19 Avgwst
04:05
Astana: 12 °C
Almatı: 11 °C
USD/KZT: 332.80
EUR/KZT: 390.57
RUB/KZT: 5.60
CNY/KZT: 49.88
Ekonomïka
25 aqpan 12:39
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

​Medïa narıq jäne longrïd formatı
Texnïka men texnologïyanıñ damwı qazaq jwrnalïstïkasın ülken ağınğa alıp keldі. Qazіr barlığı derlіk özgerdі... Adam sanası, ömіrlіk qundılıqtar, kerek deseñіz aqparattı berw formatı.



Ğılım men texnologïyanıñ damwı aqparat berwdіñ mıñdağan joldarın usındı. Dästürlі ürdіs, yağnï gazet-jwrnal, baspa bіrte-bіrte tarïx qoynawına ığısa tüstі. Onıñ ornının ïnternet-jwrnalïstïka almastıra bastadı...
Osı salanı zerttep jürgen mamandardıñ pіkіrіnşe, ïnternettegі mätіndі dästürlі prïncïp boyınşa, yağnï gazet-jwrnaldağı maqalalar sïyaqtı kölemdі etіp jarïyalaw, şekten tıs aqparat berw mïdı şarşatıp jіberedі-mіs. Berіletіn aqparattıñ qısqa jäne naqtı bolwı öte özektі. Alayda, qoğamnıñ özektі mäselesіn «şoltïtıp» qalay bere alamız. Bul rette  qazіrgі kezde damıp kele jatqan –longrïd formatı erekşe nazar awdartadı.

«Bolaşaqta qazaq jwrnalïstïkasında aqparat berwdіñ jaña formatı – longrïd arqılı damïtın boladı. Äsіrese, qoğamnıñ özektі problemasın qawzaytın taqırıptardı  osı formatpen berwdіñ mañızdılığı artadı»,- deydі  «Şevron kompanïyasınıñ demewşіlіgіmen Türkіtіldes jwrnalïstïka qorı» ötkіzgen «Käsіbï şeberlіk jäne jwrnalïstïka»  taqırıbındağı trenïngte «Suraq-jawap» saytınıñ negіzіn qalawşı  Erbol Serіkbay.

Longrïd sözі ağılşınıñ “long read”-uzaq oqw sözіnen şıqqan. Bul ïnternette aqparattı berdіñ jaña formatı. Özderіñіzge belgіlі jayt, ïnternette sala-qulaş aqparattardı berw mümkіn emes. Onı eşkіm qaramaydı da. Alayda, longrïd – osı mäselenі basqa jağınan şeşwdі usınadı. Longrïd -  ol tek mätіnderden ğana turmaydı onda vïdeorolïkter, ïnfografïkalar, tusaw keserler, fondı mwzıka, ïllyustracïyalar (onıñ іşіnde ïnteraktïvtі), sіtemeler, taqırıp boyınşa aytılğan oylar t.b. boladı. Longrïd bіrtutas tarïx retіnde qabıldanadı. Basqaşa aytqan kezde, sіzdіñ materïalıñızdı aşqan adam sіz kötergen mäsele twralı jan-jaqtı, tolıq mälіmetter alwı tïіs.



vashredaktor.com saytı qazіrgі longrïdtіñ tïpterіn bılay jіktep körsetedі:

1. Reportaj. Oqïğanı swrettemeymіz – öytkenі sensіz de onı barlığı bіledі. Bul materïaldı berw kezіnde «men» esіmdіgіn qoldanbañız. Munda sіz  oqïğanıñ bastı keyіpkerі emes, tek xabarlawşısız, yağnï sіz oqırmandarğa oqïğanı özіnіñ közіmen körgendey etіp usınwıñız tïіs.

2. Qayta qurw. Bul materïal bolğan oqïğanıñ sebepterі men saldarların oy saraptamasınan ötkіzetіn qayta qurw tіzbesі bolwı tïіs. Munday tïptegі longrïdte qosımşa ayqındağış quraldar mañızdı röl oynaydı: äwenmen süyemeldew, vïdeo qoyılım t.b.

3.Potretter (ekіnşі atawı − people stories).  Munday tïpke portrettіk suxbat jäne oçerk jäne ğumırnamalıq swrettewler jatadı. Mundağı maqsat – bastı keyіpkerdіñ tür-tulğasın, ömіrlіk ustanımın, közqarasın aşw. Bіr sözben aytqan kezde tulğana özge adamdardan daralap körsetw. Mundağı bastı aspekt  joğarı sapalı jäne oylastırılğan ïllyustratïvtі qatarlar.

 Jalpı bul format batıs narığın äwelden damıp özіnіñ belgіlі bіr mïssïyasın orındap ülgerdі. Özgenі aytpağanda, orıs medïa narığında longrïd formatında aqparat berw qarqındı damıp kettі. Mäselen, reseylіk beldі basılımdar http://kommersant.ru/, lenta.ru t.b. ïnternet basılımdarı mañızdı jäne tarïxï oqïğalardı longrïd formatında berwden aldına jan salmay kele jatır. Mäselen, «Kommersant» basılımı dayındağan «Den, kogda naçalas voyna» attı longrïd formatındağı  soğıs bastalğan künnіñ är mïnwtındağı oqïğanı qamtïdı. Ülken tarïxï oqïğanı keremet etіp usınadı.  Awqımdı mätіndі qalay ayağına deyіn jalıqpay oqıp qoyğanıñızdı  sezbey qalasız. Üzdіk longrïdtermen tınısqıñız kelse mına sіltemenі basıñız: http://monocler.ru/16-longridov-kotoryie-hochetsya-peresmatrivat-i-perechityivat/




Al bіzde bul ürdіs qalay damıp kele jatır...Ortalıq Azïya jäne Äzіrbayjandağı jarnama twralı tuñğış sayttıñ negіzіn qalawşı Farxad Kwçkarov: «Orta Azïyadağı dïzayn-jobalar, ïnternet-medïa ïndwstrïyası beybereketsіz, bosañ damıp kele jatır. Öytkenі bіzde osı salada käsіbï közqaras pen ortaq ereje joq»,- degen eken. Bіz şındığın aytw kerek, zamanawï texnïka men texnologïyanı endіrw, qazaq jwrnalïstïkasına jaña longrïd, ïnternet-brendïng sındı oqırmandar suranısın qanağattandıratın formattardı endіrwde keşewіldep kelemіz. Tek myprofession.kz degen saytında  longrïd degen bölіm aşılğan. Bіraq onda bіrde bіr jazba tіrkelmegen eken.

Zaman ağısınan qalmaw, bäsekelі ortada özіnіñ oqırmandarın joğaltpaw, medïa narıqtağı oqırmandardıñ suranısın qanağattandırw jaña texnologïyanı jıldam ïgerіp paydalanw – qazіrgі qazaq tіldі jwrnalïsterdіñ bastı maqsattarınıñ bіrі bolıp qala beredі.

Avtorı: Sayagül Jarılqasın
nravïtsya:    1040
Tegï: Glavnaya, Medïa narıq,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï