20 Sentyabr
02:42
Astana: 8 °C
Almatı: 13 °C
USD/KZT: 340.95
EUR/KZT: 408.73
RUB/KZT: 5.87
CNY/KZT: 51.80
Ekonomïka
21 säwіr 16:34
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Qızmettіk qısqartwlarğa qalay tüspewge boladı? Zañger keñesі
Densawlıq saqtaw jäne älewmettіk damw mïnïstrlіgіnіñ derekterі boyınşa, Qazaqstanda qısqarw qawpіmen turğan 170 mıñ qızmetkerler bar eken. Jumıs ornın qalay saqtap qalwğa bolatındığı twralı Qazaqstan qarjılıq qızmetterdі damıtw ulttıq qorınıñ törağası, tanımal zañger Mïxaïl Klençïn LS özіnіñ  suxbatında aytıp berdі.



- Qazaqstanda qanday jağdaylar kezіnde qızmetkerlerdі qısqartw bolwı mümkіn?

— Qazaqstan Respwblïkasınıñ Eñbek kodekіsіnіñ erejelerіne ïsäykes, jıl sayınğı aqılı eñbek demalısın buzwğa jäne waqıtşa eñbekke jaramsızdıq kezeñderіnde jumıs berwşіnіñ bastaması boyınşa eñbek şartın buzwğa jol berіlmeydі. Sonımen bіrge, eñbek şartı jumıs berwşіmen bіrge qızmetker basqa orınğa awıswdan bas tartsa, eñbek şarttarınıñ özgerwіmen baylanıstı jumıstı arı qaray jalğastırwğa qızmetkerdіñ bas tartwı, jumıs berwşі-zañdı tulğanı qayta qurılımdaw kezіnde jumıstı jalğastırwdan qızmetker bas tarqan kezіnde eñbek şartınıñ buzılw mümkіndіkterі qarastırıladı. Eñbek şarttarın qızmetkerdіñ waqıtşa eñbekke jaramsızdığı kezіnde, onıñ іşіnde jüktіlіk pen bala tww jäne bala kütіmіne baylanıstı demalıs alw kezіnde buzwğa ruqsat etіlmeydі.


- Eger qanday da bіr sebeptermen qızmetker qısqartwlarğa tüsse, bankten alğan nesïenі tölew merzіmіn uzartw üşіn ne іstewі kerek?

— Eñ bіrіnşі kezekte, tabısınan ayırılğan adamdar üşіn bankke barıp, orın alğan jağdaydı bayandap jäne jaña jumıs ornın tapqanşa nesïe tölew waqıttarın sozwdı surap ötіnіş jazwğa keñes berer edіm. Bankter ekі tarapqa da tïіmdі bolwı üşіn jïі kelіsіmge keledі. Bankke ötіnіşpen barğan kezde mümkіndіgіnde bank keñsesі arqılı kіrіs nömerіn tіrkey otırıp jazbaşa türde bergen jön. Bank pen qarız alwşı arasında jasalğan awızşa kelіssözder jïі kezdesedі, alayda olar ärtürlі sebepterge baylanıstı orındalmay qalıp jatadı. Sonımen bіrge bіz banktіk qarızdardı keşіrw nemese sotta jeñwge wäde bergen küdіktі azamattardan abay bolwdı eskertemіz. Ökіnіşke oray, banktіk borışkerler arasında türlі sïpatqa ïe, aqşa tabwdıñ ne bіr qïturqı täsіlderіn meñgergen alayaqtar probleması jeterlі, osınday jağdaylarğa tap bolğandar borışkerler problemaların odan ärі tereñdete tüsedі.


- Eger borışker alğan nesïesіn tölemese onı qanday jazalar kütіp tur?

— Eger qarız alwşı özіnіñ alğan qarızdarın belgіlengen merzіmder іşіnde tölemegen jağdaylarda, borışkerge qarız şarttarına säykes joğarı ayıppul nemese ötemaqı tölew jazaları bekіtіledі. Onıñ üstіne, keybіr jağdaylarda bank barlıq qarız somması, onıñ sıyaqı men ötemaqıların qosqandağı sommanı öndіrіp alw üşіn sotqa şağımdana aladı. Eger qarız kepіl negіzderіnde berіlgen jağdaylarda, sottıq jäne sottan tıs tärtіpterde kepіlge qoyılğandı ïemdenwge quqılı – ol kepіl şarttarına baylanıstı boladı.
- Qorğa köp jağdaylarda qazaqstandıqtandan
S kakïmï jalobamï kazaxstancı çaşe vsego obraşayutsya v fond?

—Kepіl men qarız şarttarın orındaw kezіndegі bank pen qarız alwşı arasındağı twındağan mäseleler köp kezdesedі. Munday problemalar qarız alwşı tölemge qabіletsіz bolsa jäne tölem merzіmіn sozıp alğan kezde twındaydı. Osı kezde banktіk taraptar köptegen suraqtardı twındatatın belgіlі bіr şaralardı qabıldaydı.


- Qazaqstandağı eñbek narığındağı jağdaylar wşıqqannan keyіn nesïesіn tölewge mümkіndіkterі bolmawına baylanıstı qorğa kelіp tüsken şağımdar sanı arttı ma?


— Eñbek jağdayınıñ özgerwіne nemese basqa da sebepterge baylanıstı kelіp tüsken şağımdarın sanına baylanıstı özgergendіgіn döp basıp aytw qïın, onıñ üstіne tutınwşılarğa kömek qolın sozwğa tіkeley rettewşіlerdіñ mіndetterіne kіredі, al qordıñ tek täwelsіz uyım retіnde ğana ol jumıstardı jürgіze aladı.
Ötіnіş berwşі bankpen dïolog jasaw arqılı saraptamalıq qorıtındı alwğa mümkіndіgі bar. Alayda, qızmettіk ştattardıñ qısqartılwı sözsіz orındalmağan zañdı aqşalay mіndettemeler sanın barınşa arttırwğa alıp keledі. Bul sözsіz.
 
- Qarjılıq qızmetterdі damıtw ulttıq qorı qurılğannan bastap qanşa ötіnіş kelіp tüstі?
 
— Osı jerde ayta ketw kerek, tutınwşılardıñ qarjılıq quqığın qorğaw qordıñ negіzgі bağıttarı bolıp tabılmaydı. Bіraq munday jumıstar Ulttıq banktіñ qarjılıq qızmetterdі tutınwşılardıñ quqıqtarın qorğaw boyınşa departamentіnіñ qoldawımen turaqtı negіzderde jürgіzіlep turadı. 2014 jıldıñ 1 jeltoqsanı men 2015 jıldıñ 31 nawrızı aralığında 76 ötіnіş qaraldı. Onıñ üstіne, kün sayın Ulttıq bank janındağı qoğamdıq qabıldawında qor ökіlderі ärtürlі mäseler boyınşa qazaqstandıqtarğa keñes beredі.
 

Derekközі: lsm.kz
 
 
nravïtsya:    1392
Tegï: Narıq jäne turmıs,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï

  • ayda2015-11-21 15:00:16
    Salemstsızba. Menіñ surağım aqşalay qarız berіp eşkanday qolxatsız odan keyіn ol kіsі bermese qanday zañ jolımen jəne kïіmge barıp şağımdı jazwğa boladı? Zañnama boyınşa qanday bap tarmaqtarmen іs qozğawğa boladı? Bwl jağday kandaï organdarğa jügіnwge boladı? Aldın ala raxmet jawap berseñіz surağıma.