16 Ïyul
03:17
Astana: 17 °C
Almatı: 21 °C
USD/KZT: 343.45
EUR/KZT: 399.57
RUB/KZT: 5.52
CNY/KZT: 51.28
Älem jañalıqtarı
13 qañtar 13:24
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Sandar söyleydі: 8 sanınıñ qasïetі. Qazaqı nanım-senіm
Segіz sanı (segіzіnşі bwın) – twıstığı bölіnbeytіn jetі atalıq jüyeden, yağnï Buzawdıñ kіşі ulı Jemeneyden segіz sanı atawın ïemdengen semïtterdіñ üzіlіp (bölіnіp) ketetіn kezeñі.  Özderіñіz körіp otırğanday, segіzdіñ tübіrі egіz. Bul jerde «segіz kіmmen egіz?»,  degen suraq öz-özіnen twındap tur. Ärïne segіz toğızben egіz bola almaydı. Sebebі toğınşı urpaq, segіzden bіr bwın keyіn tur.



Mına körşі orıstar jetіnі sem, segіzdі vo-sem dep atap, özderіn bіz jetі - Jemeneymen egіz emespіz, bіz jetіnşі bwın Jemeneydіñ іşіnen şıqtıq, bіz Jemeneydіñ balasımız dep otır.

Aday Ata urpaqtarınıñ day-day bolıp bölіnwі twıstığı bölіnbeytіn Jetі atalıq jüyeden ajırağan Semïtterden bastaladı. Mısalı, älemdіk kez-kelgen sayıstarda, jarısqa jetі el qatıssa, ol sayıs xalıqaralıq sayıs dep atalmaydı. Xalıqaralıq sayıs dep, qatıswşılar sanı segіzden assa ğana sanalatınınıñ sırı osı.

Semït - söz tübіrі (öz tübі) em. Bul uğımdardıñ avtorı bügіngі Ïtalïyandıqtardıñ (Ït baqqan eldіñ) ata-babaları. Alğaş ret osı elde, ït bağwşılar Atalıq tekten Analıq tekke, qazaqşa aytqanda jïender elіne, yağnï Evanıñ urpaqtarına aynalıp kettі. Ev, Eva, Deva, Devwşka, Devalvacïya,  Evrey, Evropa, Evpatrïya, Evangelïe, Evgenïka t.t. uğımdar osılay dünïege keldі. Evropalıqtardıñ barlıq jazba derekterіndegі alğaşqı Ata-Anamızdı bіz sïyaqtı Adam Ata jäne Awa Ana dep qurmetpen atamay, twra bіr qurdasınday, balasınday nemese köñіldesіndey etіp jay ğana  Adam ï Eva deytіnderіnіñ sırı osı.

Segіz – qazіrgі Arabtar men Ebreylerdіñ atası Semïtterdіñ sandıq atawı. Arab pen Ebrey Buzawdan taraydı. Semït pen Jemeneydіñ söz tübіrіndegі Em atamızdıñ esіmі osını bіldіredі.

Segіzdіñ dıbıstıq tañbası «J» – qasïettі jetі sanı, yağnï twıstığı bölіnbeytіn  Buzaw-Jemeneydіñ esіmіn beredі. 1Jab (Jabal) 2.Jağ (Jağa), 3.Jad, 4.Jaz, 5.Jay, 6.Jaq, 7.Jal, 8.Jam, 9.Jan, 10.Jañ, 11.Jap, 12.Jar, 13.Jas, 14.Jat, 15.Jaw.  Jerdіñ de tübіrі er bolıp, J-dan bastalatını osıdan. Segіz jetіden, semït jemeneyden bölіnіp şığıp tur. «Ja»-dan osı  15 sözden basqa söz jasalmaydı. Qazaqtıñ Ata-Baba degenіndegі, Babamız osı Jabaldan bastalıp, ayaq jağı 15-ke jetkende twıstıqtan ajırap, jawğa aynalıp tur. Mına soltüstіktegі körşіlerіmіzdіñ äyelderdі Baba deytіnderі osıdan. Ejelgі atalarımızdıñ «Jïen el bolmas, jelke as bolmas» deytіnderі de osıdan.

Adam Ata men Awa Ananıñ qaraşañırağın ustap otırğan Qazaqqa, jäne bärіnіñ rwlıq şejіresіn, Ata saltın, dästürіn, ädet-ğurpın, tіlі men dіnіn tolıqtay saqtap bügіngі künge jetkіzgen Qaz Adaylardı kemsіtіp, kelekelep, awzına kelgenderіn aytatındardıñ bärі Atalıq tekten ajırap ketken «jïender». Özderіn Adam Atanıñ bel balasımın dep esepteytіnder, Atasınıñ şañırağın ustap otırğan adamğa, rwğa, elge eşqaşan tіl tïgіzіp, qïyanat jasamağan bolar edі.

«J» tañbası «bölіnw» degen atına say bіrіnіñ üstіne bіrі qoyılğan ekі bіrdey «Tіl tañbanıñ», «Jebelі sadaqtıñ» beynesіn beredі jäne ol segіz sızıqtan jasalğan. Bul tañba bіzge qaraşañıraqta qalğanı da, bölіngenі de bärіbіr osı Jetі atalıq jüyeden taraydı degendі bіldіrіp tur.

Derekközі: http://abai.kz/ 

 
nravïtsya:    255
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Çïtayte takje:

Kommentarïï