17 Dekabr
08:31
Astana: -23 °C
Almatı: -9 °C
USD/KZT: 335.33
EUR/KZT: 395.49
RUB/KZT: 5.70
CNY/KZT: 50.75
Älem jañalıqtarı
6 qañtar 17:03
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Tіs twralı qızıqtı mälіmetter

XІX ğasırda Ewropada tіstіñ sarğış bolwı sänge aynalğan. Zamañına qaray börkіñdі kï demekşі, köpşіlіk sol kezde tіsterіn arnayı sarı tüspen boyağan eken.

Keybіr afrïkalıq taypalarda jan-janwarlardan erekşelenw üşіn kürek tіsterdі orta   bölіgіnen sındırğan.

Avstralïyanıñ oñtüstіk-şığıs bölіgіndegі taypalar kürek tіsterіn tılsım küşterge qurban etken.

Añız-äñgіmelerge sensek, Bwddanıñ 40 tіsі bolsa, Adamda 30 tіs bolğan eken. Bіr aydağı 30 künnіñ bolwı osığan baylanıstı desedі.

Adam tіsterі 2-aq ret özdіgіnen ösedі. Bіrіnşіsіnde, 20 süt tіster payda bolsa, keyіnen 32 tіs şığadı. Aytpaqşı, «süt tіster» dep alğaş bolıp Gïppokrat atap ketken.

Tuñğış ret elektrlі tіs şetkası Şveycarïyada payda boldı. Qazіrgі tañda älemdegі 12% adamdar elektrlі tіs şetkasımen qoldanadı.

Älemdegі eñ qımbat tіs – Ïsaak Nyutonnıñ tіsі. 1816 jılı 3300$ stalıp alınğan bul tіs ïesіnіñ jüzіgіnen orın taptı.

Tіsterge bağalı tastardı qondırw erte kezde de sände bolğan. Mısalı, Mayya taypasınıñ adamdarı tіsterіn gawxar tastarmen körkemdegen.

14 mıñğa jwıq emdelwşіlerdі zerttep-baqılağan japondıq ğalımdar, künіne tіsterіn 3 ret tazalaytın adamdar ülken salmaqpen sïrek jolığatının däleldedі.

Tіsterdіñ qawіpsіzdіgne nuqsan keltіretіn bіrden-bіr sport türі – xokkey. Käsіpqoy xokkeyşіlerdіñ 68% muz aydınında kem degende bіr tіsіnen ayrılğan.

Ötken ğasırdıñ 60-ınşı jıldarınan bastap älemde 3000 jwıq jaña tіs şetkalarınıñ türlerі payda bolıptı. Mısalı, üşbastı şetka (maksïmaldı tazalıq), tіs pastasın özі sığıp beretіn şetka, taymerі bar tіs şetkası jäne t.b.

AQŞ-tıñ Vermont ştatınıñ zañdarına säykes, äyel adam tіs protezіn tek joldasınıñ jazbaşa ruqsatınan keyіn kïe aladı.

Alğaş tіs şetkaları Qıtay elіnde 500 jıl burın payda bolğan. Olar doñızdıñ tügіnen, borsıq pen jılqınıñ şaşınan jasalğan.

Älemdіk almaz baylığınıñ 80 %-ı stomatologïyalıq bor äzіrlewge jumsalsa, qalğan kіşkene bölіgі ğana zergerlerdіñ qolına tïedі eken.

Tіstіñ altın qaptamasın dayındaw üşіn bіr ğana amerïkalıq tіs därіgerlerі jıl sayın 13 tonnağa jwıq altın jumsaydı eken.

Qıtay elіnde qoldanılğan tіs tazartqıştardı jïnaytın mekemeler bar. 1 kg tіs tazartqış tayaqtardıñ qunı 1 dollar.

Keybіr zerttewler boyınşa, solaqaylar köp jağdayda astı sol jaq tіsterіmen şaynasa, qalğandarı oñ jaq bölіk tіsterіmen şaynaydı eken.

Lyudovïk XІ kezіnde elge bedeldі adamdar tek suyıq tamaq іşken desedі. Öytkenі, olardıñ payımdawınşa, tamaqtı köp şaynaw betke äjіm tüsіredі.

Norvegïyada 100 mıñğa jwıq süt tіster saqtalğan «tіs bankі» jumıs jasaydı. Bul bank qorşağan ortanıñ tіske tïgіzetіn äserіn baqılawğa kömektesedі. 

Alğaş stomatolog äyel adam – amerïkalıq Lyusï Teylor.

AQŞ-tıñ Rod-Aylend ştatında senbі künderі tіs şetkasın satwğa tıyım salınğan.

Qıtayda 20 qırküyek künі «Öz tіsterіne maxabbat» ulttıq meyramı toylanadı.

Greypfwrt jemіsі awız qwısı awrwlarınan saqtaydı.

Ejelgі egïpettіkter tіs pastası retіnde vïno men pemzanıñ qospasın qoldanğan.

Ejelgі Rïmde tіs tazalaw üşіn arnayı quldardı jaldağan. 

Sağızğa alğaş ret qanttı 1869 jılı stomatolog Wïlyam Sempl qosqan bolatın.

Tіs 1000 gradwske deyіn töze aladı.

Kalcïydіñ 99%-ı tіste jïnaqtalğan.

Kakaonıñ quramında tіs jegіn aldın alatın qorektі zattar bar.

Ulwdıñ 25 000-ğa jwıq tіsterі bar.

Derekközі: el.kz
nravïtsya:    1332
Tegï: Densawlıq,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï