22 Oktyabr
03:26
Astana: 2 °C
Almatı: 12 °C
USD/KZT: 335.24
EUR/KZT: 395.82
RUB/KZT: 5.82
CNY/KZT: 50.65
Mädenïet
7 mawsım 10:30
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Salıqtan qaşqan juldızdar är tïın üşіn jawap beretіn kezeñ kele jatqanın umıtıp jür



Qazіrgі waqıtta  salıq tölewşіler men bïznes ökіlderіne jasalıp jatqan jeñіldіkter men kepіldіkter türі san alwan. Bïznestі jürgіzwge jäne salıq tölewşіlerge ıñğaylı bolw üşіn üstіmіzdegі jıldıñ bіrіnşі qañtarınan bastap  Salıq kodeksіne de bіrqatar oñtaylı özgerіster engіzіldі. Sonımen qatar, mülіktі jarïyalawğa baylanıstı  zañğa da aytwlı özgerіster engіzіlіp, onıñ merzіmі 2016 jıldıñ 31 jeltoqsanına deyіn sozıldı.

Qazіrgі waqıtta  salıq tölewşіler men bïznes ökіlderіne jasalıp jatqan jeñіldіkter men kepіldіkter türі san alwan. Bïznestі jürgіzwge jäne salıq tölewşіlerge ıñğaylı bolw üşіn üstіmіzdegі jıldıñ bіrіnşі qañtarınan bastap  Salıq kodeksіne de bіrqatar oñtaylı özgerіster engіzіldі. Sonımen qatar, mülіktі jarïyalawğa baylanıstı  zañğa da aytwlı özgerіster engіzіlіp, onıñ merzіmі 2016 jıldıñ 31 jeltoqsanına deyіn sozıldı. Sol özgerіsterdіñ nätïjesіnde qanşama  swbektіler tölenbegen salıq jawapkerşіlіgіnen bosatılıp, jıljımaytın mülіkterіn  zañdastıratın quqıqqa  ïe boldı. Yağnï, memleket tarapınan jasalıp jatqan bunday jeñіldіkter ötkenge keşіrіm jasaw arqılı bolaşaqqa senіmmen qadam baswğa zor mümkіndіkter berіp otırğanı aqïqat. Soğan qaramastan, salıq tölewden jäne mülkіn jarïya etwden jaltarıp, köleñkelі bïznestіñ ıqpalınan şığa almay jürgen swbektіler älі de az emes. Bul mäsele äsіrese köñіl köteretіn änşіl, toyşıl jäne oyınşıl  qawımnıñ іşіnde keñ örіs alıp otır. Olar – mädenïet pen şow bïznes ökіlderі  jäne asabalar.

Mısalı, ötken jılı Almatı qalalıq mädenïet basqarmasınıñ bergen mälіmetterі boyınşa, käsіpkerlіktі mädenïet jäne şow bïznes salası boyınşa jürgіzetіn salıq tölewşіlerdіñ atqaratın qızmetіne taldaw jasalğan bolatın. Solardıñ іşіnde 163 salıq tölewşіnіñ  41-і ğana jeke käsіpker retіnde  tіrkelgendіgі anıqtaldı. Osılayşa, salıq tölewşі retіnde tіrkelmegenderdіñ sanı 122 bolıp otır. Bul cïfrlardı tolıq mälіmet dep te aytwğa bolmaydı. Sonımen qatar jwırda «Forbes.kz» jwrnalında  şow bïznes salasında atı şıqqan juldızdarımızdıñ reytïngі jarïyalandı. Sonıñ nätïjesіnde esіmderі elge tanımal qanşama adamdarımızdıñ özі kölemdі tabıs ïelerі bola turıp, salıq organında tіrkelmegen jäne memleketke bіr tïın da salıq tölemegenderі anıqtalıp otır. Söytіp, qımbat üyler men qımbat kölіkterdі, qımbat kïіmderdі paydalanıp, qımbat klïpter tüsіrіp  jürgen belgіlі öner tarlandarınıñ memleket müddesіnen tıs qalıp jürgenderі ökіnіştі. Bіz bul jerde memleket müddesі dep olar tölemegen qanşama mïllïondağan salıqtı jäne jarïyalanbağan jıljımaytın mülіkterdі aytıp otırmız. Sondıqtan da qazіrgі waqıtta mädenïet jäne şow bïznes ökіlderіn salıq organında tіrkew jäne salıqtı mäjbürlі türde deklaracïyalaw  mäselelerі qatañ qolğa alınıp jatır. Buğan qosa prodyuserlіk qızmet, dıbıs jazw, klïpter tüsіrw sïyaqtı qızmet salası da salıqtıq baqılawğa alına bastadı. Mısalı, atalmış jwrnaldıñ mälіmetі boyınşa, belgіlі änşі Bürkіttіñ 2015 jılğı tabısı (dollardıñ eskі bağamımen alğanda) 1 mïllïon AQŞ dolların qurağan. Alayda ol jeke käsіpker retіnde salıq organında tіrkelmegen jäne özі jasap jürgen şow bïznesі boyınşa memleketke bіr tïın da salıq tölemegen. Buğan qosa belgіlі änşіler  Asxat Tarğın (tabısı 172,8 mïllïon teñge), Alïşer Karïmov (135 mïllïon teñge), Dïlnaz Axmadïeva (108 mïllïon teñge), Baqtïyar Mamedov (90 mïllïon teñge), Älï Oqapov (54 mïllïon teñge), Janar Duğalova (45 mïllïon teñge). Osı attarı atalğan öner juldızdarı da sonşalıqtı qomaqtı tabıs tapqandarına qaramastan, salıq tölewden boyların awlaq salğan. Al endі salıq tölewşі jeke käsіpker retіnde tіrkelgen öner juldızdarı da bar. Olar – Lwïza Karïnbaeva men Maqpal Ïsabekova. Alayda, salıq organında salıq tölewşі retіnde tіrkelgenіmen, olar da salıq tölewden jaltarğan.

Köp adamdar özіnіñ salıq tölewden jaltarıp jürgen äreketіnіñ köleñkelі ekonomïkağa jatatınına jetkіlіktі män bere bermeydі. Al endі kez-kelgen zañsız jasalğan ärekettіñ surawı da, jawapkerşіlіgі de bolatının umıtpağan jön. Onday surawdıñ bolatın waqıtı alıs emes. Twrasın aytqanda, üstіmіzdegі jıldıñ 31 jeltoqsanında mülіktі jarïyalaw twralı  Zañ özіnіñ qoldanılw merzіmіn toqtatadı. Sodan keyіn  jumsalğan (kіrіs pen şığıs) är tïınğa jawap beretіn waqıt 2017 jıldan bastaladı.  Sebebі, 2017 jıldan bastap kezeñ-kezeñіmen jalpılama deklaracïya tapsırw qolğa alınadı. Sondıqtan da Elbasımız özіnіñ respwblïka xalqına jasağan kezektі Joldawında jäne NurOtan xalıqtıq demokratïyalıq partïyasınıñ sezіnde: «Mülіktі jarïyalaw – soñğı mümkіndіk, budan keyіn eşqanday jeñіldіk bolmaydı. Bul jalpılama deklaracïyalaw aldındağı soñğı akt.» dep eskertwі beker emes. Sonımen qatar Elbasımız 2017 jıldan bastap xalıqaralıq Strasbwrg konvencïyasınıñ şeñberіnde şeteldegі jäne ofşorlıq aymaqtarda ornalasqan barlıq jıljımaytın mülіk pen qarjığa tïіstі tekserwler bastalatının da şegelep ayttı.

Bul maqalada bіz salıqtan jäne öz mülkіn jarïyalawdan boy tasalap jürgen mädenïet ökіlderі men ärtіsterdі jäne asabalardı bekerden-beker tіlge tïek etіp otırğan joqpız. Sebebі, keybіr änşіler dañğaraday üyde turadı, qımbat kölіk mіnedі jäne jïі-jïі şetel asıp jüredі. Alayda, tapqan tabısınıñ zañdılığın däleldey alatın eşbіr qujatı joq, salıq organında tіrkelmegen jäne salıq tölemegen. Qaysіbіrі fïlarmonïyada, teatrda, «Qazaqkoncertte» nemese basqa bіr mekemede qızmet іsteytіn bolıp tіrkelgen. Tіptі, keybіrewі eşbіr jerde tіrkelmegen. Aylıq jalaqıları da tömen. Al keybіrewіnde tapqan aqşasın däleldeytіn eşbіr qujattarı da joq, älewmettіk tölemder men zeynetaqı qorına bіr tïın tüspegen. Al turğan üyі men mіngen kölіgіnіñ qunı bolsa mïllïon dollarğa jwıq nemese odan da asıp ketedі.

Bіz bul jerde bіrewdіñ qaltasındağı aqşanı sanaw emes, erteñgі küngі jawapkerşіlіk mäselesіn aytpaqpız. Osı orayda öner juldızdarı  jalpılama deklaracïya bastalğan kezde zañ aldında ne dep jawap beredі? Mіne, mäsele sonda. Zañ aldında bärі bіrdey. Osı waqıtqa deyіn surawı bolmağan närsenіñ suralatın merzіmі alıs emes. Sebebі, qazіrgі waqıtta osı mäselelerge baylanıstı bіraz normatïvtі-quqıqtıq aktіlerge tïіstі tolıqtırwlar men özgerіster engіzіlіp jatır. Sol özgerіstіñ bіrі retіnde Qazaqstan Respwblïkası Äkіmşіlіk quqıq buzw kodeksіnіñ 275 babına (Salıq salw obektіlerіn jäne salıqtıq eseptіlіkke jatatın özge de mülіktі jasırw) engіzіlgen özgerіsterdі atap ötwge boladı. Bul bapta jasırılğan mülіk äşkere bolğan jağdayda salınatın ayıppul kölemі 250-den 500 aylıq eseptіk körsetkіştі (530 mıñnan 1 mïllïon 60 mıñğa deyіn) quraydı. Al endі problema qılmıstıq jawapkerşіlіk mäselesіne kelіp tіreletіn bolsa, onday jağdayda swbektіnіñ tartar jazası (mülіktі tärkіlew men bas bostandığınan ayırw) budan da awır bolatını sözsіz.

Osı orayda, «atalmış tığırıqtan şığatın jol bar ma?» degen zañdı suraq twadı.  Ärïne, bar. Sebebі, qatelespeytіn pende joq. Atap aytsaq, bіr aptada onnan asa toyğa barıp, än aytıp, qırwar aqşa tawıp jürgen änşіler bar. Bіr aptada ekі-üş toy basqarıp jürgen tanımal asabalar da joq emes. Buğan qosa bïşіler qawımın da nazardan tıs qaldırwğa bolmaydı. Basqa jeke tulğalardı da umıtpağan jön. Tabıstı jaqsı tapsa da, olardıñ köpşіlіgі salıq organına bіr tïın da tabıs salığın tölep jürgen joq. Sebebі, olar özіnіñ qızmetі üşіn tölenetіn aqşanı konvertpen aladı.  Sondıqtan da salıq tölemegen swbekt özіnіñ tabısınıñ zañdılığın da däleldey almaytını tüsіnіktі.  Sondıqtan da osı olqılıqtardıñ ornın toltırw üşіn  Mülіktі jarïyalaw twralı Zañ talaptarı şeñberіnde bärіn zañdastırğan jäne salıq tölewşі retіnde memlekettіk kіrіs organında tіrkelgen abzal. Osı orayda,  jıljımalı mülіk pen qarjını zañdastırw kezіnde swbekt barlıq  jawapkerşіlіkten (qılmıstıq, äkіmşіlіk, salıqtıq jäne tärtіptіk) bosatılatının eskerte ketken jön şığar. Yağnï, mülіktі jarïya etwşі swbektіnіñ ötkendegі kemşіlіkterі men salıqtan jasırğan äreketterіne eşqanday suraw bolmaydı. Jäne de Qazaqstan Respwblïkası Qılmıstıq kodeksіnіñ 48 babınıñ talaptarı boyınşa jarïya etіlgen mülіk tärkіlewge de jatpaydı.

Atap aytsaq, belgіlі bіr öner salasındağı swbekt ay sayın toy-tomalaqtardan qırwar aqşa tabw arqılı bіrneşe üy satıp aldı delіk. Sonımen qatar  qolma-qol aynalımında da qırwar aqşası bolsın. Alayda, jıljımaytın mülіkterі  basqa bіrewlerdіñ atına resіmdelgen bolwı mümkіn. Ärïne, budan qorqatın eşteñe joq. Endі atalmış zañ şeñberіnde sol jıljımaytın mülіkterdі öz atına senіmdі türde awdarıp alwğa boladı. Ol üşіn memleketke on payızdıq alım tölenbeydі. Al qolındağı aqşanı ekіnşі därejedegі bankke nemese Ulttıq poşta operatorındağı esepşotqa salw arqılı jarïya etken jağdayda da eşqanday alım alınbaydı. Yağnï, eşqanday artıq şığınğa batpaydı jäne eşbіr jawapkerşіlіkke tartılmaydı. Osı orayda, on payızdıq alım tek şeteldegі jıljımaytın mülіktі (onıñ іşіnde basqa bіrewdіñ atına resіmdelgen), sonımen qatar qoldağı aqşanı bankke salmay-aq, deklaratïvtі türde jarïya etken jağdayda ğana alınatının eske salıp ötken jön şığar.

Jalpı, mülіktі jarïya etw twralı zañ talaptarı boyınşa aqşanı da, jıljımaytın mülіktі de jarïya etwge eşqanday şektew joq. Tek jıljımaytın mülіktі zañdastırğan kezde 2014 jıldıñ bіrіnşі qırküyegіne deyіn alınğan jıljımaytın mülіk qana jarïya etwge jatadı. Mısalı, belgіlі bіr änşіnіñ ay sayınğı tabısı 100 mıñ dollardan asıp ketken  bolsa da,  üstіmіzdegі jıldıñ ayağına deyіn  memlekettіk kіrіs organına barıp zañdastıra berwіne şek qoyılmaydı. Bul talap basqa  saladağı swbektіlerge de qatıstı. Sonımen qatar salıqtıq raqımşılıq jasalıp, eşbіr salıq salınbaydı. Sondıqtan da bunday mümkіndіktі tïіmdі paydalana bіlgen jön. Sebebі, mülіktі jarïyalawdıñ waqıtı üstіmіzdegі jıldıñ 31 jeltoqsanında ayaqtaladı. Al qujattardı tapsırw mülіktі jarïyalaw merzіmіnіñ ayaqtalwına bes kün qalğanda toqtatıladı. Quramında gwmanïstіk normalar keñіnen engіzіlgen bunday zañ bolaşaqtıñ enşіsіnde tağı da qabıldana ma, joq pa, onı waqıt körsetedі.


Almatı qalalıq memlekettіk kіrіster departamentіnіñ baspasöz qızmetі
nravïtsya:    1413
Tegï: Juldızdar älemі,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï