21 Avgwst
12:23
Astana: 23 °C
Almatı: 21 °C
USD/KZT: 332.80
EUR/KZT: 390.57
RUB/KZT: 5.60
CNY/KZT: 49.88
Älem jañalıqtarı
19 qırküyek 11:18
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Zawal häm usınıs
                                                              
 Altı jastağı büldіrşіn zorlanğan Aqtawdağı oqïğa eldі dürlіktіrdі. Estï-estï qulağı üyrenіp, etі ölіp ketken elden burın, balanıñ özі älі esіn jïğan joq. Esіn jïıp, közіn aşqan künnіñ özіnde adam qatarına qosılwı, aldağı ömіrі twralı aytw qïın. Sebebі bala ağzası em qabıldamay jatır. Sonımen, qanşama qızğaldaq ğumırğa zorlıq qılıp, ata-ananı zar eñіretken  pedofïl degen zawal, zardabı häm usınıs jayında...
 
                                                                              Elіmіzdegі axwal
Jaqında Bas Prokwratwra pedofïlder twralı derekterdі jarïya ettі. Bïılğı jılı munday qılmıstar Qarağandı, Oñtüstіk Qazaqstan, Almatı, Şığıs Qazaqstan oblıstarı men Almatı qalasında köp jasalıptı. Naqtıraq aytsaq, bïılğı segіz ayda 232,  al ötken jıldıñ segіz ayında 265 qılmıs tіrkelіptі.  Qara tіzіmde Qarağandı köş bastap tur. Quqıqtıq statïstïka jäne arnayı esepke alw komïtetі köktemde jarïyalağan mälіmette kenşіler şaharında 35, Almatıda 21, Astanada 7 pedofïl bar ekenі körsetіlgen bolatın. Pedofïlderdіñ jalpı sanı 1200-den asatını da aytılıp qalğan-dı.
Al beyresmï derekterde pedofïlder qılmısı soñğı bes jılda bes mıñnan astı dese, ekіnşі bіr derek 2014 jıldıñ özіnde ğana 3 mıñnan astam pedofïl qılmısı orın alğanın körsetіp otır. Jıldar boyınşa salıstırmalı qılmıstar sanı qolğa tüspedі.
  
                                                                               Jazalaw şaraları
2018 jıldıñ 1-qañtarınan bastap pedofïlderdі pіştіrw twralı zañ küşіne enbek. Xïmïyalıq jolmen pіştіrw yağnï medïkamentoz arqılı pedofïlderdіñ jınıstıq belsendіlіgіn bäseñdetw ötken ğasırdıñ 50-jıldarı AQŞ-ta, Ulıbrïtanïya men Germanïyada qoldanıla bastadı. Qazіr Kanada, Francïya, Danïya, Ïzraïl, Şvecïya, Polşa, Norvegïyada qoldanıladı. Medïkamentozdıq profïlaktïka qoldanatın elderde qılmıs sanı 50 payızğa deyіn azayğanı däleldengen.
Degenmen, bul şara sot şeşіmі boyınşa medïcïnalıq mekemede jasaladı. Jäne äser etw waqıtı bіrneşe ayğa ğana jetedі. Wrolog därіgerler bul ädіstіñ jüz payız jumıs іstemeytіnіn, därі-därmektіñ belgіlі bіr merzіmnen keyіn küşі qaytatının, tіptі pedofïlderdіñ onıñ wıtın qaytarw üşіn türlі preparat іşіp, emdelw mümkіndіgі bar ekenіn joqqa şığarmaydı. Qılmıskerler tіptі budan keyіn örşelenіp ketwі mümkіn.
Osı zañ elіmіzde zañdastırılğannan keyіn Bas Prokwratwranıñ Quqıqtıq statïstïka jäne arnayı esepke alw komïtetіnіñ portalında (infopublic.pravstst.kz) «Geoaqparattıq jüyeler» bölіmіnde pedofïlder twralı mälіmettі qamtïtın elektrondı baza іske qosıldı. Mundağı mälіmetter elektrondı karta türіnde berіlgen jäne barşağa qoljetіmdі. Munda qılmıskerlerdіñ atı-jönі, swretі, twğan jılı, mekenjayı, sottılığı jönіndegі aqparat körsetіlgen.
AQŞ pen Ulıbrïtanïyada osınday elektrondı kartalardan bölek jaza merzіmіn ötep şıqqandar jaqın turatın xalıqtı xabardar etw şarası engіzіlgen. Sonday-aq qılmıskerlerdіñ qayda jürgenіn baqılap otırw üşіn elektrondı bіlezіkter kïgіzіledі.
Al, musılman elderіnde, Oñtüstіk Koreya men Qıtayda ölіm jazası qoldanıladı.
Qazaqstanda qazіr qoldanılıp jürgen eñ awır jaza ondağan jılğa bas bostandığınan ayırw ğana.  Budan azayıp ketken pedofïlder qılmısı jäne joq. Osındayda at quyrığına baylap jіberwden oñay ärі olarğa azaptı jaza bolmas edі-aw deysіz. Olardıñ qunın da eşkіm suramas edі...
 
                                                                            Tüyіndі usınıs
Jazanı qanşa jerden küşeytkenmen pedofïlderden qoğamğa tönetіn qawіp seyіlmeydі. Kerіsіnşe olar örşelengen sayın qılmıs üdey tüspek. Bul talas twdırmaytın – fakt. Krïmïnologtardıñ aytwınşa munday qılmıstardıñ qaytalanwı (recïdïv) 80 payızğa jetedі. Bul degenіñіz jazasın ötep şıqqandardıñ odan sayın örşelenetіnіn ayğaqtaydı. Sondıqtan bіrqatar elderde qoldanılatın qoğamnan oqşawlaw nemese «közіn qurtw» şaraların qoldanw qajet-aq.
Al endі elіmіzde ölіm jazasına maratorïy engіzіlgenіn eskersek, basqa jaza joldarın qarastırw kerek. Bіraq belgіlі bіr merzіmge bas bostandığınan ayırw jazası emes. Osı zawaldan zäbіr körіp otırğan xalıqtıñ qaltasınan tölegen salığına olardı asırawdıñ, memleket byudjetіne masıl qılwdıñ qajetі joq!
Xïmïyalıq jolmen pіştіrwdіñ jayın joğarıda ayttıq. Xaywannan beter ayawsızdıq jasağan jawızdardı ömіr boyı bas bostandığınan ayırıp, abaqtı atawlıda öndіrіs orındarın aşıp, tegіn, arzan eñbek küşі retіnde qara jumısqa paydalanğan durıs. Qıtayda para alğanı üşіn sottalğan şenewnіkterdі türmelerde xïmïyalıq awır jumıstarğa jegetіnіn estіgen edіk. Para alw bala zorlawdıñ qasında tük te emes qoy?
Budan ne utamız? Bіrіnşіden pedofïlderdіñ emі joq. Resmï mälіmetterde  osı qılmıstı jasağandardıñ köbі psïxïkalıq awıtqwğa şaldıqqandar ekenі aytılıp jür. Demek emі joq pedofïlderdіñ qoğamğa töndіrer qawpіnіñ aldın alamız. Ömіr boyı qoğamnan oqşawlanadı.  Osılayşa qoğamdağı qılmıs sanı azayadı. Ekіnşіden memleketke masıl bolmaydı. Abaqtıdağı öndіrіste jumıs іstew arqılı öz-özіn asıraydı, іşken-jegen tamağın aqtaydı. Іşіp-jep ayaq bosatatın mal ekeş maldıñ özіnіñ paydası, etі men sütі bar emes pe? Üşіnşіden eñbekke aralasadı. Dayın asqa tіk qasıq bolıp jatpaydı. Abaqtınıñ özіnde eñbek ortası, şağın qoğam qurıladı. Eñbek arqılı awıtqığan psïxïkasın emdew basqa emnen tïіmdіrek bolar edі. Ärі tam-tumdap bolsa da memleketke payda tüsedі. Bul tam-tumdap tüsken payda eldegі abaqtı atawlını qamtamasız etwge jaratılar edі. Osınday jüye, osınday payda bolmasa qoğamdı sorlatıp, byudjettі büyіrіnen sorıp otırğan qılmıs, qılmısker, jazalaw mekesі ne üşіn kerek?
 
R.S.: Bul täjіrïbe pedofïlderge ğana emes, asa awır qılmıs jasağandarğa, ömіr boyı bas bostandığınan ayırılğandarğa da qoldanılwı kerek.  Sonday-aq ayıqpaytın, äbden salınıp ketken maskünemder men naşaqorlarğa da osınday balamalı belgіlі bіr rejïmdegі eñbek, öndіrіs ortasın qurw qajet-aq. Bul endі janama bolsa da basqa äñgіme.
 
                                                                                                                                         Aqbota KÜNTWĞANQIZI
nravïtsya:    868
Tegï: Qılmıs,
podelïtsya:

Podelïtsya v Whatsapp

Loading...
Çïtayte tak je:

Kommentarïï