21 Oktyabr
05:29
Astana: 6 °C
Almatı: 2 °C
USD/KZT: 335.24
EUR/KZT: 395.82
RUB/KZT: 5.82
CNY/KZT: 50.65
Älem jañalıqtarı
1 mawsım 15:58
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Orazanıñ densawlıqqa 10 paydası
Közdі aşıp jumğanşa 12 aydıñ іşіndegі eñ qasïettіsі Ramazan ayı da kelіp qaldı. Bul ayda künnіñ aptaptı ıstığına, jumıstıñ qaptawına qaramastan küllі musılmandar awız bekіtіp Allanıñ aldındağı parızın ötewge kіrіsedі. Jaratwşı Ïemіz bіr іstі quldarına parız etse onda ol närsede pende üşіn ekі dünïede de payda bolatını sözsіz. Ïslamnıñ bes tіregіnіñ bіrі oraza da solay. Onıñ qasïetterі, şarapatı twralı, sonday-aq awız bekіtwşіnіñ şeksіz sawaptarğa keneletіnі jaylı Quran ayattarı men payğambar (s.ğ.s) xadïsterіnen oqıp, ïmamdar awızdarınan estіp jürmіz. Bul – orazanıñ adamğa äkeletіn rwxanï paydası. Bіraq, bul maqalada bіz awız bekіtwdіñ rwxanï emes adam densawlığına äkeletіn dünïelіk paydası twralı äñgіme qozğağandı jön körіp otırmız.



Bіrіnşіden, qazіrgі medïcïnalıq іzdenіsterdіñ nätïjesіnde oraza turğısında üş närsenі aytwğa boladı:

1. Oraza – іşіp-jewden toqtalatın jäy ğana dіnï joralğı ğana emes sonday-aq, onıñ adam densawlığına zor paydası bar ekenі qazіrgі tañda däleldenіp otır;
2. Oraza – adam tolıqqandı ömіr sürw qalpın ustap turwı üşіn mañızdı process;
3. Oraza – adamğa tamaq jew, tınıs alw, uyqı, іs-qïmıl sïyaqtı adam organïzmіne ömіrlіk mañızı bar qubılıstardıñ bіrі bolıp tabıladı. Eger adam uzaq merzіmge uyqıdan ne tamaq jewden tıyılsa densawlığına zaqım kelіp, dertke şaldığatını sekіldі adam oraza ustamasa ağzalarına zïyan keletіnі anıqtalıp otır.  

Endіgі kezekte orazanıñ oñ qasïetterіnіñ onına jeke-jeke toqtalayıq.

 1. Jaswşalar jañarıp eskіlerі joyıladı

Oraza – adam organïzmіndegі qajetіnen artıq jäne eskі jaswşalardı joyuşı qızmetіn atqaradı. Orazanıñ tärtіbі boyınşa adam jılına bіr ay tolığımen awız bekіtedі. Künіne kem degende 14 sağat jep-іşwden tıyılıp, odan keyіn bіrneşe sağatqa awızın aşıp äl jïnap alw qajet. Bul – adam ağzasındağı jaswlardı jandandırıp, kerek emesterіn joyu processіne qajet waqıtqa dälme-däl keledі. Adam qarnı aşqan kezde älsіz jaswşalar özdіgіnen joyılıp, aştıqqa qarsı turw üşіn adamnıñ іşkі organïzmderі belsendіlіkpen jumıs іsteydі. Osı sätte adam ağzalarınıñ belsendіlіgі artıp, ömіrşeñdіgі küşeye tüsedі. Sonday-aq oraza adam organïzіmіn tas, artıq et, may mölşerі sïyaqtı zïyandı zattardan arıltadı

2. «Qant» awrwına tosqawıl boladı

Oraza tutw – qandağı qant ülesіn barınşa tömen mölşerge tüsіrwge ülken septіgіn tïgіzedі. Sebebі, oraza ustağan kezde adamnıñ uyqı bezі dem aladı. Uyqı bezі qanttı kraxmaldı zattar men maylarğa aynaldıratın ïnswlïn böledі. Eger adam uyqı bezіnіñ şığaratın ïnswlïnen artıq mölşerde tamaq jeytіn bolsa onda bul uyqı bezіne awır tïіp jumıs іstew belsendіlіgіn tömendetedі. Osılay jalğasa berse uyqı bezі öz fwnkcïyasın atqarwdan qaladı. Osı waqıtta adam boyındağı qant qanğa taray bastaydı da onıñ qandağı quramı bіrte-bіrte köbeyіp adam qant awrwına şaldığadı. Qazіrgі älemnіñ bіraz jerіnde qant dertіne şaldıqqan adamdardı oraza tutw arqılı emdew etek alwda. Awız bekіtw arqılı qant arwın emdew procesі bılay jüredі: pacïent üş apta boyı künіne (qanındağı qanttıñ mölşerіne baylanıstı) künіne 10 sağatpen 20 sağat arasında awız bekіtedі. Odan keyіn awız aşqan kezde jeñіl tamaqtarmen qorektenedі. Bul xïmïyalıq därі-därmekterdі qoldanbay qant awrwın emdewdegі öte utımdı jol ekenіn medïcïna däleldep otır.

Francwz bïologı, іşkі ağzalar boyınşa bіlіktі därіger bolğan, Nobel sıylığınıñ lawreatı Aleksïs Karrel özіnіñ «Belgіsіz adam» degen eñbegіnde bılay deydі: «Adamdar barlıq ğasırlarda oraza tutqan. Sonday-aq barlıq dіnder tamaq-swdan tıyılıp awız bekіtwge şaqırwdan eşqaşan tıyılğan emes. Adam awız bekіtkende eñ bіrіnşі aştıq, odan soñ denede älsіzdіk sezіnedі. Keyde osınıñ äserіnen adam qobaljwı da mümkіn. Bul sırtqı bolıp jatqan jağdaylar, bіraq іşkі organïzmde qubılıstar buğan qarağanda mañızdıraq. Osı sätte büyrektegі qant qïmıldaydı, onımen bіrge terіnіñ astında saqtalğan maylar da qïmıldap erïdі. Іşkі ağzalar men jürek bіr qalıptı jumıs іstewі üşіn barlıq organïzm özіndegі saqtalğan qordan qajettі energïya jumsay bastaydı. Bul – bolaşaqta adam organïzmіnіñ jaqsı jumıs іstewіmen qamtamasız etedі». Karrel aytıp otırğan tamaqtan belgіlі bіr merzіmge tıyılıp, awız bekіtw – musılmandardıñ orazasa tutw ülgіsіne tolıqtay keletіn ayta ketken jön.

 3. Artıq salmaqtan arılwğa äserіn tïgіzedі

Eger oraza ustawşı awız aşqannan keyіn jeytіn tamaq mölşerіne şektew qoyıp, durıs rejïmmen jürse boydağı artıq salmaqtan arılwğa oraza taptırmaytın ädіs. Yağnï, adam uzaqqa waqıtqa qarnı aş jürіp bіrden awız aşqan kezde tamaq pen swsındarğa toyıp almağanı jön. Sebebі bul kerіsіnşe salmaqtıñ köbeyuіne äkep soğadı. Alla elşіsі (s.a.s) awız aşar kezde tek bіrneşe qurmalardan däm tartıp, az ğana sw іşіp aqşam namazına turatın. Payğambarımızdıñ (s.a.s) osı bіr ädetі bärіmіzge ülgі bola aladı. Sebebі qurmanıñ quramında qant bar, al qant qan quramına tez taraydı sol sebeptі adam awzın qurmamen aşatın bolsa bіrden toqşılıqtı sezіnedі. Sonımen qatar qurma adam ağzaları qalıptı jumıs іstew üşіn qajettі energïyamen qamtamasız etedі.

Köp adamdar künі boyı tamaqtan tıyılıp awız aşqannan keyіn bіrden awır, maylı tamaqtardı, kökenіsterdі jep bastaydı. Bul tağamdardı asqazan qorıtwı uzaq waqıt aladı. Ağza asqazanğa tüsken tamaqtan özіne kerek energïyasın alıp ol qantqa aynalwı sebebіnen adam toqşılıqtı sezіnedі. Bіraq kіsі bärіbіr özіn aş sezіnіp tamaqtıñ üstіne tamaqtı jey beredі, söytіp organïzmіne qajettі energïyanı mölşerіnen asırıp jіberedі. Osılayşa oraza ustaw özіnіñ qasïetterіnіñ bіrіn joğaltıp, adam artıq salmaq qosıp semіzdіkke uşıraydı. Ärïne Alla şarïğatınıñ bіzge qalağanı bul emes.

4. Terі awrwlarına paydası

Awız bekіtwdіñ terі awrwlarımen küreswde paydalı äserі bar. Sebebі adam oraza tutqan kezde qandağı sw mölşerі azayadı, yağnï terіdegі sw quramı da kemïdі degen söz. Bul  – terіnіñ qwattılığın arttırıp, zïyandı mïkroptar men bakterïyalarğa qarsı turwğa kömektesedі. Sonday-aq qışıma awrınıñ adam denesіne ärі qaray taralwın toqtatıp, terіnіñ maylanwı men allergïyadan jazılwğa da oñ äserіn tïgіzedі.

5. Tuz baylanw arwına paydası

Bul dert köp tamaqtanwdan äsіrese etten jasalğan önіmdermen köp qorektenwden payda boladı. Sonday-aq adam şamasınan tıs tamaq jegende bulşıq etterdegі proteyn quramı tım köbeyіp, buzıla bastaydı. Bul adam bwındarına äsіrese ayaqtağı ülken barmaqqa nesep qışqılınıñ jïnalwına äkep soğadı. Adam tuz baylanw awrwına şaldıqqan kezde älgі bwındar іsіp, qızaradı da awırta bastaydı. Sonday-aq qandağı nesep tuzınıñ mölşerі köbeyіp ol büyrekke jïnalıp, tunadı. Bul process aqırında büyrekte tas payda bolwına äkep soğadı. Sondıqtan tamaq pen swdan tıyılıp bіraz waqıtta awız bekіtw bul derttі emdewdegі utımdı jol.

6. Qan qoyulanwıñ aldın aladı

Köptegen musılman jäne musılman emes ğalımdarı awız bekіtwdіñ denedegі maydıñ quramın azaytwmen qatar xolesterïn mölşerіn de bäseñdetetіnіn jarısa aytadı. Xolesterïn degenіmіz ol – qan tamırlarına tunatın zat. Denedegі maydıñ quramı köbegen sayın xolesterïn mölşerі de ulğayadı. Bunıñ artı arterïoskleroz (qan tamırlarınıñ maylanwı) dertіne jäne jürek pen mïdağı qannıñ qoyulanwına äkep soğadı.    

Ïä, Alla Tağalanıñ «Bіlseñder, oraza ustağandarıñ özderіñe jaqsı» degen ayatın estіgende tañ qalwdıñ qajetі joq. Bіzder tamaqtı tım köp jep özіmіzdіñ densawlığımızğa zalal keltіrіp jatamız. Eger bіz Alla şarïğatı men payğambar (s.a.s) jolın ustanıp tamaq köp jewden tıyılıp, ayına kem degende üş kün oraza tutıp jüretіn bolsaq bul dertterge şaldığw ıqtïmalı bäseñdey tüsetіnі anıq.

7. Adam ağzaların wlı zattardan tazartadı

Qazіrgі kezde tağam önіmderіn uzaq merzіmge saqtaw üşіn quramına xïmïyalıq qospalar qosılatının barşamız bіlemіz. Bul önіmder adam asqazanına tüsken kezde wlı zattarğa aynalıp denedegі maydıñ іşіne saqtalıp qaladı. Adam uzaq waqıt tamaqtan tıyılwı älgі maydağı wlı zattardıñ erwіne äkeledі. Oğan qosa adam organïzіmіn wlı zattardan qorğawğa jawaptı büyrek, bawır sïyaqtı ağzalarğa öz fwncïyaların atqarwğa kömektesedі. Sonday-aq awız bekіtw kezіnde durıs tamaqtanıp, artıq tağamnan bas tartatın bolsa bul organïzmnıñ ïmmwnïtetіn küşeytedі.

Makfon degen amerïkalıq därіger bılay deydі: «Barlıq adam tіptі awrw bolmasa da oraza ustawğa muqtaj. Sebebі qazіrgі tağam önіmderіnіñ wları adam boyına sіñіp qaladı. Bul adamdıñ organïzmіnіñ belsendіlіgіn tejep, boyına awırlıq salıp özіn awrw sïyaqtı sezіnwge aparadı. Al adam awız bekіtken kezde älgі wlı qaldıqtar adam boyınan joyılıp, ağzalar tazalanadı. Boyındağı aştıq kezіnde joyılğan jaswşalar oraza ustap bolğannan keyіn 20 künge jetpey qayta jañaradı. Denedegі wlı qaldıqtar ketіp, jaswlar jañarğan soñ adam özіn jeñіl sezіnіp, qwatqa ïe boladı».

8. As qorıtw jüyesі dem aladı

Awız bekіtw – as qorıtw jüyesіnіñ dem alwına mümkіndіk beredі. Degenmen adam organïzіmі özіnіñ tabïğï fwnkcïyaların atqaradı jäne tamaq qorıtwğa arnalğan söl ädettegіden az mölşerden bölіngenіmen söl bölw processі qalıptı jağdayda öz qızmetіn atqara beredі. Bul adamnıñ söl bölw jüyesіn jaqsartıp, bіr qalıpqa tüsіredі. Bіraq bіr eskerte ketetіn jäyt oraza ustağan kezde asqazan qışqıldıq bölwdі toqtatpaydı. Yağnï, asqazanında jarası bar adam awız bekіtw kezіnde abay bolwı qajet.

9. Jağımsız täweldіlіkterden arılw

Jağımsız täweldіlіkter dese aldımen köz aldımızğa tütіnі burqırağan temekі keletіnі xaq.  Ökіnіşke oray oğan täweldіlіkten jäy adamdardı aytpağanda bes waqıt namazın oqıp jürgen bawırlarımızdıñ arasında da zardap şegіp jürgender bar. Sonday kіsіler üşіn ramazan ayı – aram ädetten arılwğa taptırmaytın kezeñ. Sebebі basqa künderі «temekіnі tastaymın» dep özіñіzge wäde berіp artınan näpsі qurğırdıñ aytqanına іlesіp ketkenіñіzben, orazanıñ waqtında Alladan qorqınış budan sіzdі ïnşalla qaytaradı. Ärïne qazіrgі zamanda täwіldіlіktіñ tür-türі köbeyіp kettі. Bulardan arılw aldımen adamnıñ özіne baylanıstı. Orazanıñ künіnde toqtatıp, tünіnde qayta bastawı da mümkіn. Bіraq bіlіp qoyıñız, Ramazan ayı tek awız bekіtіp qana qoymay sonday-aq jaman sözderden, usqınsız ädetterden, jağımsız täweldіlіkterden ayırılwğa kömektesetіn mümkіndіk ayı. Arıla almay jürgen täweldіlіkterіñіz bolsa mümkіndіktі jіberіp almañız.

10. Qan qısımın tüsіrw men bas awrwına paydası

Awız bekіtw – qan qısımın tüsіrwge jäne qannıñ qoyulanwı qawpіn azaytwğa bağıttalğan tabïğï jol. Öytkenі adam uzaq waqıtqa tamaqtan tıyılğan kezde boyğa qajettі energïyanı jetkіzw üşіn organïzm denedegі maymen qosa glyukozanı jağa bastaydı. Sonday-aq adam boyındağı tamaq quramı jäne adrenalïn sïyaqtı gormondar azayadı. Bunıñ bärі boydağı qan qısımınıñ tüswіne äkeledі.

Ağayın, qarap otırsaq Alla Tağala bіzge oraza ustawğa ämіr berw arqılı tek Aqıretіmіzdі emes osı dünïede de denіmіz saw bolıp jürwmіzdі qalağan eken. Rasında bіzge Jaratwşımızday meyіrіmdіlіktі, şapağattı eşkіm körsete almaydı. Endeşe bіz awız bekіtw arqılı Aqıretіmіzge azıq jïnawımızben qatar osı dünïede ozadı ekenbіz. Alla ustağan orazalarıñızdı qabıl qılsın!
nravïtsya:    1627
Tegï: Qoğam, Densawlıq, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï