbasınıñ jüregі bolmasa, onda onıñ bіrlіgі, ıntımağı bolmaydı, otbası küyreydі. Öytkenі, jüreksіz otbası bolmaydı.

Şığıstıñ danalığı boyınşa äyel barlıq ïgіlіktі erі arqılı aladı eken. Ärïne, päterge, kölіkke aqşanı özі de taba aladı. Bіraq… Bul bіraqtıñ kemşіlіkterі köp:

Äyel özі qalağannıñ bärіne qol jetkіze almaydı eken. Materïaldı jetіstіktі tañdağan sayın äyel otbasılıq baqıttan qağıla beredі. Öytkenі, erі men balasına arnaytın waqıtı kemï tüsedі. Jubaylardıñ qarım-qatınası swıp ketedі. Erі şıdamay ketіp qalwı da ıqtïmal.
Jumıs іsteytіn äyel boyında erkekke tän qabіletterdі jetіldіredі. Mіnezdіñ özgerwі gormonaldı özgerіsterge uşıratadı. Türlі äyelderdіñ awrwı meñdeydі. Bul özgerіs janında qanday azamat bolatınına da äser etedі. Eger äyel erkekke aynala bastasa, onda janında qatın sïyaqtı erkek jürwі tabïğï qubılıs. Janıñda kіm bolsa da, sen onı özgerte almaysıñ. Ol erkek bola almaydı, sebebі erkektіñ ornı bos emes. Köp erkekter munday jupqa şıdamay, özіne  näzіktіgі basım äyelder tawıp alğan mısaldar az emes. Sol kezde ol mol tabıs tawıp, özіn erkek retіnde jetіldіredі. Bіrіnşі äyelі, nege ol menіmen osınday bolmağan dep tañ qaladı….
Jumıs іstegen äyel baqıttı bola qoymaydı. Eñ mañızdısı da osı bolsa kerek.

Törtіnşі añız, «aldımen ol menі sıylasın, al men sosın oylanıp köremіn» dew…

Özgenі özgertw mümkіn emes. Ol barşağa belgіlі aksïoma. Är adam özіn özgertwі kerek. Eger men küyewіmdі sıylasam, özіmnіñ äyelge tän mіndetterіmdі durıs orındasam, täñіr jaratqan küyіnşe qabıldasam, erkek sıylastıqqa sıylastıqpen jawap qatadı.

Sonımen, erkektі qalay sıylaydı? Іs jüzіnde onı qalay jüzege asıradı?

Eñ aldımen onı qabıldaw, onıñ ömіrіn qabıldaw. Bul іrgetas. Basqaşa qarım-qatınas damï almaydı.
Küyewіñdі jaqsartsam degen oyıñnan aynı. Äyelder üşіn osı närse qïındıq twğızadı. Oğan qarağan sayın «jaqsartsam» dep turadı…
Onıñ kemşіlіkterіn sanamalawdı doğarw. Olardı qabıldasañ, kemşіlіktі körwdі qoyasıñ. Äsіrese, är bölmege näskïіn şeşіp, laqtırıp ketkenge köz üyretw. «Tağı da ma?» dewdіñ ornına, dawısıñdı jumsartıp, «näskïіñdі şaşpaşı» de. Ol ündemey jïnap aladı.
Küyewіñe qarap, onıñ boyınan jaqsılığın ter. Onı tañdağan kezde tek jaqsı jaqtarın köremіz ğoy. Sosın äyel essіzdіkke berіlіp, er adamnıñ kemşіlіgіn termіşteydі. Keleşek qarım-qatınasta bul ädet turaqtı bekіtіledі. Tek kemşіlіgіn körw. Gül sıylasa, sıylağan şığar. Tabısı mol ma, erkek jumıs іstew üşіn bar emes pe? Men jumıs іstesem ne bolmaq? Balanı serwendettі, bіraq ol öz balası emes pe? Osılay jalğasa beredі. Durıstap oylanıp körgen adamğa, osınıñ bärі qurmetke layıqtı sebepter emes pe? Osınday mıqtı qılıqtarın bіr däpterge jaza berw kerek. Sіz üşіn, otbası üşіn jasağan barlıq jaqsılığın terіp jazw. Tіzіm kün ötken sayın tolısa beretіnіn bayqaysız. Sonda erіñіzge basqa közben qaraytın bolasız. Osıdan bastap qanday tamaşa janmen tağdır qosqanıñızdı sezіnetіn bolasız. Är adamnıñ boyınan jaqsı qasïetterdі körwge boladı. Tek ökpe-renіştі umıtıp, jaqsılıqtı eske tüsіrw kerek.
Küyewіñіzge bağınwdı üyrenіñіz. Aytqanın tıñdaw. Kelіsw. Onıñ aytqanın іstewge ıqılastı bolw. Erіñіz sіzdіñ kelіsetіnіñіzdі tüsіnwі kerek. Äyelі – jüregіne eñ jaqın dosı. Tek osınday qarım-qatınasta şın maxabbat ölmeydі. Eger erі äyelіne ol tüsіnbeydі, erteñ mïımdı aşıtadı dep sırın jasırsa, ol tıñdaytın basqa jürek tabatını anıq. Sol jürek onıñ ekіnşі jarı bolwı mümkіn.

Men üşіn bul taqırıp öte özektі. Bіraq özіmnіñ ornım men mіndetіmdі tüsіnw otbasımnıñ amandığın saqtawğa kömektestі. Barlıq dağdarıstı durıs şeşwge ıqpal ettі. Sondıqtan özіmnіñ bolmısımdağı özgerіstermen bölіskіm keldі.

Şañıraq şayqalmasın! Otbasınıñ jüregі äyeldіñ meyіrіmі! Näzіktіgіñіzdі eşteñege ayırbastamañız! Ömіrlіk otbası degen sayaxatta eş şarşaw körmeñіz!

Derekközі: dalanews.kz/
nravïtsya:    2049
Tegï: Arwlarğa keñes,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï