17 Avgwst
14:03
Astana: 20 °C
Almatı: 24 °C
USD/KZT: 332.70
EUR/KZT: 389.99
RUB/KZT: 5.59
CNY/KZT: 49.72
Kerbez
31 nawrız 17:32
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Zamanawï ädіs – täsіlder arqılı köptіldіlіktі jüzege asırw joldarı

Zamanawï ädіs-täsіlderdі qoldana otırıp, oqwşılardı köptіldіlіkke beyіmdep kelemіn. Tіl –qarım-qatınas jasawdıñ negіzgі quralı.  Sondıqtan, oqwşılardıñ sawattı, naqtı söyleswі üşіn bіlіm berw kerek. Bіlіm dïalog arqılı berіledі. Oqwşılardıñ sabaq barısında jasağan özara baylanıstı, kelіspewşіlіktі qabıldaw deñgeyіn bіldіredі. Sınıpta jasağan jumıstarı dïalogpen janasatınına baylanıstı boladı. Muğalіmmen jäne sınıptastarımen äñgіmelesw – oqwşınıñ qızmet belsendіlіgіn qamtamasız etetіn jäne tüsіnіgіn damıtatın mañızdı qural. Oqwşılarğa sınıpta ärtürlі täsіlder arqılı jürgіzіlgen jäne keñeytіlgen dïalogtarğa qatıswğa mümkіndіk berіledі.  Olar özіndіk jeke tüsіnіkterіnіñ örіsіn zerttey aladı. Bul mümkіndіkter olardıñ tіldі orındı qoldanwına, öz bolaşaq mamandığında täjіrïbesіnen ötkіzwіne jol aşadı.

Dïalog qoldanğanda muğalіmnіñ kömegі arqılı üş tіldі bіrdey meñgertіp otırwğa boladı. Taqırıpqa baylanıstı jaña sözderdіñ awdarmaların tawıp, olardı täjіrïbede qalay qoldanwğa bolatındığı tüsіndіrіledі. Özderі qoldanğan negіzgі sözderdіñ orısşa, ağılşınşa awdarmaların bіlіp otıradı. Bul täsіldі jaña sözderdі qaytalağanda jïі qoldanamız.Dïalogtіk oqıtw – qarım – qatınas jasawdıñ bіr sarındı üderіsі emes, kerіsіnşe, äñgіme barısında ïdeyalar ekі jaqtı bağıtta jürіp, sonıñ negіzіnde oqwşınıñ bіlіm alw üderіsі alğa jıljïtın belsendі üderіs. Dïalog barısında oqwşılar men muğalіmderі kelіsіlgen nätïjege jetw üşіn küş- jіgerіn jumsaytın, bіlіmdі bіrlesіp alwda nemese «pіkіr almasw» barısında teñ quqılı serіktestіkter bolıp tabıladı. Pіkіr almasw – oqwşılarmen dïalog qurw arqılı іske asadı, degenmen onı oqwşılar bіrlesken zerttew barısında da anıqtay aladı.

Dïalogtіk oqıtw täsіlіmen muğalіm tömendegіdey jetіstіkterge jetedі:

Oqwşılar taqırıp boyınşa söylewge ıntalanadı;

Oqwşılardıñ memlekettіk tіldі üyrenwge degen şınayı qızığwşılığı artadı;

Tіl bіlіmіne quştarlığı damïdı;

Xalıqaralıq deñgeydegі mamandıq tañdawğa talpınadı;

Sözderdіñ mağınasın zerttewge ıntalanadı;

Oqwşılar sın turğısınan oylawığa dağdılanadı;

Oqwşılar özgelerdіñ pіkіrіn qurmettewge üyrenedі;

Bіr-bіrіnen üyrenwge jäne bіr-bіrіne üyretwge dağdılanadı;

Alda kezdesetіn kedergіlerdі jeñwge üyrenedі.

B.Momışulı «Tіl degenіmіz - qay xalıqtıñ bolmasın, keşegі, bügіngі ğana emes, erteñgі de tağdırı.» - degenіndey, tіl – ärbіr adamzattıñ ulttıq abıroyı men bolmısı. Al, köptіldіlіk – bolaşaq azamattardıñ üş tіlde bіrdey sawattı söylewі, oylawı. Qajet bolğan jağdayda alma-kezek qoldana bіlwі. Bul bügіngі zaman talabı. Al bіz osı zamanğa say azamat tärbïelep şığarwımız qajet. Sol sebeptі «zamanıñ tülkі bolsa, tazı bop şap», degen maqaldı urandatıp kelemіn.

Qazaq tіlі, orıs tіlі jäne ağılşın tіlіn jetіk meñgerw bolaşaq urpağımızdıñ jeke tulğalıq jäne käsіbï deñgeyіn arttıradı. Al bіzdіñ tülekterіmіzge köp tіldі meñgerw öte qajet, öytkenі olardıñ basım bölіgі älewmettіk turmısqa qajettі mamandıqtardı tañdaydı. Üş tіldі bіrdey üyretw barısında bіz älewmettіk jağdayğa baylanıstı mäselelerdі köbіrek qarastıramız. Mısalı: aspaz, şaştaraz, sawda-sattıq, önerkäsіp mamandıqtarın xalıqaralıq deñgeyde paydalanwğa bağıttaw. Osılay köptіldіlіk adamnıñ käsіbï ajıramas bölіgіne aynalıp otıradı. Oqwşılarda maqsatqa jetw jäne täjіrïbe alw şartı twındaydı.

Zamanawï texnologïyalar muğalіmnіñ  oqwşıların dïalogtіk oqıtwı arqılı, al oqwşılarda  derbestіk jäne jawapkerşіlіk sezіmіn qalıptastırwda qalıptasadı. Atalğan ädіs arqılı oqwşılardıñ іskerlіgіn jäne bіlіm alwın eptі basqarwğa boladı.

Sözіmnіñ soñın  Dïstervegtіñ «Jaman ustaz şındıqtı usınadı, jaqsı ustaz onı іzdep tabadı» degen sözіmen ayaqtağım kep tur. Muğalіm ol üşіn özі de pedagogïkalıq bіlіktіlіktі meñgerwі, şığarmaşıl bolwı qajet. 

Derekközі: bilim-all.kz
 
nravïtsya:    1054
Tegï: Psïxologïya,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï