20 Avgwst
06:16
Astana: 11 °C
Almatı: 12 °C
USD/KZT: 332.80
EUR/KZT: 390.57
RUB/KZT: 5.60
CNY/KZT: 49.88
Älem jañalıqtarı
5 qañtar 14:00
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Tarïxtağı meşіn jılı



Meşіn jılınıñ aytwlı oqïğağa tolı jıldarı da qasіrettі jıldarı da qazaq tarïxında az emes. Solarğa toqtala ketsek.


Aldımen, älem tarïxın alsaq, meşіn jılğı elewlі tarïxï oqïğalardıñ bіrі 1896 jılı Afïnada ötken alğaşqı jazğı Olïmpïada oyındarı bolatın. Olïmpïada oyındarı osından bastap qayta jañğırıp, Ewropa elderіnde ötkіzіle bastadı, ekі ret dünïejüzіlіk soğıstan keyіn adamzat sport oyındarına bas qoydı. Sonı twdırğan, buqaranı sportqa alıp kelwde olïmpïadanıñ nasïxattıq qural bolğanı anıq.


Qazaq qawımı xalıqaralıq sport dodasında ulandarına janküyer bolğan alğaşqı olïmpïadanıñ bіrі - 1980 jılı Mäskewde ötken Jazğı Olïmpïada bolatın. Oğan Qazaq KSR-nan 20 sportşı qatısıp, 16-sı jüldemen oraldı. Erkіn küresten Jaqsılıq Üşkempіrov, Şämіl Serіkov, awır atletïkadan Vïktor Mazïn, jeñіl atletïkadan Vladïmïr Mwravev, vaterpoldan Sergey Kotenko, basketboldan Nadejda Olxovalar altın medal aldı. Ataqtı boksşı Serіk Qonaqbaev kümіs medal aldı.



2004 jılı Olïmpïada Afïnada qaytadan öttі. Jarısqa Qazaqstannan 17 sport türіnen 119 sportsmen qatıstı. Xalıqaralıq şaranı ärbіr qazaq teledïdarınan qarap, sportşılarımızdıñ jetіstіkterіne qwanıp, sürіngen tusına küyіnіp turdı.


Älemnіñ jumbaqtarınıñ bіrі älі künge şeyіn qupïyasın tolıq aşpağan Twngws meteorïtі 1908 jılı - meşіn jılı jerge qulağan eken. 




Meşіn jılğı jetіstіkterdіñ bіrі älewmettіk jelі eken. Aytalıq, 2004 jılı 4 aqpanda Mark Cwkerberg üş dosımen bіrge älemge belgіlі Feysbwk älewmettіk jelіsіn qurdı. Bul sayt Garvard wnïversïtetіnіñ stwdentterіne ğana qoljetіmdі bolğan. Keyіnnen älemdіk jobağa aynaldı. Qazіr älewmettіk jelі ömіrіmіzge dendep endі, eñ jaqın kommwnïkacïyalıq jolserіkke aynaldı. Burın sınıptastar, twıstar jäne tanıstar bolatın bolsa qazіr jelіdegі dostar, pіkіrlester de solardıñ qatarınan orın aldı.


Qazaqtıñ eñ qasіrettі tarïxınıñ bіrі, joñğar şapqınşılığı tusındağı «Aqtaban şubırındı, alqaköl sulamadan» keyіn orın alatın meşіn jılı bastalğan 1932-33 jıldardağı aşarşılıq edі. Tarïxşı Bürkіtbay Ayağan aşarşılıq qurbandarı twralı mınaday derekter keltіredі: «Jalpı otandıq zerttewşіler bügіnge deyіn 1921-22 jäne 1932-33 jıldardağı aşarşılıq qurbandarınıñ sanına kelgende, ärtürlі mälіmetter beredі. 1932-1933 jıldardağı aşarşılıqtan mïnïmwm - 1,5 mln.- nan - 2,2 - 2,3 mln.-ğa deyіn, maksïmwm - ömіrge kelmegen urpaqtıñ sanı twralı mağlumattardı qosa eseptegende 4 mln.-ğa deyіngі sandar körsetіledі».




1956 jılı älemge «Tıñ ïgerw» nawqanı jarïya etіldі. Öytkenі, sol jılı KSRO 125 mln tonna astıq jïnadı, onıñ teñ jartısı tıñ ölkesіne tïesіlі edі. Bul nawqannıñ odaq üşіn ekonomïkalıq tïіmdіlіgі bolğan şığar, alayda jer qırtısın eskermegendіkten qazaq jerіnіñ 9 mln gektarı jel erozïyasına uşıradı. Tıñ ïgerwdіñ rwxanï jäne demografïyalıq zardaptarı da zor boldı. Qazaqstanğa 6 jıl іşіnde KSRO-nıñ ewropalıq bölіgіnen 2 mln adam keldі. Sol sebeptі qazaq xalqı öz jerіnde azşılıq jağdayına tüstі. Tıñ ïgerіlgen oblıstarda 700 qazaq mektebі jabıldı. Olardıñ basım köpşіlіgіnde oqw orıs tіlіnde jürgіzіldі. Eldі-mekender men jer-sw atawları orısşa atala bastadı.


Bіzge etene tanıs ärі köbіmіzdіñ basımızdan ötken Täwelsіzdіktіñ tarïxï oqïğalarınıñ  bіr parası meşіn jılına  tïesіlі. Öytkenі, 1992 jılı Qazaqstan memleket retіnde qalıptasıp jattı. Aytar bolsaq, tuñğış qazaqstandıq altın meşіn jılı 1992 jılı 27 qañtarda Öskemende şığarılğan. Onıñ sınaması eñ joğarı, salmağı 10 kelіden asatın bolğan.


Sol jılı 2 nawrızda Qazaqstan Respwblïkası BUU-ğa müşe bolıp qabıldandı. Söytіp elіmіz älem tarapınan quqıqtıq turğıdan moyındaldı. 



4 mawsımda täwelsіz Qazaqstannıñ jaña memlekettіk rämіzderі Memlekettіk Tw, Memlekettіk Eltañba jäne Memlekettіk Änuran bekіtіldі. Memlekettіk twdıñ avtorı - swretşі Şäken Nïyazbekov. Eltañba - säwletşі Jandarbek Mälіbekov pen Şota Wälïxanovtıñ eñbegі.Jıl sayın osı künі Qazaqstan Respwblïkasınıñ memlekettіk rämіzderі künі retіnde atap ötіledі.


Eldegі eñ tanımal ğïmarattardıñ qatarına kіretіn Aqorda da meşіn jılı paydalanwğa berіlgen. 2004 jılı 24 jeltoqsanda Astanada Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentіnіñ Rezïdencïyası resmï türde aşıldı. Jaña ğïmarattı «Aq Orda» dep atadı. Rezïdencïya іrgetası 2001 jılı qırküyekte quyıla bastağan. Joba jumısın Ewropa men Qazaqstannıñ belgіlі säwletşіlerі jürgіzdі. Olardıñ qatarında ewropalıq äygіlі dïzaynerler M.Gwalacï men A.Moltenï bar. Іşkі körіnіstі ulttıq mänerde orındaw akademïk Q.Montaqaevtıñ keñesіmen jürgіzіldі. Asa mañızdı memlekettіk nısandı salw üşіn 26 ult ökіlderі jäne älemnіñ ondağan elіnіñ mamandarı men jumısşıları eñbek ettі.
Ğïmarattıñ jalpı awdanı - 36 720 şarşı metr. Ğïmarat qurılıstağı eñ soñğı zamanawï ädіster men ozıq ïnjenerlіk qurılğılardı qoldanw arqılı monolïttіk betonnan turğızıldı. Üşkіr töbesіmen qosa alğandağı ğïmarat bïіktіgі - 86 metr.
Meşіn jılı sayasï nawqansız elestete almaymız. 2004 jılı 19 qırküyekte Mäjіlіs depwtattarınıñ saylawı öttі. Oğan 12 partïya qatıstı.  67 saylaw okrwgіnen 67 depwtatqa dawıs berіldі. 10 depwtat partïya tіzіmіmen saylandı. Söytіp Mäjіlіste 77 depwtat іske kіrіstі.


  
Derekközі: Qazaqparat
nravïtsya:    1281
Tegï: Qoğam, Glavnaya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï