22 Avgwst
17:13
Astana: 27 °C
Almatı: 27 °C
USD/KZT: 332.58
EUR/KZT: 390.38
RUB/KZT: 5.63
CNY/KZT: 49.85
Älem jañalıqtarı
29 mamır 09:29
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Sayasï qwğın-sürgіn qurbandarı jadımızda
31 mamır - Qazaqstanda 20-ğasırdıñ 20-50-jıldarındağı jappay sayasï qwğın-sürgіn qurbandarın eske alw künі. Stalïndіk qwğın-sürgіnge zerttewşіler sayasï repressïyanı, aşarşılıqtı, xalıqtar deportacïyasın jatqızadı. Bul oqïğalardan 4 mïllïonday Qazaqstan azamatı zardap kördі. 1920-30-jıldardağı aşarşılıqtan türlі derek boyınşa qazaq xalqınıñ jartısına jwığı qırıldı. Tek Qazaqstanda 20 mıñnan astam adam türmege qamaw, atw sïyaqtı qatal jazağa kesіldі. Osı jıldarı nemіster men şeşender, Qırım tartarları jäne basqa ulttar Qazaqstanğa jappay jer awdarıldı.



KARLAG lager basqarması Dolïnka eldі mekenіnde ornalasqan. Kömіr, tüstі metall qazıp, awıl şarwaşılığımen aynalısqan. 1932 jılı aşılğan. Bul lagerdі stalïndіk totalïtarlıq jüyenіñ Qazaqstandağı Solovkïі dewge boladı.  Munda Qazaqstan men Orta Azïyadağı öndіrіstіk-şarwaşılıq, äskerï-vedomstvolıq, jazalaw-tärbïelіk pwltі ornalastı.
Alğaşqıda bul jerde «26-nükte» dep atalatın orın bolğan. Sonıñ negіzіnde 1938 jılı NKVD-nıñ Aqmola arnayı bölіmіne (Qarağandı lagerіne) qarastı «Otanın satqandardıñ äyelderіne arnalğan Aqmola lagerі» payda boldı.



Jappay sayasï qwğın-sürgіn qurbandarın aqtaw, zañsız qwdalanğan azamattardıñ quqığın qalpına keltіrw jumıstarı qanşa waqıt ötse de toqtalmawı tïіs. Osı maqsattarda elіmіzde jumıstar jasalıp jatır olardıñ bіr parası mınalar:
  • Täwelsіzdіk alğannan keyіn 1993 jılı säwіrdіñ 14-іnde «Jappay sayasï qwğın-sürgіn qurbandarın aqtaw twralı» Qazaqstan Respwblïkasınıñ Zañı qabıldanadı.
  • 1997 jılı QR Prezïdentіnіñ Jarlığı boyınşa, 31 mamır – sayasï qwğın-sürgіn qurbandarın eske alw künі bolıp jarïyalandı.
  •  1937-1939 jıldar aralığında qazaqtıñ bas köterer zïyalı qawımınıñ köpşіlіgі qwğın-sürgіn qurbanına aynaldı.
  • Täwelsіzdіk jıldarı 146,5 mıñ künäsіz jazğırılğan otandasımızdıñ attarı jazılğan 14 «Aza kіtabı» jarıqqa şıqtı. Zañnamağa säykes, 340 mıñnan astam zañsız qwğın-sürgіnge uşırağan azamattar aqtaldı.
  • Astana qalasına tayaw jerde ornalasqan Aqmol poselkesіndegі qwğın-sürgіn qurbandarına arnalğan alleyada osı lagerdіñ atı jazılğan taqtayşadağı «otanın satqandar» degen söz tırnaqşağa alınğan.


nravïtsya:    3747
Tegï: Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï